ਕਾਲਸ਼੍ਚ ਕਾਲਰੂਪੀ ਚ ਨੀਲਗ੍ਰੀਵੋ ਵਿਦਾਂਵਰਃ। ਵੇਦਕਰ੍ਤਾਰ੍ਭਕੋ ਨਿਤ੍ਯਃ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਤਿਰਵ੍ਯਯਃ
ਉਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਹੀ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਦਾ ਬੱਚਾ ਵਰਗਾ, ਅਟੱਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਦਰ੍ਭਪਾਣਿਰ੍ਹਂਸਕੇਤੁਃ ਕਰ੍ਤਾ ਹਰ੍ਤਾ ਹਰੋ ਹਰਿਃ। ਜਟੀ ਮੁਂਡੀ ਸ਼ਿਖੀ ਦਂਡੀ ਲਗੁਡੀ ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਹੈ, ਹੰਸ ਉਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਹਰਾ ਤੇ ਹਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਮੂੰਡਾ, ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਲੱਕੜ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਭੂਤੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸੁਰਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭਾਵਨਃ। ਸਰ੍ਵਗਃ ਸਰ੍ਵਹਾਰੀ ਚ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਚ ਗੁਰੁਰਵ੍ਯਯਃ
ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਸਭ ਕੁਝ ਲੈ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਕਮਂਡਲੁਧਰੋ ਦੇਵਃ ਸ੍ਰੁਕ੍ਸ੍ਰੁਵਾਦਿਧਰਸ੍ਤਥਾ। ਹਵਨੀਯੋऽਰ੍ਚਨੀਯਸ਼੍ਚ ੴਕਾਰੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸਾਮਗਃ
ਉਹ ਕੰਡੇ ਵਾਲਾ ਕਮੰਡਲ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਚਮਚ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਹਵਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਓਂਕਾਰ ਰੂਪ, ਤੇ ਜੇਠੇ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚੈਵਾਮृਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੁਵ੍ਰਤਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਵ੍ਰਤਧਰੋ ਗੁਹਾਵਾਸੀ ਸੁਪਙ੍ਕਜਃ
ਉਹ ਮੌਤ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਵੀ, ਪਾਰਿਆਤ੍ਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀਆਂ ਨਿਯਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਮਰੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਸ਼੍ਚ ਬਾਲਸੂਰ੍ਯਨਿਭਸ੍ਤਥਾ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵਾਮਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਤ੍ਨੀਭ੍ਯਾਮੁਪਸੇਵਿਤਃ
ਉਹ ਅਮਰ ਹੈ, ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਸੋਹਣਾ, ਨਵੇਂ ਉੱਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰੂਪਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਜਟੀ ਲਬ੍ਧਨਿਸ਼੍ਚਯਃ। ਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਕਰਃ ਕਾਮੋ ਮਧੁਰ੍ਮਧੁਕਰਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਭਿਖਾਰੀ ਹੈ, ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਰੂਪ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਵਨਗਤ ਆਸ਼੍ਰਮੀ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤਥਾ। ਜਗਦ੍ਧਾਤਾ ਚ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਪੁਰੁषਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਉਹ ਵਨਵਾਸੀ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਜਗਤ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਧਰ੍ਮੋ ਭੂਤਭਾਵਨਃ। ਤ੍ਰਿਵੇਦੋ ਬਹੁਰੂਪਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯਾਯੁਤਸਮਪ੍ਰਭਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ, ਵੱਖਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
ਮੋਹਕੋਵਂਧਕਸ਼੍ਚੈਵਦਾਨਵਾਨਾਂਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਦੇਵਦੇਵਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮਾਙ੍ਕਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੋऽਬ੍ਜਜਟਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਦੇਵਤਾ, ਕਮਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਹਰਿਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਰ੍ਧਨੁਰ੍ਧਾਰੀ ਭੀਮੋ ਧਰ੍ਮਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂਵਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਦਾਡ਼ੀ ਹਲਕੀ ਪੀਲੀ ਹੈ, ਧਨੁਸ਼ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਣਤਂ ਰਾਮਂ ਕਰੇ ਗृਹ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਃ। ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇ ਦੇਹੇऽਵਤੀਰ੍ਣੋ ਵਸੁਧਾਤਲੇ
ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਰਾਮ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹੈ।'
ਕृਤਂ ਤਦ੍ਭਵਤਾ ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹਾਵਿਭੋ। ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵਾਮਨਂ ਦੇਵਂ ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ
'ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ। ਵਾਮਨ ਦੇਵ ਨੂੰ ਜਹਨਵੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ—'
ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਪੁਰੀਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸੁਰਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜਸ੍ਵ ਚ। ਵਿਸृष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਂ
'ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਜਾ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾ।' ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ।
ਆਰੂਢਃ ਪੁष੍ਪਕਂ ਯਾਨਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਧੁਰਾਂ ਪੁਰੀਮ੍। ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸਹਿਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਾਤਿਨਂ
ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਵੇਖਿਆ।
ਤੁਤੋष ਰਾਘਵਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਭਰਤਃ ਸ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਃ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਸ਼ਕ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਾਵਿਵਾਗਤੌ
ਮਹਾਨ ਰਘੁਨਾਥ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਭਰਤ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਇੰਦਰ ਤੇ ਉਪਿੰਦਰ ਵਾਂਗ ਆਏ।
ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਤਤੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਪਂਚਾਂਗਾਲਿਂਗਿਤਾਵਨਿਃ। ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਚਾਂਕਮਾਰੋਪ੍ਯ ਰਾਮੋ ਭ੍ਰਾਤਰਮਂਜਸਾ
ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚੁੰਮ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਲਿਆ।
ਭਰਤਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤਦਨਂਤਰਂ। ਉਪਵਿष੍ਟੋऽਥ ਰਾਮਾਯ ਸੋऽਰ੍ਘਮਾਦਾਯ ਸਤ੍ਵਰਂ
ਫਿਰ ਭਰਤ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਗਰੀਵ ਆਏ। ਬੈਠ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਚੁਸਤਾਈ ਨਾਲ ਰਾਮ ਲਈ ਅਰਘ ਲਿਆ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਚਾष੍ਟਾਂਗਂ ਰਾਘਵੇ ਤਦਾ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਤੋ ਰਾਮਂ ਸਰ੍ਵੋ ਵੈ ਮਾਥੁਰੋ ਜਨਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਥੁਰਾ ਵਾਸੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਵਰ੍ਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭੂਯਿष੍ਠਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮੇਨਂ ਸਮਾਗਤਾਃ। ਸਂਭਾष੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤੀਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨੈਗਮਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹ
ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਧ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮਿਲਿਆ।
ਦਿਨਾਨਿ ਪਂਚੋषਿਤ੍ਵਾऽਤ੍ਰ ਰਾਮੋ ਗਂਤੁਂ ਮਨੋ ਦਧੇ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਤਤੋ ਰਾਮੇ ਵਾਜਿਨੋਥ ਗਜਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਉਥੇ ਪੰਜ ਦਿਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਚਲਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਰਾਮ ਲਈ ਘੋੜੇ ਤੇ ਹਾਥੀ ਲਿਆ ਕੇ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਕृਤਾਕृਤਂ ਚ ਕਨਕਂ ਤਤ੍ਰੋਪਾਯਨਮਾਹਰਤ੍। ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਹ ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸਰ੍ਵਮੇਤਨ੍ਮਯਾ ਤਵ
ਉਸ ਨੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕੱਚਾ ਸੋਨਾ ਦੋਵੇਂ ਤੌਹਫੇ ਵਜੋਂ ਲਿਆਇਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।"
ਦਤ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਰੌ ਤੇऽਭਿषਿਞ੍ਚ ਰਾਜਾਨੌ ਮਾਥੁਰੇ ਜਨੇ। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਧ੍ਯਂਦਿਨੇ ਰਵੌ
"ਤੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਉਥੋਂ ਤੁਰ ਪਏ।
ਮਹੋਦਯਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਗਂਗਾਤੀਰੇ ਸ ਵਾਮਨਂ। ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਹ ਭਾਵਿਨਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮਹੋਦਯ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਥੇ ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ।
ਮਯਾ ਕृਤੋऽਯਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸੇਤੁਰ੍ਭੂਤਿਵਿਵਰ੍ਧਨਃ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਪਾਲਨੀਯੋ ਨ ਚ ਲੋਪ੍ਯਃ ਕਥਂਚਨ
"ਇਹ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁਲ ਮੈਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਵੋ।"
ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਕਰੇਣੈਵਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨੈषਾ ਮਯਾ ਕृਤਾ। ਨृਪਾਃ ਕृਤੇ ਮਯਾਰ੍ਥਿਤ੍ਵੇ ਯਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਿਹ
ਰਾਮ ਨੇ ਹਥ ਵਧਾ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਰਾਜਾਵੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਜੋ ਭਲਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਹ ਕਰੋ।"
ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੈਨਂਦਿਨੀਪੂਜਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵੈਰਤਂਦ੍ਰਿਤੈਃ। ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਦਤ੍ਵਾ ਧਨਂ ਤਚ੍ਚ ਲਂਕਾਯਾ ਆਹृਤਂ ਚ ਯਤ੍
"ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਭ ਨੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਤੇ ਦੌਲਤ, ਜੋ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"
ਪ੍ਰੇषਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਕਿष੍ਕਿਂਧਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰਂ। ਅਯੋਧ੍ਯਾਮਾਗਤੋ ਰਾਮਃ ਪੁष੍ਪਕਂ ਤਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਭੇਜ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਯੋਧਿਆ ਆ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨਾਗਂਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਭੂਯਸ੍ਤਿष੍ਠ ਯਤ੍ਰ ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਕृਤਕृਤ੍ਯਸ੍ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਪ੍ਯਮਨ੍ਯਤ
"ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਏਵਨ੍ਤੇ ਭੀष੍ਮ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕਥਾਯੋਗੇਨ ਪਾਰ੍ਥਿਵ। ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਵਾਮਨਸ੍ਯੋਕ੍ਤਾ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਰਾਹੀਂ ਵਾਮਨ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?"