ਇਤ੍ਯੇਤੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਮਂਤ੍ਰੈਃ ਪੂਜਨੀਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸੋ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ਮਭੀਪ੍ਸਕਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਦਮਨਕਮੁष੍ਟਿਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਮੂਲਮਂਤ੍ਰੇਣ । ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣ੍ਵਾਦਿਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਦਮਨਕਂ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ । ਤਤੋ ਗਂਧਾਦਿਭਿਰ੍ਮਹਤੀਪੂਜਾਗੀਤਵਾਦ੍ਯਨृਤ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਮਹੋਤ੍ਸਵਃ ਕਾਰ੍ਯਃ । ਦੇਵਾਗ੍ਰੇਸ੍ਥਾਪਿਤਃ ਕਲਸ਼ੋਦਕਂ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪਾਦਯੋਰ੍ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਜਲਕ੍ਰੀਡਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ । ਤਤਃ ਸ੍ਵਗੁਰੁਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਂਕਾਰਦ੍ਰਵਿਣੈਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ । ਤਤਃ ਸ੍ਵਯਂ ਵੈष੍ਣਵੈਰ੍ਬਂਧੁਭਿਃ ਸਹ ਅਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍
ਫਿਰ ਦਮਨਾ ਦੀ ਮੋਠੀ ਲੈ ਕੇ, ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਮਨਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੇ; ਫਿਰ ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਪੂਜਾ, ਗੀਤ, ਵਾਦਯ, ਨ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਮਹਾ-ਉਤਸਵ ਕਰੇ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਲਸ਼ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਦਿਨ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜਲ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ, ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਵੈਸ਼ਣਵ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਏ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਤਤੋ ਦਮਨਕਮਂਜਰ੍ਯਾ ਯੋ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ । ਪੂਜਿਤੇ ਵੈ ਜਗਨ੍ਨਾਥੇ ਹ੍ਯਹਂ ਵੈ ਪੂਜਿਤਃ ਸਦਾ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦਮਨਾ ਦੀ ਮੰਜਰੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਹੇਮਹਾਰੀ ਚ ਮਦ੍ਯਪੋ ਮਾਂਸਭਕ੍ਸ਼ਕਃ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਤਕਾਦ੍ਦੇਵਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਮਨਕੋਤ੍ਸਵਮ੍
ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਰਾ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਚੋਰ, ਸ਼ਰਾਬੀ ਜਾਂ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਦਮਨਾ ਦੇ ਉਤਸਵ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਦਮਨਕੋ ਦੇਵਿ ਪੂਜਿਤੋ ਯੈਃ ਸੁਵੈष੍ਣਵੈਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕृਤਂ ਤੈਸ੍ਤੁ ਮਂਜਰ੍ਯਾ ਪੂਜਨਂ ਕृਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਧੀਆ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਨੇ ਦਮਨਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਜਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਂ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਧ੍ਯਯਨਮੇਵ ਚ । ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਮਂਜਰ੍ਯਾ ਪੂਜਿਤੋ ਹਰਿਃ
ਉਸ ਨਾਲ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪਾਠ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਪਾਠ, ਤੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਹਰੀ ਨੂੰ ਮੰਜਰੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕੁਲਂ ਤੁ ਮਹਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਵਾ ਚਾਥ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਿਯਮ੍ । ਸ਼ੌਦ੍ਰਂ ਵੈਸ਼੍ਯਂ ਚ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਧਨ੍ਯਂ ਧਨ੍ਯਤਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ, ਚਾਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਸ਼ੂਦਰ, ਵੈਸ਼, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੋਵੇ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਧਨਵੰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕੁਲੇऽਵਤੀਰ੍ਯਾਥੋਤ੍ਸਵੋ ਦਮਨਕਃ ਕृਤਃ । ਸ ਚ ਧਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਧਨ੍ਯੋ ਵੈ ਯੇਨ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਪੂਜਿਤਃ
ਜਿਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਦਮਨਕਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਕਈ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਧਨਵੰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।
ਦਮਨਕੇਨ ਤੁ ਤਥਾ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਧੁਮਾਧਵੇ । ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗੋਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਵਿ ਸਂਲਭਤੇ ਫਲਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਦ ਦਮਨਕਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਦਮਨਕਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂਆਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਲ੍ਲਿਕਾਕੁਸੁਮੈਰ੍ਦੇਵਂ ਵਸਂਤੇ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍ । ਯੋऽਰ੍ਚਯੇਤ੍ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਗੀ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਸਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਸਵੰਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਗਰੁੜ-ਧਜ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਰੁਕੋਦਮਨਕਸ਼੍ਚੈਵ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤੁष੍ਟਿਕਰੋ ਹਰੇਃ । ਅਤਃ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ ਵੈष੍ਣਵੈਰ੍ਨਰਸਤ੍ਤਮੈਃ
ਮਰੁਕਾ ਤੇ ਦਮਨਕਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗੋਸਹਸ੍ਰਂ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਕਨ੍ਯਾਦਾਨਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਪृਥ੍ਵੀਦਾਨਂ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵੈ ਪੂਜਨੇ ਕृਤੇ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਆਂ ਦੇ ਦਾਨ, ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਵਰਗਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਮੇਕਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਂਜਰੀਂ ਦਮਨਸ੍ਯ ਤੁ । ਯਃ ਪੂਜਯਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਧੁਮਾਧਵੇ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬਸੰਤ ਆਉਣ ਤੇ ਦਮਨਕਾ ਦੀ ਇਕ ਮੰਜਰੀ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪੁਣ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾਂ ਨ ਜਾਨੇ ਵੈ ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਨਗਨਂਦਿਨਿ । ਸ ਵੈ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਇਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ । ਧਰ੍ਮਾਨਰ੍ਥਾਂਸ਼੍ਚ ਕਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਭੁਂਕ੍ਤੇ ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਦਮ੍
ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੁੱਤ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਦਮਨਕਮਹੋਤ੍ਸਵੋ ਨਾਮ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਦਮਾ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪਚਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਚੁਰਾਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਦਮਨਕਾ ਮਹਾ ਤਿਉਹਾਰ' ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸੂਤਉਵਾਚ- ਅਤਃਪਰਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ੍ਤੂਯਤੇ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਕਦਾ ਦ੍ਵਾਰਕਾਮਾਗਾਦृषਿਃ ਕृष੍ਣਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਪੁष੍ਪਾਣ੍ਯਾਦਾਯ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ੋਤ੍ਥਿਤਾਨਿ ਚ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਣੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦਵਾਰਕਾ ਆਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕਲਪਵ੍ਰਿਖ ਦੇ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਦਿਵਿਆ ਫੁੱਲ ਲਿਆਇਆ ਸੀ।
ਨਾਰਦਂ ਸ੍ਵਾਗਤੇਨਾਸੌ ਕृष੍ਣਃ ਸਤ੍ਕਾਰਮਾਚਰਤ੍ । ਇਦਮਰ੍ਘ੍ਯਮਿਦਂ ਪਾਦ੍ਯਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚਾਸਨਂਦਦਤ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਪੈਰ ਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਅਰਘ, ਇਹ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਹੈ।'
ਨਾਰਦਸ੍ਤਾਨਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਕृष੍ਣਾਯੋਪਾਜਹਾਰ ਚ । ਕृष੍ਣਃ षੋਡਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰੀਭ੍ਯਸ੍ਤਾਨਿ ਵ੍ਯਭਜ੍ਯਤ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਹ ਫੁੱਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਹ ਫੁੱਲ ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੇ।
ਵਿਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਭ੍ਯਸ੍ਤਾਨ੍ਯਦਾਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਕ੍ਰੋਧਾਗਾਰਂ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ ਉਹ ਫੁੱਲ ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸਮਾਜ੍ਞਾਯ ਤਤਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਸਤ੍ਯਭਾਮਾਂ ਮਾਨਯਿਤ੍ਵਾ ਗਰੁਡਂ ਮਨਸਾ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਮृਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਗਰੁਡਸ੍ਤਦਾਗਤ੍ਯਾਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਆਰੁਹ੍ਯ ਵੇਗਾਤ੍ਪਤ੍ਰਂ ਤਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ,
ਸਤ੍ਯੇ ਤ੍ਵਂ ਮਾਕृਥਾਃ ਕ੍ਰੋਧਂ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਦੇਵਤੈਃ ਸਹ । ਵਿਰੁਧ੍ਯ ਦੇਵਰਾਜਾਨਂ ਰੋਪਯਿष੍ਯੇ ਤਵਾਂਗਣੇ
'ਹੇ ਸਤਿਆ, ਤੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵ ਰਾਜਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ ਕਲਪਵ੍ਰਿਖ ਲਗਾ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਂ ਮਹਾਭਾਗੇऽਪਰਾਧਂ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਕੁਰੁ । ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਤੁ ਕृष੍ਣਃ ਸ ਸਤ੍ਯਭਾਮਯਾ
'ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਲਪਦ੍ਰੁਮ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਭੁੱਲ ਮਾਫ ਕਰ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ—
ਦੇਵਲੋਕਮਗਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਃ ਸ ਵृਤ੍ਰਹਾ । ਯਾਚਿਤਃ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਰਂ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰ ਸੀ। ਕਲਪਵ੍ਰਿਖ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ।
ਨਾਯਂ ਦੇਵਦ੍ਰੁਮੋ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਯੋਗ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਭੋ । ਤਦਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਮੂਲਤਃ
ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਰੁੱਖ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਿਲਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਭੂ। ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜੜਾਂ ਸਮੇਤ ਉਖਾੜ ਲਿਆ।
ਵਾਹਮਾਰੋਪਯਾਮਾਸ ਵੇਗੇਨ ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ । ਤਦਾ ਵਜ੍ਰਧਰੋ ਵੇਗਾਦ੍ਵਜ੍ਰਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਵਜਰ ਧਾਰੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਿਆ।
ਗਰੁਡਂ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਤ੍ਯਜੇਰਿਤਿ । ਤਦਾ ਪਤ੍ਰਰਥਃ ਪਤ੍ਰਂ ਕੁਲਿਸ਼ਸ੍ਯਾਪਿ ਗੌਰਵਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਕਲਪ ਰੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ!' ਫਿਰ, ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਜਰ ਦੇ ਆਦਰ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਪੰਖ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰ ਗਿਆ।
ਏਕਂ ਵਿਸਰ੍ਜਯਾਮਾਸ ਤ੍ਵਰਯਾ ਪ੍ਰਜਗਾਮ ਚ । ਤੇਨ ਵਜ੍ਰਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਤ੍ਰਯੋਭੂਵ ਪਤਤ੍ਰਿਣਃ
ਉਸ ਵਜਰ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਪੰਛ ਜਨਮ ਲਏ: ਮੋਰ, ਨਕੁਲ ਤੇ ਚੀਤ।
ਮਯੂਰੋ ਨਕੁਲਸ਼੍ਚਾषਃ ਕृष੍ਣੋ ਦ੍ਵਾਰਾਵਤੀਮਗਾਤ੍ । ਆਗਤ੍ਯ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾਯਾ ਗृਹੇ ਚੈਨਮਰੋਪਯਤ੍ । ਤਦੈਵ ਨਾਰਦੋऽਭ੍ਯਾਗਾਤ੍ਸਤ੍ਯਯਾ ਮਾਨਿਤੋ ਬਹੁ
ਕਾਲਾ ਪੰਛ ਦਵਾਰਾਵਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰੁੱਖ ਸਤਯਭਾਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ, ਨਾਰਦ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਸਤਯਭਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
ਸਤ੍ਯਭਾਮੋਵਾਚ- ਈਦृਸ਼ਃ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ੋऽਯਂ ਪਤਿਰੇਤਾਦृਸ਼ਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਭਵੇਭਵੇ ਕਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਸ੍ਤਦਾਖ੍ਯਾਤੁ ਭਵਾਨ੍ਮਮ
ਸਤਯਭਾਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਕਲਪ ਰੁੱਖ ਇੰਝ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਵੀ ਇੰਝ ਹੈ। ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ।'