ਜਾਹ੍ਨਵੀਮਂਡਲਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਤੋਯਾਕੁਲਂ ਮਾ ਵਿਸ਼ੇਥਾ ਬਹੁਵ੍ਯਾਘ੍ਰਜੁष੍ਟੇ ਵਨੇ। ਵਤ੍ਸ ਸਂਖ੍ਯੇषੁ ਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਯਦ੍ਵੀਰਕ ਪੁਤ੍ਰ ਭਾਵਾਯਤਾਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਚਿਤ੍ਤੋ ਜਨਃ
ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਥਲ ਪुथਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਘ ਹਨ, ਉਥੇ ਨਾ ਜਾਈਂ। ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੇ, ਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ।
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਭਵ੍ਯਮਾਯਾਤਿਭਾਵਿਨ੍ਯਸੌ ਭਾਵ੍ਯਤਾਂ ਸੋਪਿ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯਸਰ੍ਵੈਰ੍ਗੁਣੈਃ। ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਨਯਾ ਵੀਰਕੋ ਮਾਤਰਂ ਸਸ੍ਮਯਨ੍ਨਾਹ ਲੀਲਾਵਸ਼ਾਵਿष੍ਟਧੀਃ
ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ। ਮਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਏष ਮਾਤ੍ਰਾ ਸ੍ਵਯਂ ਮੇ ਕृਤਃ ਕਂਕਣਃ ਪਤ੍ਰਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਿਤਃ ਪਾਟਲੈਰ੍ਬਿਂਦੁਭਿਃ। ਚਾਰੁਪੁष੍ਪੈਰਿਯਂ ਮਾਲਤੀਭਿਃ ਕृਤਾਮਾਲਿਕਾ ਮੇ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਾਹਿਤਾ ਕੋਮਲਾ
ਇਹ ਕੰਗਣ ਮਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬਣਾਇਆ, ਲਾਲ ਬਿੰਦੀਆਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ। ਇਹ ਮਾਲਾ ਮਾਂ ਨੇ ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪਾਈ ਹੈ।
ਤੋषਯਾਮੀਸ਼੍ਵਰੀਮਿਤ੍ਯਯਂ ਸਤ੍ਵਰਂ ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਜਦ੍ਬਾਹ੍ਯਤਃ ਕ੍ਰੀਡਨਮ੍। ਸ੍ਵੈਰ੍ਗਣੈਃ ਸਂਯੁਤੋ ਵੀਰਕੋ ਹਰ੍षਿਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਦੁਤ੍ਤਰਮ੍
‘ਮੈਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ’ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖੇਡਣ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਪੱਛਮ, ਤੇ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੱਲਿਆ।
ਉਤ੍ਤਰਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਸਖ੍ਯਾਯੁਤਾ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਤੇ ਤਂ ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਂਤਰਾਦ੍ਵੀਰਕਂ। ਸ਼ੈਲਪੁਤ੍ਰੀ ਬਹਿਃ ਕ੍ਰੀਡਿਤਾਰਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਨੇਹਤਃ ਪੁਤ੍ਰਲੁਬ੍ਧਾਯਤਸ੍ਸੋਤ੍ਰ ਕਃ
ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਬਾਹਰ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਿੰਡੋ ਦੀ ਜਾਲੀ ਵਿਚੋਂ ਵਿਰਕਾ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮੋਹਮਾਯਾਤਿ ਯਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪਵੇਤ੍ਤਾ ਜਡੋ ਮਾਂਸਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸਂਘਾਤਦੇਹੋਦ੍ਵਹਃ। ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਭ੍ਯਂਤਰਂ ਨਾਕਵਾਸੇਸ਼੍ਵਰੇष੍ਵਿਨ੍ਦੁਮੌਲਿਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇषੁ ਕਕ੍ਸ਼ਾਂਤਰਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੂਰਖ, ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ, ਤੇ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਾਸ, ਮਲ ਤੇ ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਦੇ ਕਮਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਵਾਹਨਾਨ੍ਯੇਵਮਾਰੋਹਮਾਣਾਸ੍ਤਤੋ ਲੋਕਪਾਲਾਸ੍ਤ੍ਰਪੂਗਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਾਵਧਿ। ਖਡ੍ਗ ਏषੋ ਵਿਖਡ੍ਗਾਕਰੋ ਨਿਰ੍ਮਲਃ ਕृਂਤਕਃ ਕਸ੍ਯ ਕੇਨਾਹृਤੋ ਬ੍ਰੂਤ ਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ‘ਇਹ ਤਲਵਾਰ, ਜੋ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਇਹ ਕੌਣ ਲਿਆਇਆ? ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਸ ਲਈ ਹੈ?’
ਨੋਭਵੇਦ੍ਧਸ੍ਤਦਂਡੇਨ ਕਿਂ ਬ੍ਰੂਮਹੇ ਭੀਮਮੂਰ੍ਤ੍ਯਂ ਗਣੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕृਤ੍ਯਂ ਗਿਰੌ। ਪਾਸ਼ ਏषੋਸ੍ਤਿ ਤੇਨਾਤ੍ਰ ਕੋ ਬਧ੍ਯਤੇ ਮਾ ਵृਥਾ ਲੋਕਪਾਲਾਨੁਗਾਸ੍ਤਿष੍ਠਤ
ਇਹ ਹਥ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਗਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਐਸਾ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਰੱਸਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੌਣ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ? ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਨਾ ਕਰੋ, ਠੀਕ ਥਾਂ ਰਹੋ।
ਏਵਮੇਵੈਤਦਿਤ੍ਯਬ੍ਰੁਵਂਸ੍ਤੇ ਤਦਾ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੇਵਾਨੁਗਂ ਵੀਰਕਂ ਰਕ੍ਸ਼ਕਂ। ਪ੍ਰਾਹ ਦੇਵੀ ਵਨੇ ਪਰ੍ਵਤੇ ਨਿਰ੍ਜਰਾਧ੍ਯਗ੍ਨਿਸ਼ਾਲਾਮੁਖੇ ਭੂਤਲੇ ਭੂਤਪਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਰਕਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਰਹਿਣ।’
ਨਿਰ੍ਝਰਾਂਭੋ ਨਿਪਾਤੇषੁ ਨੋ ਮਜ੍ਜਤਾਤ੍ਪੁष੍ਪਜਾਲਾਵਨਦ੍ਧੇषੁ ਧਾਮਸ੍ਵਪਿ। ਪ੍ਰੋਚ੍ਚਨਾਨਾਦ੍ਰਿਕੁਂਜਾਵਗਾਹੇष੍ਵਥੋ ਮਾਰੁਤਾਸ੍ਫੋਟਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣੇ ਕਾਮਤਃ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਨਿਆਂ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਪੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡੁੱਬੇ; ਨਾ ਹੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਵੇ—ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਏ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕਾਂਚਨੋਤ੍ਤੁਂਗ ਸ਼ृਂਗਾਵਰੋਹਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਹੈਮਰੇਣੂਤ੍ਕਰਾਸਂਗਪਿਂਗਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਖੇਚਰਾਣਾਂ ਵਨੇ ਚਾਪਿ ਰਮ੍ਯੇ ਬਭੌ ਰੂਪਸਂਪਤ੍ਪ੍ਰਕਾਰੋਗਣੋ ਵਾਸਿਤੁਮ੍
ਮੰਦਰ ਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਢਲਾਣਾਂ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਪੀਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਰਹਿਣ ਯੋਗ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਮਂਦਰੇਕਂਦਰੇ ਚਾਰੁਵਾਪੀਤਟੇ ਕੁਨ੍ਦਮਂਦਾਰਪੁष੍ਪਪ੍ਰਵਾਲਾਂਬੁਜੇ। ਸਿਦ੍ਧਨਾਰੀਭਿਰਾਪੀਤਰੂਪਾਮृਤਂ ਵਿਸ੍ਤृਤੈਰ੍ਨੇਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰੈਰਨੁਨ੍ਮੇषਿਭਿਃ1.43.
ਮੰਦਰ ਦੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਸਮਿਨ, ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਵਿਚ, ਸਿਧ ਨਾਰੀਆਂ ਨੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਤੇ ਅਡੋਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਰਸ ਪੀ ਲਿਆ।
ਵੀਰਕਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤ੍ਰੀ ਨਿਮੇषਾਂਤਰਾਦਸ੍ਮਰਤ੍ਪੁਤ੍ਰਗृਧ੍ਨੁਰ੍ਵਿਨੋਦਾਰ੍ਥਿਨੀ। ਸੋਪਿ ਤਾਦृਕ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਵਾਪ੍ਤਪੁਣ੍ਯੋਦਯੋ ਯੋ ਹਿ ਜਨ੍ਮਾਂਤਰੇऽਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਤ੍ਵਂ ਤਤਃ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਤਰਸਦੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਇਕ ਪਲਕ ਵਿੱਚ ਵਿਰਕਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਉਹ, ਐਸਾ ਚੰਗਾ ਪਲ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ।
ਕ੍ਰੀਡਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤृਪ੍ਤਿਃ ਕਥਂ ਜਾਯਤੇ ਯੋਪਿ ਭਾਵਾਜ੍ਯਗ? ਦ੍ਵੇਧਸਾ ਤੇਜਸਾ। ਕਲਿਪਤਃਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਦਿਵ੍ਯਗੀਤਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨृਤ੍ਯਲੋਲੈਰ੍ਗਣੈਸ਼ੈਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਣਂ
ਉਹ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਹਰ ਪਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੀਤ ਸੁਣਨ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਨੱਚਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਰਸ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਿਂਹਨਾਦਾਕੁਲੇ ਗਂਡਸ਼ੈਲੇ ਜ੍ਵਲਦ੍ਰਤ੍ਨਜਾਲੇ ਬृਹਤ੍ਸਾਲਤਾਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਫੁਲ੍ਲਨਾਨਾ ਤਮਾਲਾਲਿਕਾਲੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇ ਵਿਲੋਲੋਮਰਾਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਚਮਕਦੇ ਰਤਨ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਨਰਮ ਮਿਰਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪਪਂਕੇ ਜਲੇ ਪਂਕਜਾਂਕੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮਾਤੁਰਂਕੇ ਸ਼ੁਭੇ ਨਿष੍ਕਲਂਕੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਪਰਿਕ੍ਰੀਡਤੇ ਬਾਲਲੀਲਾਵਿਸਾਰੀ ਗਣੇਸ਼ਾਧਿਪਾ ਦੇਵਤਾਨਂਦਕਾਰੀ
ਥੋੜ੍ਹੀ ਪੰਕ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਕਮਲ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ, ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ, ਉਹ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ—ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਫੈਲਾਉਂਦਾ, ਗਣੇਸ਼, ਦੈਵੀ ਜਥਿਆਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
ਨਿਕੁਂਜੇषੁ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਦ੍ਗੀਤਸ਼ੀਲਃ ਪਿਨਾਕੀਵ ਲੀਲਾਵਿਲਾਸੈਃ ਸਲੀਲਃ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼੍ਯ ਭੁਵਨਂ ਗੋਭਿਸ੍ਤਤੋ ਦਿਨਕਰੇ ਗਤੇ
ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਗੁਣ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਪਿਨਾਕੀ ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ, ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਮ ਚਾਲ ਨਾਲ ਚਲਦਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਦੇਸ਼ਾਂਤਰਂ ਤਦਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦੂਰਸ੍ਥੋ ਧਰਣੀਧਰਃ। ਮਿਤ੍ਰਤ੍ਵਮਸ੍ਯ ਸੁਦृਢਂ ਹृਦਯੇ ਦ੍ਯੋਤਯਨ੍ਨਿਵ
ਫਿਰ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਜਾਪਿਆ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ।
ਨਿਤ੍ਯਮਾਰਾਧਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਿਘਨਸਃ ਸੁਤਃ। ਨਾਕਰੋਤ੍ਸਵਿਤੁਰ੍ਮੇਰੁਰੁਪਕਾਰਂ ਪਤਿष੍ਯਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਵਿਘਨਸਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਪਿੱਛੇ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਜਨੇष੍ਵੇषਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥੇਤਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸ੍ਰਵਲਿਤੋ ਹ੍ਯਧਃ। ਦਿਨੇਨਾਨੁਗਤੋ ਭਾਨੁਃ ਸ੍ਵਜਨਂ ਪਰਿਪੂਰਯਨ੍
ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਰੀਤ ਹੈ: ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ, ਦਿਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੋਇਆ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਧ੍ਯਾਬਦ੍ਧਾਂਜਲਿਪੁਟਾ ਮੁਨਯੋਭਿਮੁਖਾ ਰਵਿਮ੍। ਯਾਵਦਦ੍ਯਾਸਤੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਿਵਾਰ੍ਯੋष੍ਣਾਭਿਭਾਵਿਤਾਮ੍
ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਤੀਬਰ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਜृਂਭਤਾਥ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਵੈਭਾਵਰਂ ਤਮਃ। ਕੁਟਿਲਸ੍ਯੇਵ ਹृਦਯੇ ਕਾਲੁष੍ਯਂ ਦੂषਯਨ੍ਮਨਃ
ਫਿਰ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਰਾਤ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਮਨ ਨੂੰ ਐਸਾ ਮਲਿਨ ਕਰਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕੁਰਾਹੀ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੰਦਗੀ।
ਜ੍ਵਲਤ੍ਫਣਿਫਣਾਰਤ੍ਨਦੀਪੋਦ੍ਯੋਤਿਤ ਭਿਤ੍ਤਿਕੇ। ਸ਼ਯਨੇ ਸ਼ਸ਼ਸਂਘਾਤ ਰਤ੍ਨਵਸ੍ਤ੍ਰੋਤ੍ਤਰਚ੍ਛਦੇ
ਉਹ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਜਲਦੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਫਣਾਂ 'ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋਈਆਂ, ਉਪਰ ਚੰਦ-ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਛਤ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ।
ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਦ੍ਯੁਤਿਲਸਚ੍ਛਕ੍ਰਚਾਪਵਿਡਂਬਕੇ। ਰਤ੍ਨੈਃ ਕਿਂਕਿਣਿਜਾਲੇਨ ਲਸਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਕਲਾਪਕੇ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਧਨਕ ਨੂੰ ਨਕਲ ਕਰਦੀ, ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਕਮਨੀਯਚਲਲ੍ਲੀਲਾ ਵਿਤਾਨਾਚ੍ਛਾਦਿਤਾਂਬਰੇ। ਮਂਦਰੇ ਮਂਨ੍ਦਸਂਚਾਰਂ ਗਤੇ ਗਿਰਿਸੁਤਾਯੁਤਃ
ਸੋਹਣੀ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਹਿਲਦੀ ਖੇਡ ਦੀ ਛਤ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਹੌਲ-ਹੌਲ ਚਲਦਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ।
ਤਸ੍ਥੌ ਗਿਰਿਸੁਤਾ ਬਾਹੁਲਤਾ ਮਿਲਿਤਕਂਧਰਃ। ਸ਼ਸ਼ਿਮੌਲਿਃ ਸਿਤਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਸ੍ਫਾਰਪੂਰਿਤਗੋਚਰਃ
ਉਥੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਖੜੀ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ 'ਚ ਪਾਈਆਂ, ਚੰਦ-ਮੁਕਟ ਵਾਲਾ, ਚਿੱਟੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ।
ਗਿਰਿਜਾਪ੍ਯਸਿਤਾਪਾਂਗੀ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਚ੍ਛਵਿਃ। ਵਿਭਾਵਰ੍ਯਾ ਚ ਸਂਪृਕ੍ਤਾ ਬਭੂਵਾਤੀਵ ਗੋਮਯੀ
ਗਿਰਿਜਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਰਾਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਲੱਗੀ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਦੇਵਃ ਕ੍ਰੀਡਾਕੇਲਿਕਲਾਯੁਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼ਰ੍ਵ ਉਵਾਚ। ਸ਼ਰੀਰੇ ਮਮ ਤਨ੍ਵਂਗਿ ਸਿਤੇ ਭਾਸ੍ਯਸਿਤਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਭੁਜਂਗੀ ਵਾ ਸਿਤਾ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇ ਸਂਸ਼੍ਲਿष੍ਟਾ ਚਂਦਨੇਤਰੌ
ਸ਼ਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਤਨੁਆੰਗੀ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਚਾਨਣ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਕੀ ਇਹ ਚਿੱਟਾ ਸੱਪ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾ, ਮੇਰੀ ਚੰਦਨ ਲਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਚ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ?
ਚਂਦ੍ਰਾਤਪੇਨ ਸਂਪृਕ੍ਤਾ ਰੁਧਿਰਾਮ੍ਬਰਸਂਵृਤਾ। ਰਜਨੀ ਵਾ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਦृष੍ਟਿਦੋषਂ ਦਦਾਸਿ ਮੇ
ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ, ਲਾਲ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ, ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਪੱਖ ਦੀ ਰਾਤ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨੈਣਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਧੁੰਦਲਾ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?