ਓषਧ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਰਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਭ੍ਯਾਸ੍ਤਾਸ੍ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਃ। ਧਰ੍ਮਾਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤਥਾਕਾਮਂ ਸਾਧ੍ਯਾਨ੍ਸਾਧ੍ਯਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ॥੧.੪੦.
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਸੁਰਭੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਧਰਮ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਕਾਮਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਸਾਧਿਆਂ ਤੋਂ ਸਾਧਿਆ ਜਨਮ ਲਏ।
ਭਵਂ ਚ ਪ੍ਰਭਵਂ ਚੈਵ ਕृਸ਼ਾਸ਼੍ਵਂ ਸੁਵਹਂ ਤਥਾ। ਅਰੁਣਂ ਵਰੁਣਂ ਚੈਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚਲ ਧ੍ਰੁਵੌ॥੧.੪੦.
ਭਵ, ਪ੍ਰਭਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ, ਸੁਵਹ, ਅਰੁਣ, ਵਰੁਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਚਲ ਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਹਵਿष੍ਮਂਤਂ ਤਨੂਜਂ ਚ ਵਿਧਾਨਾਭਿਮਤਾਵਪਿ। ਵਤ੍ਸਰਂ ਚੈਵ ਭੂਤਿਂ ਚ ਸਰ੍ਵਾਸੁਰਨਿषੂਦਨਮ੍॥੧.੪੦.
ਹਵਿਸ਼ਮੰਤ, ਤਨੂਜ, ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਮੰਨੇ ਹੋਏ, ਵਤਸਰ, ਭੂਤੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਸੁਪਰ੍ਵਾਣਂ ਬृਹਤ੍ਕਾਂਤਿਂ ਸਾਧ੍ਯਾ ਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਮ੍। ਵਾਸਵਾਨੁਗਤਾ ਦੇਵੀ ਜਨਯਾਮਾਸ ਵੈ ਸੁਰਾਨ੍॥੧.੪੦.
ਸੁਪਰਵਾਣ, ਬ੍ਰਿਹਤਕਾਂਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਸਾਧਿਆ, ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੇਵਤੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਧਰਂ ਵੈ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੇਵਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਧ੍ਰੁਵਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਂ ਤृਤੀਯਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਸੋਮਮੀਸ਼੍ਵਰਂ॥੧.੪੦.
ਧਰਮ ਪਹਿਲਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਅਟੱਲ ਧ੍ਰੁਵ, ਤੀਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਤੇ ਚੌਥਾ ਸੋਮ ਰਾਜਾ।
ਤਤੋਨੁਰੂਪਮਾਯਂ ਚ ਯਮਂ ਤਸ੍ਮਾਦਨਂਤਰਮ੍। ਸਪ੍ਤਮਂ ਚ ਤਥਾ ਵਾਯੁਮष੍ਟਮਂ ਨਿਰ੍ਹृਤਿਂ ਤਥਾ॥੧.੪੦.
ਫਿਰ ਅਨੁਰੂਪ, ਮਾਇਆ ਤੇ ਯਮ ਆਏ; ਸੱਤਵਾਂ ਵਾਯੂ ਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਨਿਰਹ੍ਰਿਤੀ ਹੋਏ।
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯਾਪਤ੍ਯਮੇਤਦ੍ਵੈ ਸੁਰਭ੍ਯਾਂ ਤਦਜਾਯਤ। ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਯਾਂ ਧਰ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਾ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਾਃ॥੧.੪੦.
ਇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸੁਰਭੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਤਮ ਏਵ ਚ। ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ਼੍ਚ ਤਤੋਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਭਦ੍ਰਮਹੋਰਗੌ॥੧.੪੦.
ਦਕਸ਼, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪੁਸ਼ਕਰ, ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼, ਅਤਰੀ ਅਤੇ ਭਦਰ ਮਹਾਨ ਸੱਪ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਂਤਕ ਵਸੁਰ੍ਬਾਲੋ ਨਿਕੁਂਭਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਰੁਰੁਦਸ਼੍ਚਾਤਿਸਿਦ੍ਧੌਜਾ ਭਾਸ੍ਕਰ ਪ੍ਰਮਿਤਦ੍ਯੁਤਿਃ॥੧.੪੦.
ਵਿਸ਼ਵਾਂਤਕ, ਵਸੁ, ਬਾਲ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਨਿਕੁੰਭ, ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤਵਾਨ ਰੁਰੂਦ, ਤੇ ਮਾਪੇ ਹੋਏ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਭਾਸਕਰ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਦੇਵਮਾਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇषਾਂ ਜਨਯਤ੍ਸੁਤਾਨ੍। ਮਰੁਤ੍ਵਤੀ ਮਰੁਤ੍ਵਤੋ ਦੇਵਾਨਜਨਯਤ੍ਸੁਤਾਨ੍॥੧.੪੦.
ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਮਰੁਤਵਤੀ ਨੇ ਮਰੁਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਅਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੂ ਰਵਿਰ੍ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਮਿਤ੍ਰਮੇਵ ਚ। ਅਮਰਂ ਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਂ ਚ ਸੁਕਰ੍षਂ ਚ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍॥੧.੪੦.
ਅਗਨਿ, ਚਕਸ਼ੂ, ਰਵੀ, ਜੋਤ, ਸਾਵਿਤਰੀ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਮਰ, ਸ਼ਰਾਵਰਿਸ਼ਟੀ, ਸੁਕਰਸ਼ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ।
ਵਿਰਾਜਂ ਚੈਵ ਰਾਜਂ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਯੁਂ ਸੁਮਤਿਂ ਤਥਾ। ਅਸ਼੍ਵਗਂ ਚਿਤ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਂ ਚ ਤਥਾ ਚ ਨਿषਧਂ ਨृਪਂ॥੧.੪੦.
ਵੀਰਾਜ, ਰਾਜਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਯੁ, ਸੁਮਤੀ, ਅਸ਼ਵਗਮ, ਚਿਤਰਰਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਧ ਰਾਜਾ।
ਭੂਯ ਏਵਂ ਚਾਤ੍ਮਵਿਧਿਂ ਚਾਰਿਤ੍ਰਂ ਪਾਦਮਾਤ੍ਰਗਂ। ਬृਹਂਤਂ ਵੈ ਬृਹਦ੍ਰੂਪਂ ਤਥਾ ਚੈਵ ਸਨਾਭਿਗਂ॥੧.੪੦.
ਫਿਰ ਆਤਮਵਿਧੀ, ਚਰਿਤ੍ਰ, ਪਦਮਾਤ੍ਰ, ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਿਹੰਤ ਅਤੇ ਸਨਾਭਿਗ।
ਮਰੁਤ੍ਵਤੀ ਪ੍ਰਜਾ ਜਜ੍ਞੇ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਂ ਤਂ ਮਰੁਤਾਂਗਣਂ। ਅਦਿਤਿਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਆਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ ਹਿ॥੧.੪੦.
ਮਰੁਤਵਤੀ ਨੇ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਇਂਦ੍ਰੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਗਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਵਰੁਣੋਂਸ਼ੋਰ੍ਯਮਾਰਵਿਃ। ਪੂषਾ ਮਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਰਦੋ ਧਾਤਾ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯ ਏਵ ਹਿ॥੧.੪੦.
ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਭਗ, ਤਵਸ਼ਟਰ, ਵਰੁਣ, ਅੰਸ਼, ਯਮ, ਅਰਵੀ, ਪੂਸ਼ਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰਦ, ਧਾਤਾ ਤੇ ਪਰਜਨਯ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਾ ਵਰਿष੍ਟਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਾਂ। ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਜਜ੍ਞਾਤੇ ਦ੍ਵੌ ਸੁਤੌ ਵਰੌ॥੧.੪੦.
ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਆਦਿਤਿਆ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਤੋਂ ਦੋ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਤਪਃਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਗੁਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਤ੍ਰਿਦਿਵਸ੍ਯਾਤਿਸਂਮਤੌ। ਦਨੁਸ੍ਤੁ ਦਾਨਵਾਨ੍ਜਜ੍ਞੇ ਦਿਤਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਵ੍ਯਜਾਯਤ॥੧.੪੦.
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਤਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਦਨੁ ਨੇ ਦਾਨਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਲਾ ਤੁ ਕਾਲਕੇਯਾਂਸ੍ਤਾਨਸੁਰਾਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂਸ੍ਤਥਾ। ਅਨਾਯੁषਾਯਾਸ੍ਤਨਯਾ ਵ੍ਯਾਧਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਾਃ॥੧.੪੦.
ਕਾਲਾ ਨੇ ਕਾਲਕੇਯ ਅਸੁਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਅਨਾਯੁਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਸਿਂਹਿਕਾ ਗ੍ਰਹਮਾਤਾ ਚ ਗਂਧਰ੍ਵਜਨਨੀ ਮੁਨਿਃ। ਪ੍ਰਾਚੀ ਤ੍ਵਪ੍ਸਰਸਾਂ ਮਾਤਾ ਪੁਣ੍ਯਾਨਾਂ ਭਾਰਤੇਤਰਾ॥੧.੪੦.
ਸਿੰਹਿਕਾ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇਕ ਮੁਨੀ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਨੇਕ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਰੋਧਾ ਸਾਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਸਾ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ। ਜਜ੍ਞੇ ਯਕ੍ਸ਼ਗਣਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ॥੧.੪੦.
ਕ੍ਰੋਧਾ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਪਿਸਾਚੀ ਤੋਂ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਚਤੁष੍ਪਦਾਨਿ ਸਤ੍ਵਾਨਿ ਏਤਾ ਗਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੌਰਭੀ। ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਯਾਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਹਰਿਃ ਪ੍ਰਭੁਃ॥੧.੪੦.
ਇਹ ਚੌਪਾਇਆ ਜੀਵ ਅਤੇ ਸੌਰਭੀ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਂ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਪੁਰਖ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੂ—ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਇਆ ਬਣਾਈ।
ਕਥਿਤਸ੍ਤੇਨੁਪੂਰ੍ਵੇਣ ਸਂਸ੍ਤੁਤਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ। ਯਸ਼੍ਚੇਦਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਤ੍ਪੁਰਾਣਂ ਸਦਾ ਨਰਃ ਪਰ੍ਵਸੁ ਚੇਤ੍ਪਠੇਤ॥੧.੪੦.
ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਿਫ਼ਤਿਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਅਵਾਪ੍ਯ ਲੋਕਂ ਸ ਹਿ ਵੀਤਰਾਗਃ ਪਰਤ੍ਰ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਫਲਾਨਿ ਭੁਂਕ੍ਤੇ। ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍॥੧.੪੦.
ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੋਭ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਦੇ ਫਲ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ—ਅੱਖਾਂ, ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ—ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਾਦਯਤਿ ਯਃ ਕृष੍ਣਂ ਤਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ। ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਲਭਤੇ ਰਾਜਾ ਨਿਰ੍ਧਨਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਂ ਧਨਮ੍॥੧.੪੦.
ਜੋ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੀ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁਰ੍ਲਭਤੇ ਚਾਯੁਃ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੋਥ ਸਂਤਤਿਮ੍। ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਿਨਸ੍ਤਥਾ ਕਾਮਾਂਸ੍ਤਪਾਂਸਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ॥੧.੪੦.
ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਵੰਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਯਜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪ ਵੀ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਂ ਯਂ ਕਾਮਯਤੇ ਕਾਮਂ ਤਂ ਤਂ ਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰਾਲ੍ਲਭੇਤ੍। ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਹਾਯ ਯ ਇਮਂ ਪਠੇਦ੍ਵੈ ਪੌष੍ਕਰਂ ਹਰੇਃ॥੧.੪੦.
ਜੋ ਜੋ ਇੱਛਾ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਇੱਛਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਹਰਿ ਦੇ ਇਸ ਪੌਸ਼ਕਰ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਂ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਨ ਤਸ੍ਯ ਹ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਭਵੇਤ੍। ਏष ਪੌष੍ਕਰਕੋਨਾਮ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ॥੧.੪੦.
ਉਸ ਨੂੰ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪੌਸ਼ਕਰ ਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤਿਤਸ੍ਤੁ ਮਹਾਰਾਜ ਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਰੁਤਿਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍। ਵਿष੍ਣੁਤ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਹਰਿਤ੍ਵਂ ਚ ਕृਤੇਯੁਗੇ॥੧.੪੦.
ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਆਸ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਨੂਤਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹਰਿਤਾ ਸੁਣ।
ਵੈਕੁਂਠਤ੍ਵਂ ਚ ਦੇਵੇषੁ ਕृष੍ਣਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇषੁ ਚ। ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਹਿਤਸ੍ਯੈषਾ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਗਹਨਾ ਗਤਿਃ॥੧.੪੦.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਵੈਕੁੰਠਤਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਤਾ—ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਰਹਿ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਭੂਤਭਵ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਯਥਾਤਥਂ। ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਲਿਂਗਸ੍ਥੋ ਯ ਏष ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ॥੧.੪੦.
ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਬਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਹਨ, ਸੁਣ। ਇਹ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—