ਵਿਸ਼ੇषਂ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਦ੍ਭ੍ਰਂਸ਼ਨਂ ਫਲਾਤ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤਮੁਵਾਚਾਮਰੈਰ੍ਯੁਤਃ
ਜੋ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਮ ਫਲ ਖੋ ਜਾਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਅਮਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ਕ੍ਰ ਉਵਾਚ-। ਵਯਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਰਤਿਕਾਂਤ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਸਂਦਂਸ਼ੇਨ ਵਿਨਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਯਸ੍ਕਾਰਸ੍ਯ ਨੇष੍ਯਤੇ
ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਤੇਰਾ ਸਹਾਰਾ ਹਾਂ, ਰਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਦੰਦ ਲਾਏ ਬਿਨਾ ਲੋਹਾਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਚ੍ਚ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਨ ਤੁ ਸਰ੍ਵਤਃ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਕਾਮਃ ਸਖਾਯਂ ਮਧੁਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਕਿਸੇ-ਕਿਸੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਮ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਮਧੁ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਰਤਿਯੁਕ੍ਤੋ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤੁਹਿਨਭੂਭृਤਃ। ਸ ਤੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਕਰੋਚ੍ਚਿਂਤਾਂ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਪੂਰ੍ਵਿਕਾਮ੍
ਰਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੰਮ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸੋਚੀ।
ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਹਿ ਨਿष੍ਕਂਪਾ ਮਨਸ੍ਤੇषਾਂ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯਮ੍। ਤਦਾਦਾਵੇਵ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯ ਨੇਤ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਜਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਜਿੱਤਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਹੀ ਜਿੱਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਃ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯ ਮਾਨਸਮ੍। ਕਥਮੇਵਂਵਿਧੈਰ੍ਭਾਵੈਰ੍ਦ੍ਵੇषਾਨੁਗਮਨਂ ਵਿਨਾ
ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਫਲਤਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਐਸੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਵਿਅਰਥ ਵੈਰ ਪਾਲੇ ਬਿਨਾ, ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਃ ਕ੍ਰੂਰਤਰਾਤ੍ਸਂਗਾਦ੍ਭੀषਣੇਰ੍ष੍ਯਾ ਮਹਾਸਖੀ। ਚਾਪਲ੍ਯਾਨ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤ ਧੈਰ੍ਯਾਧਾਰਮਹਾਬਲਾ
ਗੁੱਸਾ, ਜਿਹੜਾ ਕਠੋਰ ਸੰਗਤ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਤਿੱਖਾ ਹੈ, ਡਰਾਉਣੀ ਈਰਖਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸਾਥਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਬੇਸਮਝੀ ਕਰਕੇ, ਧੀਰਜ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਸਰਾ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮਸ੍ਯ ਵਿਨਿਯੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਨਸੋ ਵਿਕृਤਿਂ ਪੁਰਃ। ਪਿਧਾਯ ਧੈਰ੍ਯਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਸਂਤੋषਮਪਕृष੍ਯ ਚ
ਮੈਂ ਮਨ ਦੀ ਵਿਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਧੀਰਜ ਦੇ ਰਾਹ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਵੀ ਖੋਹ ਲਵਾਂਗਾ।
ਅਵਗਂਤੁਂ ਹਿ ਮਾਂ ਤਤ੍ਰ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦਿਹ ਪਂਡਿਤਃ। ਵਿਕਲ੍ਪਮਾਤ੍ਰਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਮਨੋਭਵਮ੍
ਇਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਵਿਲੱਖਣ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਥ ਕ੍ਰਿਯਾਰਂਭੀ ਗਂਭੀਰਾਵਰ੍ਤਦੁਸ੍ਤਰਃ। ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਹਰਸ੍ਯਾਹਂ ਤਪਃਸ੍ਥਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਫਿਰ, ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਹਰੀ, ਜੋ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਾਂਗਾ।
ਇਂਦ੍ਰਿਯਗ੍ਰਾਮਮਾਵृਤ੍ਯ ਰਮ੍ਯਸਾਧਨਸਂਵਿਧਿਃ। ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵੇਤਿ ਮਦਨੋ ਭੂਤਭਰ੍ਤੁਸ੍ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਨੂੰ ਸੁਹਾਵਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ, ਐਸਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਜਗਾਮ ਜਗਤੀਸਾਰਂ ਸਰਲਦ੍ਰੁਮ ਵੇਦਿਕਮ੍। ਸ਼ਾਂਤਸਤ੍ਵਸਮਾਕੀਰ੍ਣਮਚਲਂ ਪ੍ਰਾਣਿਸਂਕੁਲਮ੍
ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੂਲ, ਸਿੱਧੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਚੌਕੜੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਜੋ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਲਤਾਜਾਲਂ ਸਾਨੁਸਂਸ੍ਥਗਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਗ੍ਰਵृषਭੋਦ੍ਘੁष੍ਟਂ ਨੀਲਸ਼ਾਦ੍ਵਲਸਾਨੁਕਮ੍
ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਸਨ, ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ, ਨਿਰਭੀਤ ਵੱਛਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਨੀਲੇ ਘਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਰਮ੍ਯਂਕਂ ਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਕਮ੍। ਵੀਰਕਂ ਵੀਰਲੋਕੇਸ਼ਮੀਸ਼ਾਨਸਦृਸ਼ਦ੍ਯੁਤਿਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦਾ ਸੁਹਾਵਾ ਆਸਨ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੂਜੀ ਚੇਤਨਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਵੱਡਾ ਵੀਰ, ਵੀਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਈਸ਼ਾਨਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ।
ਪਕ੍ਵਂ ਕੁਂਕੁਮਕਿਂਜਲ੍ਕਪੁਂਜਪਿਂਗਜਟਾਸਟਮ੍। ਵੇਤ੍ਰਪਾਣਿਤਮਵ੍ਯਗ੍ਰਮੁਗ੍ਰਂ ਚਾਭਦ੍ਰਭੂषਣਮ੍
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਪੱਕੇ ਕੇਸਰ ਦੇ ਰੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਪੀਲੀਆਂ ਸਨ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਾਠੀ ਸੀ, ਨਿਰਭੀਤ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤੋ ਨਿਮੀਲਿਤੋਨ੍ਨਿਦ੍ਰ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਾਂਤਲੋਚਨਮ੍। ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਮृਜੁਸ੍ਥਾਨਂ ਨਾਸਾਵਂਸ਼ਾਗ੍ਰਗੋਚਰਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੌਮਲ ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਹੇਠ ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸਿੱਧਾ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ, ਨੱਕ ਦੇ ਆਗੇ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਤੀਵਰਮ੍ਯਸਿਂਹੇਂਦ੍ਰ ਚਰ੍ਮਲਂਬੋਤ੍ਤਰੀਯਕਮ੍। ਸ਼੍ਰਵਣਾਹਿਫਣੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤ ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਾਨਲਪਿਂਗਲਂ
ਉਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖਾਲ ਦੀ ਚਾਦਰ ਲਟਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਫੁਣੇ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਸੁਆਸ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰੇਂਖਤ੍ਕਪੋਲਪਰ੍ਯਂਤ ਚੁਂਬਿਲਂਬਿਜਟਾਚਯਮ੍। ਕृਤਵਾਸੁਕਿਪਰ੍ਯਂਤ ਨਾਭਿਮੂਲਨਿਵੇਸ਼ਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਗਲ੍ਹ ਤੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਹਿਲਦੀਆਂ ਤੇ ਚੁੰਮਦੀਆਂ, ਵਾਸੁਕੀ ਤੱਕ ਨਾਭੀ ਤਕ ਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਜਲਿਸ੍ਥਨਾਸਾਗ੍ਰ ਨਿਬਦ੍ਧੋਰਗਭੂषਣਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਂਕਰਂ ਕਾਮਃ ਕ੍ਰਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਂਤਿਕਃ ਸ਼ਨੈਃ
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨੱਕ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਸੱਪ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਕਾਮਦੇਵ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਭ੍ਰਮਰਝਂਕਾਰਮਾਲਂਬ੍ਯ ਦ੍ਰੁਮਸਾਨੁਗਮ੍। ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਕਰ੍ਣਰਂਧ੍ਰੇਣ ਭਵਸ੍ਯ ਮਦਨੋ ਮਨਃ
ਫਿਰ, ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਭੰਬੀਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਨੇ ਭਵ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੰਨ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵেশ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਤਮਥਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਮਧੁਰਂ ਮਦਨਾਸ਼੍ਰਯਮ੍। ਸਸ੍ਮਾਰ ਦਕ੍ਸ਼ਤਨਯਾਂ ਦਯਿਤਾਂ ਰਂਤੁਮਾਨਸਃ
ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਕਾਮਦੇਵ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ, ਦੱਖਣ ਦੀ ਧੀ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ।
ਤਤਃ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਸ਼ਨਕੈਸ੍ਤਿਰੋਧਾ ਯਾਤਿ ਨਿਰ੍ਮਲਾ। ਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾ ਤਸ੍ਥੌ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰੂਪਿਣੀ
ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਾਧੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲੁਕ ਗਈ, ਪਰ ਉਹ ਧਿਆਨ ਦਾ ਲਕੜੀ ਵਾਂਗ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ, ਸਾਫ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਤਤਸ੍ਤਨ੍ਮਯਤਾਂ ਯਾਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਹ ਪਿਹਿਤਾਸ਼ਯਃ। ਵਿਵੇਸ਼ ਵਿਬੁਧਾਧੀਸ਼ੋ ਵਿਕृਤਿਂ ਮਦਨਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੇ ਮਨ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਓਟ ਲੈ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਵਿਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕਰ ਲਿਆ।
ਈषਤ੍ਕ੍ਰੋਧਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਧੈਰ੍ਯਮਾਲਂਬ੍ਯ ਧੂਰ੍ਜਟਿਃ। ਨਿਰਸ੍ਯਮਦਨਂਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾਯੋਗਮਾਯਾਸਮਾਵृਤਃ
ਹੌਲੀ ਜਿਹਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਧੂਰਜਟੀ ਨੇ ਧੀਰਜ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਯੋਗ ਦੇ ਜਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ।
ਸ ਤਯਾ ਮਾਯਯਾਵਿष੍ਟੋ ਜਜ੍ਵਾਲ ਮਦਨਸ੍ਤਤਃ। ਇਚ੍ਛਾਸ਼ਰੀਰੋ ਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯੋ ਦੋषਾਵਾਸੋ ਮਹਾਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵੱਸ ਆ ਕੇ, ਮਦਨ ਦੀ ਲਾਹੌਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਉਠੀ। ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਬਣੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਤੇ ਵੱਡੇ ਮਨੋਰਥ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਹृਦਯਾਨ੍ਨਿਰ੍ਗਤਃ ਸੋਥ ਵਾਸਨਾਵ੍ਯਸਨਾਤ੍ਮਕਃ। ਬਹਿਸ੍ਥਲਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਉਪਤਸ੍ਥੇ ਝषਧ੍ਵਜਃ
ਉਹ ਦਿਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਚਾਹਤ ਦੀ ਲਤ ਬਣ ਕੇ, ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮੱਛੀ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ, ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਨੁਯਾਤੋ ਹਿ ਸਾਹ੍ਯੇਨ ਮਿਤ੍ਰੇਣ ਮਧੁਨਾ ਸਹ। ਸਹਕਾਰਤਰੋਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਂਦਮਾਰੁਤਨਿਰ੍ਧੁਤਂ
ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸਾਹਿਆ ਤੇ ਮਧੁ ਵੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਅੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵੇਖੇ—
ਸ੍ਤਬਕਂ ਮਦਨੋ ਰਮ੍ਯਂ ਹਰਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸਤ੍ਵਰਂ। ਮੁਮੋਚ ਮੋਹਨਂ ਨਾਮ ਮਾਰ੍ਗਣਂ ਮਕਰਧ੍ਵਜਃ
ਮਕਰ-ਧਾਰੀ ਮਦਨ ਨੇ, ਹਰੇ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ, ਸੋਹਣੇ ਅੰਬ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਵਾਂਗ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਹृਦਯੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਨਾਮਸ਼ਾਲੀ ਮਹਾਸ਼ਰਃ। ਪਪਾਤ ਪਰੁषਃ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਃ ਪੁष੍ਪਬਾਣੋ ਵਿਮੋਹਨਃ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਤੀਰ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਵਿਮੋਹਨ ਸੀ, ਹਰੇ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੱਗਿਆ।
ਤਤਃ ਕਰਣਸਂਦੋਹੇ ਵਿਦ੍ਧੇ ਤੁ ਹृਦਯੇ ਭਵਃ। ਬਭੂਵ ਭੂਤਪੋ ਕਂਪ੍ਯ ਧੈਰ੍ਯੋਪਿ ਮਦਨੋਨ੍ਮੁਖਃ
ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਲੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਭਾਵਾ, ਆਪਣੇ ਧੀਰਜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੰਬ ਪਿਆ ਤੇ ਮਦਨ ਵੱਲ ਝੁਕ ਗਿਆ।