ਭਵਿष੍ਯੇ ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਸਂਗ੍ਰਹਃ। ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਪਸ਼੍ਯਸੇ ਵਿਪ੍ਰ ਯਚ੍ਛृਣੋषਿ ਚ ਕਿਂਚਨ
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹਰ ਥਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਂ; ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਵੇਖਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਯਚ੍ਚਾਨੁਭਵਸੇ ਲੋਕੇ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਮਨੁਸ੍ਮਰ। ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸृष੍ਟਂ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸृਜੇਦ੍ਯਾਪਿ ਚ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਮ੍
ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਰਚਨਹਾਰ ਵੇਖ।
ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਿ ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯਾਖਿਲਂ ਜਗਤ੍। ਤਦੇਤਤ੍ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯਾਵਧਾਰਯ
ਹਰ ਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲੈ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਰਪਿ ਧਰ੍ਮੇषੁ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਚਰਸੁਖਂ ਮਮ। ਮਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥੋ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ॠषਿਭਿਃ ਸਹ
ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਵ੍ਯਕ੍ਤਯੋਗਂ ਮਾਮਵਗਚ੍ਛ ਮੁਰਦ੍ਵਿषਮ੍। ਅਹਮੇਕਾਕ੍ਸ਼ਰੋ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਮੁਰਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਮੈਨੂੰ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪਰਗਟ ਜੋੜ ਵਾਂਗ ਸਮਝ। ਮੈਂ ਹੀ ਇੱਕ ਅਟੱਲ ਅੱਖਰ ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਹਾਂ, ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਪਰਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਓਂਕਾਰਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਃ। ਏਵਮਾਦਿਪੁਰਾਣਂ ਚ ਵਦਤੇਮਾਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਉੱਚਾ ਓਂਕਾਰ, ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਲਕਸ਼, ਤੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।
ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਯਾਤੋ ਭਗਵਤੋ ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ। ਤਤੋ ਭਗਵਤਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਸਮ੍ਮੁਖਮੇਕਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਰ੍ਹਂਸਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਯਦਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵਿਵਿਧਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਤੁ ਤਨ੍ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ਵ੍ਯਪਗਤਚਂਦ੍ਰਭਾਸ੍ਕਰੇ
ਉੱਥੇ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇ ਵੱਖਰੇ, ਉਸਨੇ ਅਟੱਲ ਹੰਸ ਦੀ ਵਾਣੀ ਸੁਣੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਏ ਹੋਏ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਲੁਕ ਗਏ ਸਨ।
ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਨ੍ਪ੍ਰਭੁਰਥ ਹਂਸਸਂਜ੍ਞਿਤਃ ਸृਜਨ੍ਜਗਦ੍ਵਿਹਰਤਿ ਕਾਲਪਰ੍ਯਯੇ। ਅਥ ਚੈਵਂ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਰਯਾਮਾਸ ਵੈ ਤਪਃ
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਹੰਸ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਰਚਦਾ ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਛਾਦਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਦੇਹਂ ਪਯਸਾਂਬੁਜਸਂਭਵਃ। ਤਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾਤਿਬਲੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਵਿਸਰ੍ਜਨੇ
ਜੋ ਜਲ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਫਿਰ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਬਣਾਈ।
ਮਹਤਾਂ ਚੈਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਮਚਿਂਤਯਤ੍। ਤਸ੍ਯ ਚਿਂਤਯਮਾਨਸ੍ਯ ਨਿਯਤੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇਰ੍ਣਵੇ
ਉਹ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਲੀਨਤਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਨਿਰਾਕਾਸ਼ੇ ਤੋਯਮਯੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੇ ਜਗਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਈਸ਼ਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਯਾਮਾਸ ਸੋਰ੍ਣਵਂ ਸਲਿਲਂ ਗਤਃ
ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਨਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸੁੰਨ, ਜਲ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਅਕਾਸ਼ ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਜਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਥਾਂਤਰਾਦਪਾਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਥ ਚ੍ਛਿਦ੍ਰਮਭੂਤ੍ਪੁਰਾ। ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤਤੋ ਭੂਤੋ ਮਾਰੁਤਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰਸਂਭਵਃ
ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ, ਇਕ ਬਹੁਤ ਸੁੱਖਮ ਰਾਹ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਰਾਹ ਤੋਂ, ਧੁਨੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਾਯੂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਉਸ ਛੇਦ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀ।
ਸਂਲਬ੍ਧ੍ਵਾਂਤਰਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਂ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਤ ਸਮੀਰਣਃ। ਨਭਸ੍ਵਤਾ ਬਲਵਤਾ ਵੇਗਾਦ੍ਵਿਕ੍ਸ਼ੋਭਿਤੋਰ੍ਣਵਃ
ਅੰਦਰਲੀ ਹਿਲਚਲ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਹਵਾ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਜ਼ੋਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਣਵਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਭਸਿ ਮਥ੍ਯਤਃ। ਕृष੍ਣਵਰ੍ਤ੍ਮਾ ਸਮਭਵਤ੍ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਮਹਾਨ੍
ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉਥਲੇ ਤੇ ਮਥੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਨ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਾਲੀ ਲੀਕ ਵਾਲਾ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਸਂਸ਼ੋषਯਾਮਾਸ ਪਾਵਕਃ ਸਲਿਲਂ ਬਹੁ। ਸਮਸ੍ਤਜਲਧਿਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰਮਭਵਦ੍ਵਿਸृਤਂ ਨਭਃ
ਫਿਰ ਅੱਗ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਸੁਕਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇਦ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਪਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਤ੍ਮਤੇਜੋਭਵਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾ ਆਪੋਮृਤਰਸੋਪਮਾਃ। ਆਕਾਸ਼ਂ ਛਿਦ੍ਰਸਂਭੂਤਂ ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ਸਂਭਵਃ
ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾਂ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ। ਛੇਦ ਵਿਚੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਹਵਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਅਥ ਸਂਘਰ੍षਸਮ੍ਭੂਤਂ ਪਾਵਕਂ ਚਾਸ੍ਯ ਸਂਭਵਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤਾਮਹੋ ਦੇਵੋ ਮਹਾਭੂਤਵਿਭਾਵਨਃ
ਫਿਰ, ਘਸਮਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਦੇਵ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੂਤਾਨਿ ਭਗਵਾਨ੍ਲੋਕਸृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਜਨ੍ਮਸਹਿਤਂ ਬਹੁਰੂਪੋ ਹ੍ਯਚਿਂਤਯਤ੍
ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਨਾਂ ਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਯੁਗਪਰ੍ਯਯੇ। ਯਤ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਜੇਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਤਪਸਾ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਚਾਰ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ।
ਬਹੁਜਨ੍ਮਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਹਰਿਰੁਚ੍ਯਤੇ। ਜ੍ਞਾਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਯੋਗਿਨਾਂ ਯਾਤਿ ਯੋਗ੍ਯਤਾਮ੍1.39.
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹੀ ਹਰਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਯੋਗਵਂਤਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸਂਪੂਰ੍ਣੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਪਦੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਨ੍ਯਯੋਜਯਤ ਯੋਗਵਿਤ੍
ਉਸ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਐਸ਼ਵਰਯ ਵਾਲਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਯੋਗ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ 'ਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਤੋਯੇ ਮਹੇਸ਼ੋ ਹਰਿਰਚ੍ਯੁਤਃ। ਜਲਕ੍ਰੀਡਾਂ ਚ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸ ਚਕ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕਕृਤ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਹਰਿ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲ-ਖੇਡ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਪਦ੍ਮਂ ਨਾਭ੍ਯੁਦ੍ਭਵਂ ਚੈਕਂ ਸਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤਵਾਂਸ੍ਤਤਃ। ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਣਂ ਵਿਰਜਂ ਭਾਸ੍ਕਰਾਭਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯਮ੍
ਉਥੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਭੀ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਮਲ ਉਪਜਾਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਤਿਆਂ, ਨਿਰਮਲਤਾ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਸੀ।
ਹੁਤਾਸ਼ਨਜ੍ਵਲਿਤਸ਼ਿਖੋਜ੍ਜਵਲਪ੍ਰਭਂ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਂ ਸ਼ਰਦਮਲਾਰ੍ਕਤੇਜਸਮ੍। ਵਿਰਾਜਤੇ ਕਮਲਮੁਦਾਰਵਰ੍ਚਸਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤਨੁਰੁਹ ਚਾਰੁਸ਼ੈਵਲਮ੍
ਉਹ ਕਮਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ, ਵੱਡੀ ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸੋਹਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਅਥ ਯੋਗਵਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਸृਜਦ੍ਭੂਰਿਵਰ੍ਚਸਮ੍। ਸ੍ਰष੍ਟਾਰਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਮ੍੧.੪੦.
ਪੁਲਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਚਹੁੰ ਪਾਸ਼ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਰਚਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਹਿਰਣ੍ਮਯੇ ਪਦ੍ਮੇ ਬਹੁਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤृਤੇ। ਸਰ੍ਵਤੇਜੋਗੁਣਮਯੇ ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਵृਤੇ੧.੪੦.
ਉਸ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਈ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਤੇਜ ਤੇ ਗੁਣ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਚ੍ਚ ਪਦ੍ਮਂ ਪੁਰਾਭੂਤਂ ਪृਥਿਵੀਰੂਪਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਨਾਰਾਯਣਸਮੁਦ੍ਭੂਤਂ ਪ੍ਰਵਦਂਤਿ ਮਹਰ੍षਯਃ੧.੪੦.
ਉਹ ਕਮਲ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ।
ਯਤ੍ਪਦ੍ਮਂ ਸਾ ਰਸਾਦੇਵੀ ਪृਥਿਵੀ ਪਰਿਕਥ੍ਯਤੇ। ਯੇ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਾ ਮੁਖ੍ਯਾਸ੍ਤਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍ਵਿਦੁਃ॥੧.੪੦.
ਉਹੀ ਕਮਲ ਰਸਾ ਦੇਵੀ, ਅਰਥਾਤ ਧਰਤੀ, ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰੇਸ਼ੇ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਪਹਾੜ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਿਮਵਂਤਂ ਚ ਨੀਲਂ ਚ ਮੇਰੁਂ ਨਿषਧਮੇਵ ਚ। ਕੈਲਾਸਂ ਸ਼ृਂਗਵਂਤਂ ਚ ਤਥਾਦ੍ਰਿਂ ਗਂਧਮਾਦਨਮ੍॥੧.੪੦.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਵਤ, ਨੀਲਾ, ਮੇਰੁ, ਨਿਸ਼ਾਧ, ਕੈਲਾਸ, ਸ੍ਰਿੰਗਵਤ ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।