ਸੇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ । ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸ਼ਿਵਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਗਾਤ੍ਕੈਲਾਸਪਰ੍ਵਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਃ ਪਰਿਵृਤਸ੍ਤ੍ਵਪ੍ਸਰੋਗਣਸੇਵਿਤਃ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਘਟਨਾ ਪੂਰੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਇੰਦ੍ਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਗਿਆ।
ਯਾਵਦ੍ਗਤਃ ਸ਼ਿਵਗृਹਂ ਤਾਵਤ੍ਤਤ੍ਰਾਸ਼ੁ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ । ਪੁਰੁषਂ ਭੀਮਕਰ੍ਮਾਣਂ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਨਯਨਭੀषਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੰਦ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇਖਿਆ।
ਸ ਪृष੍ਟਸ੍ਤੇਨ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭੋ ਕ੍ਵ ਗਤੋ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਏਵਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਪृष੍ਟਃ ਸ ਯਦਾ ਨੋਚਿਵਾਨ੍ਨृਪ
ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਭਾਈ? ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਹਨ?' ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਰਾਜਨ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਜ੍ਰਪਾਣਿਸ੍ਤਨ੍ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯ ਵਚੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਰੇ ਮਯਾ ਪृਚ੍ਛਮਾਨੋऽਪਿ ਨੋਤ੍ਤਰਂ ਦਤ੍ਤਵਾਨਸਿ
ਫਿਰ ਵਜਰਧਾਰੀ ਇੰਦ੍ਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ।'
ਅਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਹਨ੍ਮਿ ਵਜ੍ਰੇਣ ਕਸ੍ਤੇ ਤ੍ਰਾਤਾਸ੍ਤਿ ਦੁਰ੍ਮਤੇ । ਇਤ੍ਯੁਦੀਰ੍ਯ ਤਤੋ ਵਜ੍ਰੀ ਵਜ੍ਰੇਣ ਚਾਹਨਦ੍ਦृਢਮ੍
'ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰਾਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ?' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਵਜਰਧਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਜਾਇਆ।
ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਕਂਠੇ ਨੀਲਤ੍ਵਮਗਾਦ੍ਵਜ੍ਰਂ ਚ ਭਸ੍ਮਤਾਂ । ਤਤੋ ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲ ਤੇਜਸਾ ਪ੍ਰਦਹਨ੍ਨਿਵ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਨੀਲੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਵਜਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਭਸਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰੁਦਰ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਾੜ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟੋऽਭਵਤ੍ । ਇਂਦ੍ਰਸ਼੍ਚਦਂਡਵਦ੍ਭੂਮੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੱਥ ਜੋੜ ਲਏ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਿਰ ਨਮਾ ਕੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ- ਨਮੋ ਦੇਵਾਧਿਦੇਵਾਯ ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕਾਯ ਕਪਰ੍ਦਿਨੇ । ਤ੍ਰਿਪੁਰਘ੍ਨਾਯ ਸ਼ਰ੍ਵਾਯ ਨਮੋਂਧਕਨਿषੂਦਿਨੇ
ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਸ਼ਰਵ ਤੇ ਅੰਧਕ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਵਿਰੂਪਾਯਾਤਿਰੂਪਾਯ ਬਹੁਰੂਪਾਯ ਸ਼ਂਭਵੇ । ਯਜ੍ਞਵਿਧ੍ਵਂਸਕਰ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਫਲਦਾਯਿਨੇ
ਉਸ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਯਜਨਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਯਜਨਿਆਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਕਾਲਾਂਤਕਾਯ ਕਾਲਾਯ ਕਾਲਭੋਗਧਰਾਯ ਚ । ਨਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਿਰੋਹਂਤ੍ਰੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੁਖ-ਵਿਅੋਗ ਨੂੰ ਝਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵੱਢਣ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ਂਭੁਃ ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭਂ ਜਗਾਦ ਹ । ਸਂਹਰਨ੍ਨਯਨਜ੍ਵਾਲਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਦਹਨਕ੍ਸ਼ਮਾਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਵਰਂ ਵਰਯ ਭੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਯਾਨਯਾ ਤਵ । ਇਂਦ੍ਰਸ੍ਯਜੀਵਦਾਨੇਨ ਜੀਵਤਿ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਥਾਂ ਵ੍ਰਜ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਮੰਗੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤਿ-ਵੰਦਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ- ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਦੇਵ ਤ੍ਵਂ ਯਾਹੀਂਦ੍ਰਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਰੇष ਸ਼ਮਂ ਯਾਤੁ ਭਾਲਨੇਤ੍ਰਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਅੱਗ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਭਾਲ-ਨੇਤਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਠੰਡੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ- ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਮਾਯਾਤਿ ਭਾਲਨੇਤ੍ਰੇ ਕਥਂ ਤ੍ਵਯਮ੍ । ਏਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਦੂਰੇ ਯਥੇਂਦ੍ਰਂ ਨੈਵ ਪੀਡਯੇਤ੍
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਅੱਗ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਾਲ-ਨੇਤਰ ਵਿਚ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਮੁੜ ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿਆਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕਲੇਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਰੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਪਲ੍ਲਵਣਾਂਭਸਿ । ਸੋऽਪਤਤ੍ਸਿਂਧੁਗਂਗਾਯਾਃ ਸਾਗਰਸ੍ਯ ਚ ਸਂਗਮੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲਿਆ ਤੇ ਲਵਣ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਤਦਾ ਸ ਬਾਲਰੂਪਤ੍ਵਮਗਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਰੁਰੋਦ ਚ । ਰੁਦਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪ੍ਰਾਕਂਪਦ੍ਧਰਣੀ ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਅੱਗ ਉਥੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗੀ; ਉਸ ਦੇ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੰਬੀ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਲੋਕਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸ੍ਵਨਾਦ੍ਬਧਿਰੀਕृਤੌ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯਯੌ ਤਤ੍ਰ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਸਵਰਗ ਤੇ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬਹਿਰੇ ਹੋ ਗਏ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?' ਸੋਚਦਿਆਂ ਉਥੇ ਆਏ।
ਤਾਵਤ੍ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯੋਤ੍ਸਂਗੇ ਤਂ ਬਾਲਂ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਯਾਂਤਂ ਸਮੁਦ੍ਰੋऽਪਿ ਕृਤਾਂਜਲਿ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਬਾਲਂ ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਸਂਗੇ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ । ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਸ੍ਯਾਯਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਰਦ੍ਭੁਤਃ
ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਅਜੋਬਾ ਬੱਚਾ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ?'
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਵਚੋ ਧਾਤੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਸਾਗਰੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਉਵਾਚ- ਸਰਿਤ੍ਪਤੇ ਕੁਤੋ ਲਬ੍ਧੋ ਬਾਲੋ ਹ੍ਯੇष ਮਹਾਬਲਃ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਬੱਚਾ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ?'
ਯਸ੍ਯ ਨਾਦੇਨ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਦੇਵਾਸੁਰਮਹੋਰਗਾਃ । ਸਮੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਭੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸਿਧੁਗਂਗਾਯਾਂ ਜਾਤੋऽਯਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਕਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ ਤੇ ਮਹਾ-ਸਰਪ ਡਰ ਗਏ; ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।'
ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿ ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਨ੍ਕੁਰੁष੍ਵਾਸ੍ਯ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ । ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ ਪਾਥੋਧੌ ਸ ਬਾਲਃ ਸਾਗਰਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਸ ਲਈ ਜਨਮ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰੋ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ; ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਉਹ ਬੱਚਾ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਗ੍ਰਹੀਤ੍ਕੂਰ੍ਚੇ ਵਿਧੁਨ੍ਵਂਤਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਧੁਨ੍ਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕੂਰ੍ਚਂ ਤੁ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਾਗਮਜ੍ਜਲਮ੍ । ਕਥਂਚਿਨ੍ਮੁਕ੍ਤਕੂਰ੍ਚੋऽਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਾਗਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਕੂਚਾ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਝਟਕਿਆ; ਝਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲਿਆ; ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੂਚਾ ਛੁਡਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ- ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਧृਤਂ ਯਸ੍ਮਾਦਨੇਨੈਤਜ੍ਜਲਂ ਮਮ । ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਲਂਧਰ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਭਵਤ੍ਯਸੌ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਲੰਧਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਧੁਨੈਵੈष ਤਰੁਣਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਪਾਰਗਃ । ਅਵਧ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਨਾ ਰੁਦ੍ਰਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੁਣ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਵਧ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਰੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ।
ਯਾਤਿ ਯਤ੍ਰ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਸ੍ਤਤ੍ਰੇਦਾਨੀਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਹੁਣ ਇਹ ਉਥੇ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਥੋਂ ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਾਹੂਯ ਰਾਜ੍ਯੇ ਤਂ ਚਾਭ੍ਯषੇਚਯਤ੍ । ਆਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਸਰਿਤਾਂ ਨਾਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਮਨ੍ਵਗਾਤ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਚੁੱਪਚਾਪ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਥ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਨਯਨਃ ਸਾਗਰਸ੍ਤਦਾ । ਕਾਲਨੇਮਿਸੁਤਾਂ ਵृਂਦਾਂ ਤਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਮਯਾਚਤ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਖਿੜ ਗਈਆਂ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਦੀ ਧੀ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੰਗਿਆ।
ਤੇ ਕਾਲਨੇਮਿਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤਤੋऽਸੁਰਾਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਸੁਤਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਦਦੁਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾਃ । ਸ ਚਾਪਿ ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਸੁਹृਦ੍ਵਰਾਨ੍ਵਸ਼ੀ ਸ਼ਸ਼ਾਸ ਗਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸਹਾਯਵਾਨ੍ਬਲੀ
ਫਿਰ ਕਾਲਨੇਮੀ ਆਦਿ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਵਧੀਆ ਸਾਥੀ ਮਿਲ ਕੇ, ਸ਼ੁਕਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸਤ੍ਯਭਾਮਾਸਂਵਾਦੇ ਜਾਲਂਧਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ षਣ੍ਣਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹਾਤਮ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਜਾਲੰਧਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਛਿਆਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।