ਕਿਂ ਸਂਜ੍ਞਸ਼੍ਚੈਵ ਭਗਵਾਨ੍ਲੋਕੇ ਵਿਜ੍ਞਾਯਸੇ ਪ੍ਰਭੋ। ਤਰ੍ਕਯੇਹਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਃ ਸ੍ਥਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਵਾਂਗੂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇੰਝ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਅਹਂ ਨਾਰਾਯਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਵਿਨਾਸ਼ਨਃ। ਅਹਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾਸ੍ਯਃ ਸਹਸ੍ਰਪਦਸਂਯੁਤਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।
ਆਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣਃ ਪੁਰੁषੋ ਮੁਖੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯੋ ਹ੍ਯਹਮ੍। ਅਹਮਗ੍ਨਿਰ੍ਹਵ੍ਯਵਹਃ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਿਭਿਰਨ੍ਵਿਤਃ
ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਅੱਗ ਹਾਂ, ਹਵਨ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸੱਤ-ਸੱਤਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਾਂ।
ਅਹਮਿਂਦ੍ਰਪਦਃ ਸ਼ਕ੍ਰ ॠਤੂਨਾਂ ਪਰਿਵਤ੍ਸਰਃ। ਅਹਂ ਯੋਗਿषੁ ਸਾਂਖ੍ਯਾਖ੍ਯੋ ਯੁਗਾਂਤਾਵਰ੍ਤ ਏਵ ਚ
ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਥਾਂ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸ਼ਕਰ ਹਾਂ; ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਾਲ ਹਾਂ; ਜੋਗੀ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸਾਂਖਿਆ ਨਾਮੀ ਹਾਂ; ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਚੱਕਰ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਤ੍ਵਾਨਿ ਦੈਵਤਾਨ੍ਯਖਿਲਾਨਿ ਚ। ਭੁਜਗਾਨਾਮਹਂ ਸ਼ੇषਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯੋऽਹਂ ਸਰ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ; ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਂ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤਾਰਕਸ਼ (ਗਰੁੜ) ਹਾਂ।
ਕृਤਾਂਤਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਕਾਲਸਂਜ੍ਞਿਤਃ। ਅਹਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚਾਹਂ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਧਰਮ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਪ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਦਯਾ ਪਰੋਧਰ੍ਮਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦੋਹਂ ਮਹਾਰ੍ਣਵਃ। ਯਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ਪਰਂ ਤ੍ਵੇਕ ਅਹਮੇਵ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਮੈਂ ਦਇਆ ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ; ਮੈਂ ਖੀਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਜਲਰਾਸ਼ਿ; ਜੋ ਕੁਝ ਸੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਸਾਂਖ੍ਯਮਹਂ ਯੋਗੋ ਹ੍ਯਹਂ ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍। ਅਹਮਿਜ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਚਾਹਮਹਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਿਪਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮੈਂ ਸਾਂਖਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਜੋਗ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਯਜਨਾ ਤੇ ਕਰਮ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਅਹਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰਹਂ ਵਾਯੁਰਹਂ ਭੂਮਿਰਹਂ ਜਲਮ੍। ਆਕਾਸ਼ੋਹਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਮੈਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹਵਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਹਾਂ, ਤਾਰੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਦੱਸੋ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਵਰ੍षਮਹਂ ਸੋਮਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋਹਮਹਂ ਰਵਿਃ। ਅਹਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪਰਮਂ ਤਥੈਵਾਹਂ ਪਰਾਯਣਮ੍
ਮੈਂ ਮੀਂਹ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸੋਮ (ਚੰਦ੍ਰਮਾ) ਹਾਂ, ਮੈਂ ਬਦਲ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਆਸਰਾ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਭਵਿष੍ਯੇ ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਸਂਗ੍ਰਹਃ। ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਪਸ਼੍ਯਸੇ ਵਿਪ੍ਰ ਯਚ੍ਛृਣੋषਿ ਚ ਕਿਂਚਨ
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹਰ ਥਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਂ; ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਵੇਖਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਯਚ੍ਚਾਨੁਭਵਸੇ ਲੋਕੇ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਮਨੁਸ੍ਮਰ। ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸृष੍ਟਂ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸृਜੇਦ੍ਯਾਪਿ ਚ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਮ੍
ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਰਚਨਹਾਰ ਵੇਖ।
ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਿ ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯਾਖਿਲਂ ਜਗਤ੍। ਤਦੇਤਤ੍ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯਾਵਧਾਰਯ
ਹਰ ਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲੈ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਰਪਿ ਧਰ੍ਮੇषੁ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਚਰਸੁਖਂ ਮਮ। ਮਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥੋ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ॠषਿਭਿਃ ਸਹ
ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਵ੍ਯਕ੍ਤਯੋਗਂ ਮਾਮਵਗਚ੍ਛ ਮੁਰਦ੍ਵਿषਮ੍। ਅਹਮੇਕਾਕ੍ਸ਼ਰੋ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਮੁਰਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਮੈਨੂੰ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪਰਗਟ ਜੋੜ ਵਾਂਗ ਸਮਝ। ਮੈਂ ਹੀ ਇੱਕ ਅਟੱਲ ਅੱਖਰ ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਹਾਂ, ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਪਰਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਓਂਕਾਰਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਃ। ਏਵਮਾਦਿਪੁਰਾਣਂ ਚ ਵਦਤੇਮਾਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਉੱਚਾ ਓਂਕਾਰ, ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਲਕਸ਼, ਤੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।
ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਯਾਤੋ ਭਗਵਤੋ ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ। ਤਤੋ ਭਗਵਤਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਸਮ੍ਮੁਖਮੇਕਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਰ੍ਹਂਸਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਯਦਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵਿਵਿਧਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਤੁ ਤਨ੍ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ਵ੍ਯਪਗਤਚਂਦ੍ਰਭਾਸ੍ਕਰੇ
ਉੱਥੇ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇ ਵੱਖਰੇ, ਉਸਨੇ ਅਟੱਲ ਹੰਸ ਦੀ ਵਾਣੀ ਸੁਣੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਏ ਹੋਏ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਲੁਕ ਗਏ ਸਨ।
ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਨ੍ਪ੍ਰਭੁਰਥ ਹਂਸਸਂਜ੍ਞਿਤਃ ਸृਜਨ੍ਜਗਦ੍ਵਿਹਰਤਿ ਕਾਲਪਰ੍ਯਯੇ। ਅਥ ਚੈਵਂ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਰਯਾਮਾਸ ਵੈ ਤਪਃ
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਹੰਸ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਰਚਦਾ ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਛਾਦਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਦੇਹਂ ਪਯਸਾਂਬੁਜਸਂਭਵਃ। ਤਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾਤਿਬਲੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਵਿਸਰ੍ਜਨੇ
ਜੋ ਜਲ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਫਿਰ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਬਣਾਈ।
ਮਹਤਾਂ ਚੈਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਮਚਿਂਤਯਤ੍। ਤਸ੍ਯ ਚਿਂਤਯਮਾਨਸ੍ਯ ਨਿਯਤੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇਰ੍ਣਵੇ
ਉਹ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਲੀਨਤਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਨਿਰਾਕਾਸ਼ੇ ਤੋਯਮਯੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੇ ਜਗਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਈਸ਼ਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਯਾਮਾਸ ਸੋਰ੍ਣਵਂ ਸਲਿਲਂ ਗਤਃ
ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਨਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸੁੰਨ, ਜਲ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਅਕਾਸ਼ ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਜਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਥਾਂਤਰਾਦਪਾਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਥ ਚ੍ਛਿਦ੍ਰਮਭੂਤ੍ਪੁਰਾ। ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤਤੋ ਭੂਤੋ ਮਾਰੁਤਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰਸਂਭਵਃ
ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ, ਇਕ ਬਹੁਤ ਸੁੱਖਮ ਰਾਹ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਰਾਹ ਤੋਂ, ਧੁਨੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਾਯੂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਉਸ ਛੇਦ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀ।
ਸਂਲਬ੍ਧ੍ਵਾਂਤਰਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਂ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਤ ਸਮੀਰਣਃ। ਨਭਸ੍ਵਤਾ ਬਲਵਤਾ ਵੇਗਾਦ੍ਵਿਕ੍ਸ਼ੋਭਿਤੋਰ੍ਣਵਃ
ਅੰਦਰਲੀ ਹਿਲਚਲ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਹਵਾ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਜ਼ੋਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਣਵਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਭਸਿ ਮਥ੍ਯਤਃ। ਕृष੍ਣਵਰ੍ਤ੍ਮਾ ਸਮਭਵਤ੍ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਮਹਾਨ੍
ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉਥਲੇ ਤੇ ਮਥੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਨ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਾਲੀ ਲੀਕ ਵਾਲਾ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਸਂਸ਼ੋषਯਾਮਾਸ ਪਾਵਕਃ ਸਲਿਲਂ ਬਹੁ। ਸਮਸ੍ਤਜਲਧਿਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰਮਭਵਦ੍ਵਿਸृਤਂ ਨਭਃ
ਫਿਰ ਅੱਗ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਸੁਕਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇਦ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਪਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਤ੍ਮਤੇਜੋਭਵਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾ ਆਪੋਮृਤਰਸੋਪਮਾਃ। ਆਕਾਸ਼ਂ ਛਿਦ੍ਰਸਂਭੂਤਂ ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ਸਂਭਵਃ
ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾਂ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ। ਛੇਦ ਵਿਚੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਹਵਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਅਥ ਸਂਘਰ੍षਸਮ੍ਭੂਤਂ ਪਾਵਕਂ ਚਾਸ੍ਯ ਸਂਭਵਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤਾਮਹੋ ਦੇਵੋ ਮਹਾਭੂਤਵਿਭਾਵਨਃ
ਫਿਰ, ਘਸਮਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਦੇਵ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੂਤਾਨਿ ਭਗਵਾਨ੍ਲੋਕਸृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਜਨ੍ਮਸਹਿਤਂ ਬਹੁਰੂਪੋ ਹ੍ਯਚਿਂਤਯਤ੍
ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਨਾਂ ਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਯੁਗਪਰ੍ਯਯੇ। ਯਤ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਜੇਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਤਪਸਾ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਚਾਰ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ।