ਕਥਯਾਮਿ ਤੁ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਤ੍ਰ ਕੌਤੂਹਲਂ ਨृਪ। ਸਰ੍ਵਂ ਤੇ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯੇਨਾਰ੍ਥੀ ਨृਪਨਂਦਨ
"ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸੁਣਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।"
ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ। ਕਥਿਤਂ ਵਾਮਨਸ੍ਯੈਵ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਵੈ। ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਨ੍ਯਦ੍ਵਿष੍ਣੋਰਤੋ ਵਦ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਵਾਮਨ ਦਾ ਮਹਾਤਮਿਆ ਤਫਸੀਲ ਨਾਲ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਸੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਗੁਣ ਵੀ ਦੱਸੋ।"
ਪਦ੍ਮਂ ਕਥਮਭੂਦ੍ਦੇਵ ਨਾਭੌ ਯੇਨਾਭਵਜ੍ਜਗਤ੍। ਕਥਂ ਚ ਵੈष੍ਣਵੀ ਸृष੍ਟਿਃ ਪਦ੍ਮਮਧ੍ਯੇऽਭਵਤ੍ਪੁਰਾ
"ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਿਚੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਮਲ ਉੱਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਜਗਤ ਬਣਿਆ? ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੇ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ?"
ਕਥਂ ਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਕਲ੍ਪੇऽਭਵਤ੍ਪਦ੍ਮਮਯਂ ਜਗਤ੍। ਜਲਾਰ੍ਣਵਗਤਸ੍ਯੇਹ ਨਾਭੌ ਜਾਤਂ ਜਲਾਨੁਗਂ
"ਕਮਲ ਵਾਲੇ ਮਹਾ-ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਕਮਲ ਰੂਪ ਬਣਿਆ? ਜੋ ਜਲ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਜਲ ਵਿਚੋਂ ਕਮਲ ਕਿਵੇਂ ਉੱਗਿਆ?"
ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਪਦ੍ਮਨਾਭਸ੍ਯ ਸ੍ਵਪਤਃ ਸਾਗਰਾਂਭਸਿ। ਪੁष੍ਕਰੇ ਤੁ ਕਥਂ ਜਾਤਾ ਦੇਵਾ ॠषਿਗਣਾਃ ਪੁਰਾ
"ਜਦੋਂ ਪਦਮਨਾਭਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕੀ ਸੀ? ਤੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਜੰਮੇ?"
ਏਤਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਨਿਖਿਲਂ ਯੋਗਂ ਯੋਗਵਿਦਾਂ ਪਤੇ। ਕਥਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚੈਤਂ ਲੋਕਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
"ਹੇ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੋਗ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਪੂਰਾ-ਪੂਰਾ ਦੱਸੋ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜਗਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ?"
ਕਥਮੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮੇ। ਭੂਗੋਲਕੇ ਪ੍ਰਦਗ੍ਧੇ ਤੁ ਪ੍ਰਣष੍ਟੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇ
ਜਦੋਂ ਇਕੱਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੀ ਹਿਲਦੀ-ਡੁੱਲਦੀ ਤੇ ਥਿਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਗੋਲ ਜਲ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਨष੍ਟਾਨਲਾਨਿਲਾਕਾਸ਼ੇ ਨष੍ਟਧਰ੍ਮੇ ਮਹੀਤਲੇ। ਕੇਵਲੇ ਗਹ੍ਵਰੀਭੂਤੇ ਮਹਾਭੂਤਵਿਪਰ੍ਯਯੇ
ਜਦੋਂ ਅੱਗ, ਹਵਾ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਧਰਮ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਕਿਂ ਨੁ ਵਿਸ਼੍ਵਪਤਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਆਸ੍ਤੇ ਯਥਾਧ੍ਯਾਨਨਿष੍ਠੋ ਵਿਧਿਮਾਸ੍ਥਾਯ ਯੋਗਵਿਤ੍
ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਬੜੀ ਜੋਤ ਤੇ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਯੋਗ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ृਣ੍ਵਤਃ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨੇਤਦਸ਼ੇषਤਃ। ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਯਸ਼ੋ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਮਹਿਮਾ ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਿਨਃ ਸੂਪਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਯਸ਼ਸਃ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਯਾ ਤਵ ਸ੍ਪृਹਾ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ—
ਸਦ੍ਵਂਸ਼ਾਨ੍ਵਯਪੂਤਸ੍ਯ ਨ੍ਯਾਯ੍ਯਂ ਕੁਰੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹ। ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਦਿਪੁਰਾਣੇषੁ ਦੇਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿ
ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਾਣ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਸੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਵਦਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੈ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਯਥਾ ਚ ਤਪਸਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿ ਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਤੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ—
ਪਰਾਸ਼ਰਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਗੁਰੁਰ੍ਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਤਤ੍ਤੇऽਹਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਭਕ੍ਤਿ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਿ
ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੇ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਹੈ।
ਯਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਮਯਾ ਸਮ੍ਯਗृषਿਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸਤ੍ਤਮ। ਕਃ ਸਮੁਤ੍ਸਹਤੇ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਪਰਂ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਪਰਮ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਿਤਾਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯਂ ਨ ਵੇਦਯਤਿ ਤਤ੍ਵਤਃ। ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾ ਨ ਤਦ੍ਰਹਸ੍ਯਂ ਮਹਰ੍षਿषੁ
ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਨਾ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਭੇਦ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਸ ਇਜ੍ਯਸ੍ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਸ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾਮ੍। ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਮਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦਾਂ ਨਰਕਂ ਚ ਵਿਕਰ੍ਮਿਣਾਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਗਿਆਂ ਦਾ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੈ, ਸੱਚ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਅੰਦਰਲਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਨਰਕ ਹੈ।
ਅਧਿਦੈਵਂ ਚ ਤਦ੍ਦੈਵਮਧਿਦੈਵਤਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍। ਅਧਿਭੂਤਂ ਚ ਤਦ੍ਭੂਤਂ ਪਰਂ ਚ ਪਰਮਾਰ੍ਥਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਹੈ, ਤੇ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਸ ਯਜ੍ਞੋ ਵੇਦਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਤਪਃ ਕਵਯੋ ਵਿਦੁਃ। ਯਃ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਕਾਰਕੋ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯਤਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞ ਏਵ ਚ
ਉਹੀ ਯਗ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤਪ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਰਤਾ, ਕਾਰਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਵਃ ਪੁਰੁषਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਏਕਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ। ਪ੍ਰਾਣਃ ਪਂਚਵਿਧਸ਼੍ਚੈਵ ਧ੍ਰੁਵਮਕ੍ਸ਼ਰਮੇਵ ਚ
ਉਹੀ ਓਂਕਾਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਕ ਹੈ; ਉਹ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਸ ਹੈ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ।
ਕਾਲਃ ਪਾਕਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਯष੍ਟਾ ਚਾਧੀਤਮੇਵ ਚ। ਉਚ੍ਯਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਭਾਵੈਃ ਸ ਏਵਾਯਂ ਤੁ ਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਉਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਪੱਕਣਾ ਹੈ, ਯਗ ਹੈ, ਕਰਤਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਭਗਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਰੋਤਿ ਨ ਕਰੋਤਿ ਚ। ਸੋਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਰਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਨਿਨਾਂ ਚ ਕृਤਿਃ ਕृਤਾ
ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਸ ਵਲੋਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸਥਿਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਜਾਮਹੇ ਤਮੇਵਾਦ੍ਯਂ ਸ ਏਵੋਤ੍ਥਾਨਨਿਰ੍ਵृਤਃ। ਯੋ ਵਕ੍ਤਾ ਯਚ੍ਚ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਸ਼੍ਚਾਹਂ ਤਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਮੂਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਯਚ੍ਚ ਵੈ ਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਪਰਿਜਲ੍ਪਿਤਮ੍। ਯਾ ਕਥਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਯੋ ਯੋ ਧਰ੍ਮੀ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ; ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਧਰਮ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਪਤਿਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ ਤੁ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਯਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਯਦਨृਤਮਾਦਿਮਧ੍ਯਭੂਤਂ ਯਚ੍ਚਾਂਤ੍ਯਂ ਨਿਰਵਧਿਕਂ ਚ ਯਦ੍ਭਵਿष੍ਯਮ੍
ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਮਾਲਕ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਸੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਝੂਠ ਹੈ, ਜੋ ਆਰੰਭ, ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਅੰਤ ਹੈ, ਜੋ ਬੇਅੰਤ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਅਜੇ ਹੋਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਚ੍ਚਰਮਚਰਂ ਯਦਸ੍ਤਿ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਪੁਰੁषਵਰਃ ਪ੍ਰਧਾਨਭੂਤਃ। ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯ੍ਯਾਹੁਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤਤ੍ਕृਤਂ ਯੁਗਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਹਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਾਵਚ੍ਛਤੀ ਸਂਧ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾ ਕੁਰੁਨਂਦਨ। ਯਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਾਦਸ੍ਤ੍ਵਧਰ੍ਮਃ ਪਾਦਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਸ ਯੁਗ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਗਣਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਮ ਪੂਰੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਧਰਮ ਸਿਰਫ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਨਿਰਤਾਃ ਸ਼ਾਂਤਾ ਜਾਯਂਤੇ ਯਤ੍ਰ ਮਾਨਵਾਃ। ਵਿਪ੍ਰਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਧਰ੍ਮਪਰਾ ਰਾਜਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਥਿਤਾ ਨृਪਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰਾਜੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕृष੍ਯਾਮਭਿਰਤਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਸ਼ੁਃਸ਼੍ਰੂषਵਸ੍ਤਥਾ। ਤਦਾ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਸਤ੍ਵਂ ਚ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ
ਵੈਸ਼ ਲੋਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੱਚ, ਭਲਾਈ ਤੇ ਧਰਮ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਸਦ੍ਭਿਰਾਚਰਿਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਯੇਨ ਲੋਕਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ। ਏਤਤ੍ਕृਤਯੁਗੇ ਵृਤ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਜਿਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੀ ਸਭ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।