ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਵਿਜਯਾਂ ਹਰ੍षਣੋਤ੍ਸੁਕਾਂ। ਵੀਰਕਾਨਯਨਾਯਾਸ਼ੁ ਦੁਹਿਤਾ ਭੂਭृਤਃ ਸਖੀਂ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਜਯਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸੁਕ ਸੀ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਸੀ, ਵੀਰਕਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾਵਰੁਹ੍ਯ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਦਂਬਰਸ੍ਪृਸ਼ਃ। ਗਣਪਂ ਗਣਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਸੂਰ੍ਯਕੋਟਿਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਮ੍
ਉਹ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਵਾਲੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਰ ਕੇ, ਗਣਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਗਣਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਵਿਜਯੋਵਾਚ-। ਏਹਿ ਵੀਰਕ ਚਾਪਲ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਤੋषਿਤਾ। ਤ੍ਵਾਮਾਹ੍ਵਯਤਿ ਚੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾषਾਣਖਂਡਕਮ੍
ਵਿਜਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਆ ਵੀਰਕਾ! ਤੇਰੀ ਚਲਾਕੀ ਕਰਕੇ ਦੇਵੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਤੇ ਰਾਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ ਪੱਥਰ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਛੱਡ ਕੇ ਆ।"
ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸਪੀਪਮਾਗਚ੍ਛਦ੍ਵਿਜਯਾਨੁਗਤਃ ਸ਼ਨੈਃ। ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼ਿਖਰੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਰਕ੍ਤਾਂਬੁਜਨਿਭ ਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਉਹ ਵਿਜਯਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਆਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਮਹਲ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਖਿੜੇ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਨਲ੍ਪਸ੍ਵਾਦੁਕ੍ਸ਼ੀਰਪਯੋਧਰਾ। ਗਿਰਿਜੋਵਾਚ-। ਪਿਬ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਿਦਂ ਵਤ੍ਸ ਸ੍ਰੁਤਂ ਪਿਬ ਯਥੇਚ੍ਛਕਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਿਰਿਜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਮਿੱਠੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲੈ, ਬੱਚਾ, ਤਾਜਾ ਵਹਿੰਦਾ; ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੇ, ਪੀ ਲੈ।"
ਉਵਾਚ ਦੇਵੀ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਗਿਰਾ ਮਧੁਰਵਰ੍ਣਯਾ। ਏਹਿ ਸਦ੍ਯੋ ਹਿ ਜਾਤੋਸਿ ਮੇ ਪੁਤ੍ਰਕੋ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਦਤ੍ਤੋਧੁਨਾ ਵੀਰਕ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: "ਆ, ਤੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਵੀਰਕਾ।"
ਉਕ੍ਤਵਤ੍ਯਂਕਆਧਾਯ ਪਰ੍ਯष੍ਵਜਤ੍ਤਂ ਕਪੋਲੇ ਚੁਚੁਂਬਾਗਰਾਣ੍ਨਂਦਿਨੀ। ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯੁਪਾਘ੍ਰਾਯ ਸਂਮਾਰ੍ਜ੍ਯ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚਾਭੂषਯਾਮਾਸ ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸ੍ਵਯਂਭੂषਣੈਃ
ਉਹ ਮਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ, ਗਲ ਲਾਈ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਗਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਚੁੰਮਿਆ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਹਥ ਨਾਲ ਸਹਲਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਅਸਲੀ ਸਵਰਗ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ।
ਕਿਂਕਿਣੀਮੇਖਲਾਨੂਪੁਰੈਃ ਸਨ੍ਮਣਿਪ੍ਰੋਤਕੇਯੂਰਹਾਰੈਰਮੂਲ੍ਯੈਰ੍ਗੁਣੈਃ। ਕੋਮਲੈਃ ਪਲ੍ਲਵੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਿਤਸ਼੍ਚਾਰੁਭਿਰ੍ਮਂਗਲੈਃ ਕਂਕਣੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯਮਂਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਲੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੈਜਬੰਦਾਂ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਰ, ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਕੜੇ, ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕੰਗਣ, ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਚੂੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧੈਸ੍ਤਤੋਭੂਰਿਭਿਸ਼੍ਚਾਕਰੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕੈਰਙ੍ਗਰਕ੍ਸ਼ਾਵਿਧਿਂ। ਏਵਮਾਦਾਯ ਚੋਵਾਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਰਜਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਗੋਰੋਚਨਾਪਤ੍ਰਭਂਗੋਜ੍ਜ੍ਵਲੈਃ
ਮਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਗੋਰੋਚਨਾ ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਮਾਲਾ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਵਤ੍ਸਵਤ੍ਸਾਧੁਨਾ ਕ੍ਰੀਡ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਗਣੈਰਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋ ਵ੍ਰਜ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਵਰ੍ਜਂ ਸ਼ਨੈਃ। ਵ੍ਯਾਲਮਾਲਾਕੁਲਾਃ ਸ਼ੈਲਸਾਨੁਦ੍ਰੁਮਾਦਂਤਿਭਿਰ੍ਭਗ੍ਨਸ਼ਾਖਾਃ ਪਰਂ ਭਂਗਿਨਃ
ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਡ, ਪਰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ। ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਚੱਲ, ਖੱਡਾਂ ਤੋਂ ਬਚ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਢਲਾਣਾਂ 'ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਢੀਆਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਜਾਹ੍ਨਵੀਮਂਡਲਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਤੋਯਾਕੁਲਂ ਮਾ ਵਿਸ਼ੇਥਾ ਬਹੁਵ੍ਯਾਘ੍ਰਜੁष੍ਟੇ ਵਨੇ। ਵਤ੍ਸ ਸਂਖ੍ਯੇषੁ ਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਯਦ੍ਵੀਰਕ ਪੁਤ੍ਰ ਭਾਵਾਯਤਾਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਚਿਤ੍ਤੋ ਜਨਃ
ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਥਲ ਪुथਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਘ ਹਨ, ਉਥੇ ਨਾ ਜਾਈਂ। ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੇ, ਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ।
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਭਵ੍ਯਮਾਯਾਤਿਭਾਵਿਨ੍ਯਸੌ ਭਾਵ੍ਯਤਾਂ ਸੋਪਿ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯਸਰ੍ਵੈਰ੍ਗੁਣੈਃ। ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਨਯਾ ਵੀਰਕੋ ਮਾਤਰਂ ਸਸ੍ਮਯਨ੍ਨਾਹ ਲੀਲਾਵਸ਼ਾਵਿष੍ਟਧੀਃ
ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ। ਮਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਏष ਮਾਤ੍ਰਾ ਸ੍ਵਯਂ ਮੇ ਕृਤਃ ਕਂਕਣਃ ਪਤ੍ਰਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਿਤਃ ਪਾਟਲੈਰ੍ਬਿਂਦੁਭਿਃ। ਚਾਰੁਪੁष੍ਪੈਰਿਯਂ ਮਾਲਤੀਭਿਃ ਕृਤਾਮਾਲਿਕਾ ਮੇ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਾਹਿਤਾ ਕੋਮਲਾ
ਇਹ ਕੰਗਣ ਮਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬਣਾਇਆ, ਲਾਲ ਬਿੰਦੀਆਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ। ਇਹ ਮਾਲਾ ਮਾਂ ਨੇ ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪਾਈ ਹੈ।
ਤੋषਯਾਮੀਸ਼੍ਵਰੀਮਿਤ੍ਯਯਂ ਸਤ੍ਵਰਂ ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਜਦ੍ਬਾਹ੍ਯਤਃ ਕ੍ਰੀਡਨਮ੍। ਸ੍ਵੈਰ੍ਗਣੈਃ ਸਂਯੁਤੋ ਵੀਰਕੋ ਹਰ੍षਿਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਦੁਤ੍ਤਰਮ੍
‘ਮੈਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ’ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖੇਡਣ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਪੱਛਮ, ਤੇ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੱਲਿਆ।
ਉਤ੍ਤਰਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਸਖ੍ਯਾਯੁਤਾ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਤੇ ਤਂ ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਂਤਰਾਦ੍ਵੀਰਕਂ। ਸ਼ੈਲਪੁਤ੍ਰੀ ਬਹਿਃ ਕ੍ਰੀਡਿਤਾਰਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਨੇਹਤਃ ਪੁਤ੍ਰਲੁਬ੍ਧਾਯਤਸ੍ਸੋਤ੍ਰ ਕਃ
ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਬਾਹਰ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਿੰਡੋ ਦੀ ਜਾਲੀ ਵਿਚੋਂ ਵਿਰਕਾ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮੋਹਮਾਯਾਤਿ ਯਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪਵੇਤ੍ਤਾ ਜਡੋ ਮਾਂਸਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸਂਘਾਤਦੇਹੋਦ੍ਵਹਃ। ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਭ੍ਯਂਤਰਂ ਨਾਕਵਾਸੇਸ਼੍ਵਰੇष੍ਵਿਨ੍ਦੁਮੌਲਿਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇषੁ ਕਕ੍ਸ਼ਾਂਤਰਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੂਰਖ, ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ, ਤੇ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਾਸ, ਮਲ ਤੇ ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਦੇ ਕਮਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਵਾਹਨਾਨ੍ਯੇਵਮਾਰੋਹਮਾਣਾਸ੍ਤਤੋ ਲੋਕਪਾਲਾਸ੍ਤ੍ਰਪੂਗਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਾਵਧਿ। ਖਡ੍ਗ ਏषੋ ਵਿਖਡ੍ਗਾਕਰੋ ਨਿਰ੍ਮਲਃ ਕृਂਤਕਃ ਕਸ੍ਯ ਕੇਨਾਹृਤੋ ਬ੍ਰੂਤ ਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ‘ਇਹ ਤਲਵਾਰ, ਜੋ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਇਹ ਕੌਣ ਲਿਆਇਆ? ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਸ ਲਈ ਹੈ?’
ਨੋਭਵੇਦ੍ਧਸ੍ਤਦਂਡੇਨ ਕਿਂ ਬ੍ਰੂਮਹੇ ਭੀਮਮੂਰ੍ਤ੍ਯਂ ਗਣੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕृਤ੍ਯਂ ਗਿਰੌ। ਪਾਸ਼ ਏषੋਸ੍ਤਿ ਤੇਨਾਤ੍ਰ ਕੋ ਬਧ੍ਯਤੇ ਮਾ ਵृਥਾ ਲੋਕਪਾਲਾਨੁਗਾਸ੍ਤਿष੍ਠਤ
ਇਹ ਹਥ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਗਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਐਸਾ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਰੱਸਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੌਣ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ? ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਨਾ ਕਰੋ, ਠੀਕ ਥਾਂ ਰਹੋ।
ਏਵਮੇਵੈਤਦਿਤ੍ਯਬ੍ਰੁਵਂਸ੍ਤੇ ਤਦਾ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੇਵਾਨੁਗਂ ਵੀਰਕਂ ਰਕ੍ਸ਼ਕਂ। ਪ੍ਰਾਹ ਦੇਵੀ ਵਨੇ ਪਰ੍ਵਤੇ ਨਿਰ੍ਜਰਾਧ੍ਯਗ੍ਨਿਸ਼ਾਲਾਮੁਖੇ ਭੂਤਲੇ ਭੂਤਪਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਰਕਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਰਹਿਣ।’
ਨਿਰ੍ਝਰਾਂਭੋ ਨਿਪਾਤੇषੁ ਨੋ ਮਜ੍ਜਤਾਤ੍ਪੁष੍ਪਜਾਲਾਵਨਦ੍ਧੇषੁ ਧਾਮਸ੍ਵਪਿ। ਪ੍ਰੋਚ੍ਚਨਾਨਾਦ੍ਰਿਕੁਂਜਾਵਗਾਹੇष੍ਵਥੋ ਮਾਰੁਤਾਸ੍ਫੋਟਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣੇ ਕਾਮਤਃ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਨਿਆਂ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਪੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡੁੱਬੇ; ਨਾ ਹੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਵੇ—ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਏ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕਾਂਚਨੋਤ੍ਤੁਂਗ ਸ਼ृਂਗਾਵਰੋਹਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਹੈਮਰੇਣੂਤ੍ਕਰਾਸਂਗਪਿਂਗਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਖੇਚਰਾਣਾਂ ਵਨੇ ਚਾਪਿ ਰਮ੍ਯੇ ਬਭੌ ਰੂਪਸਂਪਤ੍ਪ੍ਰਕਾਰੋਗਣੋ ਵਾਸਿਤੁਮ੍
ਮੰਦਰ ਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਢਲਾਣਾਂ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਪੀਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਰਹਿਣ ਯੋਗ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਮਂਦਰੇਕਂਦਰੇ ਚਾਰੁਵਾਪੀਤਟੇ ਕੁਨ੍ਦਮਂਦਾਰਪੁष੍ਪਪ੍ਰਵਾਲਾਂਬੁਜੇ। ਸਿਦ੍ਧਨਾਰੀਭਿਰਾਪੀਤਰੂਪਾਮृਤਂ ਵਿਸ੍ਤृਤੈਰ੍ਨੇਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰੈਰਨੁਨ੍ਮੇषਿਭਿਃ1.43.
ਮੰਦਰ ਦੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਸਮਿਨ, ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਵਿਚ, ਸਿਧ ਨਾਰੀਆਂ ਨੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਤੇ ਅਡੋਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਰਸ ਪੀ ਲਿਆ।
ਵੀਰਕਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤ੍ਰੀ ਨਿਮੇषਾਂਤਰਾਦਸ੍ਮਰਤ੍ਪੁਤ੍ਰਗृਧ੍ਨੁਰ੍ਵਿਨੋਦਾਰ੍ਥਿਨੀ। ਸੋਪਿ ਤਾਦृਕ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਵਾਪ੍ਤਪੁਣ੍ਯੋਦਯੋ ਯੋ ਹਿ ਜਨ੍ਮਾਂਤਰੇऽਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਤ੍ਵਂ ਤਤਃ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਤਰਸਦੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਇਕ ਪਲਕ ਵਿੱਚ ਵਿਰਕਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਉਹ, ਐਸਾ ਚੰਗਾ ਪਲ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ।
ਕ੍ਰੀਡਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤृਪ੍ਤਿਃ ਕਥਂ ਜਾਯਤੇ ਯੋਪਿ ਭਾਵਾਜ੍ਯਗ? ਦ੍ਵੇਧਸਾ ਤੇਜਸਾ। ਕਲਿਪਤਃਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਦਿਵ੍ਯਗੀਤਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨृਤ੍ਯਲੋਲੈਰ੍ਗਣੈਸ਼ੈਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਣਂ
ਉਹ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਹਰ ਪਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੀਤ ਸੁਣਨ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਨੱਚਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਰਸ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਿਂਹਨਾਦਾਕੁਲੇ ਗਂਡਸ਼ੈਲੇ ਜ੍ਵਲਦ੍ਰਤ੍ਨਜਾਲੇ ਬृਹਤ੍ਸਾਲਤਾਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਫੁਲ੍ਲਨਾਨਾ ਤਮਾਲਾਲਿਕਾਲੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇ ਵਿਲੋਲੋਮਰਾਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਚਮਕਦੇ ਰਤਨ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਤਮਾਲਾ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਨਰਮ ਮਿਰਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪਪਂਕੇ ਜਲੇ ਪਂਕਜਾਂਕੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮਾਤੁਰਂਕੇ ਸ਼ੁਭੇ ਨਿष੍ਕਲਂਕੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਪਰਿਕ੍ਰੀਡਤੇ ਬਾਲਲੀਲਾਵਿਸਾਰੀ ਗਣੇਸ਼ਾਧਿਪਾ ਦੇਵਤਾਨਂਦਕਾਰੀ
ਥੋੜ੍ਹੀ ਪੰਕ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਕਮਲ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ, ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ, ਉਹ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ—ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਫੈਲਾਉਂਦਾ, ਗਣੇਸ਼, ਦੈਵੀ ਜਥਿਆਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
ਨਿਕੁਂਜੇषੁ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਦ੍ਗੀਤਸ਼ੀਲਃ ਪਿਨਾਕੀਵ ਲੀਲਾਵਿਲਾਸੈਃ ਸਲੀਲਃ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼੍ਯ ਭੁਵਨਂ ਗੋਭਿਸ੍ਤਤੋ ਦਿਨਕਰੇ ਗਤੇ
ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਗੁਣ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਪਿਨਾਕੀ ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ, ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਮ ਚਾਲ ਨਾਲ ਚਲਦਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਦੇਸ਼ਾਂਤਰਂ ਤਦਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦੂਰਸ੍ਥੋ ਧਰਣੀਧਰਃ। ਮਿਤ੍ਰਤ੍ਵਮਸ੍ਯ ਸੁਦृਢਂ ਹृਦਯੇ ਦ੍ਯੋਤਯਨ੍ਨਿਵ
ਫਿਰ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਜਾਪਿਆ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ।
ਨਿਤ੍ਯਮਾਰਾਧਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਿਘਨਸਃ ਸੁਤਃ। ਨਾਕਰੋਤ੍ਸਵਿਤੁਰ੍ਮੇਰੁਰੁਪਕਾਰਂ ਪਤਿष੍ਯਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਵਿਘਨਸਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਪਿੱਛੇ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਜਨੇष੍ਵੇषਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥੇਤਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸ੍ਰਵਲਿਤੋ ਹ੍ਯਧਃ। ਦਿਨੇਨਾਨੁਗਤੋ ਭਾਨੁਃ ਸ੍ਵਜਨਂ ਪਰਿਪੂਰਯਨ੍
ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਰੀਤ ਹੈ: ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ, ਦਿਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੋਇਆ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।