ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਸਂਵਾਦੇ ਅष੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਚਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਸਤਯਭਾਮਾ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਅਠਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਤਤੋ ਗੁਣਵਤੀ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਨਿਹਤਾਵੁਭੌ । ਪਿਤृਭਰ੍ਤਜਦੁਃਖਾਰ੍ਤ੍ਤਾ ਕਰੁਣਂ ਪਰ੍ਯਦੇਵਯਤ੍
ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਫਿਰ ਗੁਣਵਤੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਪਤੀ ਦੈਤ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਤੇ ਕਰੂਣਾ ਨਾਲ ਰੋ ਪਈ।
ਗੁਣਵਤ੍ਯੁਵਾਚ- ਹਾ ਨਾਥ ਹਾ ਪਿਤਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਂ ਕ੍ਵ ਮਯਾ ਵਿਨਾ । ਬਾਲਾਹਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਹ੍ਯਨਾਥਾ ਭਵਤਾ ਵਿਨਾ
ਗੁਣਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਹਾਏ ਸਵਾਮੀ! ਹਾਏ ਪਿਤਾ! ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੱਚੀ ਹਾਂ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ।
ਕੋ ਨੁ ਮਾਮਾਸ੍ਥਿਤਾਂ ਗੇਹੇ ਭੋਜਨਾਚ੍ਛਾਦਨਾਦਿਭਿਃ । ਅਕਿਂਚਿਤ੍ਕੁਸ਼ਲਾਂ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਪਾਲਯਿष੍ਯਤਿ ਦੁਃਖਿਤਾਮ੍
ਹੁਣ ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਨੂੰ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਪਹਿਨਣ ਤੇ ਹੋਰ ਜਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕੌਣ ਦੇਖਭਾਲੇਗਾ?
ਹਤਭਾਗ੍ਯਾ ਗਤਸੁਖਾ ਹਤੇਸ਼ਾ ਹਤਜੀਵਿਤਾ । ਸ਼ਰਣਂ ਕਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਥਾ ਬਤਬਾਲਿਸ਼ਾ
ਮੈਂ ਨਸੀਬ ਤੋਂ ਮਾਰੀ, ਸੁਖ ਤੋਂ ਵੰਜੀ, ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕੀ— ਅੱਜ, ਬਿਨਾ ਤੁਹਾਡੇ, ਅਸਹਾਇ ਤੇ ਬਚੀ, ਮੈਂ ਕਿਸਦੇ ਆਸਰੇ ਜਾਵਾਂ?
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਲਪ੍ਯਾਥ ਕੁਰਰੀਵ ਭृਸ਼ਾਤੁਰਾ । ਪਪਾਤ ਭੂਮੌ ਵਿਕਲਾ ਰਂਭਾ ਵਾਤਹਤਾ ਯਥਾ
ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕੁਰਲੀ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਪੌਦੇ ਵਾਂਗ ਜੋ ਹਵਾ ਨਾਲ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਚਿਰਾਦਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸਾ ਭੂਮੌ ਵਿਲਪ੍ਯ ਕਰੁਣਂ ਬਹੁ । ਨਿਮਗ੍ਨਾ ਦੁਃਖਜਲਧੌ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤ੍ਤਾ ਸਮਵਰ੍ਤ੍ਤਤ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹੋਸ਼ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਈ ਰਹੀ, ਬਹੁਤ ਕਰੂਣਾ ਨਾਲ ਰੋਈ; ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਸਾਗ੍ਰਹੋਪਸ੍ਕਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਿਕ੍ਰੀਯ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਕृਤ੍ । ਤਯੋਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਪਾਰਲੌਕਿਕ ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਸਮਾਨ ਵੇਚ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਸੀ, ਉਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਪੁਰੇ ਵਾਸਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਭृਤਿਜੀਵਿਤਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਪਰਾ ਸ਼ਾਂਤਾ ਸਤ੍ਯਸ਼ੌਚਾ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਚਲਾਇਆ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸੱਚੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ।
ਵ੍ਰਤਦ੍ਵਯਂ ਤਯਾ ਸਮ੍ਯਗਾਜਨ੍ਮ ਮਰਣਾਤ੍ਕृਤਮ੍ । ਏਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸੇਵਨਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮਰਨ ਤੱਕ ਦੋ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਨਿਭਾਏ: ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵ੍ਰਤ।
ਏਤਦ੍ਵ੍ਰਤਦ੍ਵਯਂ ਕਾਂਤੇ ਮਮਾਤੀਵ ਪ੍ਰਿਯਂਕਰਮ੍ । ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਕਰਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪੁਤ੍ਰਸਂਪਤ੍ਤਿਕਾਰਕਮ੍
ਇਹ ਦੋ ਵ੍ਰਤ, ਪ੍ਰੀਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਹਨ; ਇਹ ਦੁਨੀਆਵੀ ਸੁਖ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤੁਲਾਸਂਸ੍ਥੇ ਦਿਵਾਕਰੇ । ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਸ੍ਯਂਤਿ ਤੇ ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਪਾਤਕਿਨੋऽਪਿ ਚ
ਜੋ ਲੋਕ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਤੁਲਾ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਪਾਪੀ ਵੀ ਹੋਣ, ਪਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਮਾਰ੍ਜਨਂ ਗृਹੇ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਾਦਿ ਨਿਵੇਦਨਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਘਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜਿਵੇਂ ਸਵਸਤਿਕ ਆਦਿ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ— ਉਹ ਲੋਕ ਜੀਉਂਦੇ-ਜੀਉਂਦੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਜਾਗਰਣਂ ਦੀਪਂ ਤੁਲਸੀਵਨਸੇਵਨਮ੍ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਯੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਤੇ ਨਰਾ ਵਿष੍ਣੁਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ
ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਾਗਰਣ, ਦੀਵਾ ਲਗਾਉਣ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬਾਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਥਂ ਦਿਨਤ੍ਰਯਮਪਿ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਯੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ । ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਤੇ ਵਂਦ੍ਯਾਃ ਕਿਂ ਯੈਰਾਜਨ੍ਮਤਃ ਕृਤਮ੍
ਜੋ ਇਹ ਕਰਮ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵੰਦਨਯੋਗ ਹਨ— ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਇਹ ਕਰਮ ਨਿਭਾਏ, ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਵਡੇ ਹੋਣਗੇ!
ਇਤ੍ਥਂ ਗੁਣਵਤੀ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਬ੍ਦਂ ਪ੍ਰਤਿਨੀਯਤੇ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਿਕਰੇ ਭਕ੍ਤਾ ਤਤ੍ਪਰਮਾਨਸਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁਣਵਤੀ ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਜ੍ਜਰਸਾ ਸਾਥ ਕृਸ਼ਾਂਗੀ ਜ੍ਵਰਪੀਡਿਤਾ । ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਗਂਗਾਂ ਗਤਾ ਕਾਂਤੇ ਕਥਂਚਿਚ੍ਛਨਕੈਸ੍ਤਥਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗਈ, ਪ੍ਰੀਤਮ।
ਯਾਵਜ੍ਜਲਾਂਤਰਗਤਾ ਕਂਪਿਤਾ ਸ਼ੀਤਪੀਡਿਤਾ । ਤਾਵਤ੍ਸਾ ਵਿਹ੍ਵਲਾ ਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਿਮਾਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਂਬਰਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਠੰਢ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ, ਤਦ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਕਸਮਾਤ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਰਦਾ ਵਿਮਾਨ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮਹਸ੍ਤੈਰਾਸਨ੍ਨਮਂਬਰਾਤ੍ । ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਧਰੈਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵੈਨਤੇਯਧ੍ਵਜਾਂਕਿਤੈਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ 'ਤੇ ਗਰੁੜ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ-ਸਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਰੇ।
ਆਰੋਹਯਨ੍ਵਿਮਾਨਂ ਤਮਪ੍ਸਰੋਗਣਸੇਵਿਤਮ੍ । ਚਾਮਰੈਰ੍ਵੀਜ੍ਯਮਾਨਾਂ ਤਾਂ ਵੈਕੁਂਠਮਨਯਨ੍ਗਣਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ, ਜਿਸ 'ਚ ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਦਲ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਠੰਢਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਲੈ ਗਏ।
ਅਥ ਸਾ ਤਦ੍ਵਿਮਾਨਸ੍ਥਾ ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮਾ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਪੁਣ੍ਯੇਨ ਮਤ੍ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਗਤਾਭਵਤ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਅਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਦੇਵਾਨਾਂ ਯਥਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਯਾ ਭੁਵਮ੍ । ਆਗਚ੍ਛਤਾ ਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਾਤਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਮਯਾ ਸਹ
ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਦਲ ਲੈ ਆਏ, ਉਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆ ਗਏ।
ਏਤੇਪਿ ਯਾਦਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਦ੍ਗਣਾ ਏਵ ਭਾਮਿਨਿ । ਪਿਤਾ ਤੇ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਾਭੂਤ੍ਸਤ੍ਰਾਜਿਦਧਿਪੋ ਹ੍ਯਯਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਯਾਦਵ, ਸੋਹਣੀਏ, ਮੇਰੇ ਹੀ ਸਾਥੀ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਸੀ, ਤੇ ਇਹ ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਮਾ ਸੋऽਕ੍ਰੂਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਾ ਗੁਣਵਤੀ ਸ਼ੁਭੇ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਪੁਣ੍ਯੇਨ ਬਹੁਮਤ੍ਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀ
ਚੰਦਰਸ਼ਰਮਾ ਅਕਰੂਰ ਸੀ, ਤੇ ਤੂੰ, ਗੁਣਵਤੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਮਮ ਦ੍ਵਾਰੇ ਤ੍ਵਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁਲਸੀਵਾਟਿਕਾ ਕृਤਾ । ਤਸ੍ਮਾਦਯਂ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਵਾਂਗਣਤਃ ਸ਼ੁਭੇ
ਮੇਰੇ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਬਾਗ਼ ਲਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਕਲਪਵ੍ਰਿਖ ਤੇਰੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਦੀਪਮਾਨਂ ਚ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਤੁ ਕृਤਂ ਪੁਰਾ । ਤ੍ਵਦ੍ਦੇਹਗੇਹਸਂਸ੍ਥੇਯਂ ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ ਸ੍ਥਿਰਾਭਵਤ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਜੋ ਦੀਵਾ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਗਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਘਰ ਤੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਈ।
ਯਚ੍ਚ ਵ੍ਰਤਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣਵੇ ਭਰ੍ਤृਰੂਪਿਣੇ । ਨਿਵੇਦਿਤਵਤੀ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਮ ਭਾਰ੍ਯਾਤ੍ਵਮਾਗਤਾ
ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਵਰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ-ਸਰੂਪ, ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।
ਆਜਨ੍ਮਮਰਣਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਯਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਮ੍ । ਕਦਾਚਿਦਪਿ ਤੇਨੈਵ ਮਦ੍ਵਿਯੋਗਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਸਿ
ਜੋ ਵੀ ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਤ ਤੂੰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ, ਉਸੀ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗੀ।
ਏਵਂ ਯੇ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਨਰਾ ਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾਃ । ਮਤ੍ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਂ ਗਤਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਪ੍ਰੀਤਿਦਾ ਤ੍ਵਂ ਯਥਾ ਮਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਲੋਕ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਵਰਤ-ਨਿਸ਼ਠ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞਦਾਨਵ੍ਰਤਤਪਃ ਕਾਰਿਣੋ ਮਾਨਵਾਃ ਖਲੁ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ ਕਲਾਮਪਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਵਰਤ ਤੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।