ਕਿਮਿਦਂ ਵੇष੍ਟਿਤਂ ਯਾਨਂ ਨਿਰਾਲਂਬੇऽਮ੍ਬਰੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਭਵਿਤਵ੍ਯਂ ਕਾਰਣੇਨ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਯਾਹ ਸ੍ਮ ਵਾਨਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਯਾਨ ਕਿਉਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਖੜਾ ਹੈ? ਜ਼ਰੂਰ ਕੋਈ ਕਾਰਣ ਹੋਵੇਗਾ—ਵੇਖ ਕੇ ਦੱਸ।'
ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਮਵਚਨਾਦਵਤੀਰ੍ਯ ਧਰਾਤਲੇ। ਸ ਚ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸੁਰਸਿਦ੍ਧਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸੁਗਰੀਵ ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸਙ੍ਘਸਹਿਤਂ ਚਤੁਰ੍ਵੇਦਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽऽਗਤ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਮਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵੈਦਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲ ਪਏ।
ਸਹਿਤੋ ਲੋਕਪਾਲੈਸ਼੍ਚ ਵਸ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯਮਰੁਦ੍ਗਣੈਃ। ਤਂ ਦੇਵਂ ਪੁष੍ਪਕਂ ਨੈਵ ਲਂਘਯੇਦ੍ਧਿ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖਿਆਂ, ਵਸੂ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ—ਬ੍ਰਹਮਾ—ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਵੀ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਅਵਤੀਰ੍ਯ ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਪੁष੍ਪਕਾਦ੍ਧੇਮਭੂषਿਤਾਤ੍। ਨਤ੍ਵਾ ਵਿਰਿਂਚਨਂ ਦੇਵਂ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਸਹ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਵਿਰਿੰਚੀ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਅष੍ਟਾਂਗਪ੍ਰਣਿਪਾਤੇਨ ਪਂਚਾਂਗਾਲਿਂਗਿਤਾਵਨਿਃ। ਤੁष੍ਟਾਵ ਪ੍ਰਣਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵਂ ਵਿਰਿਂਚਨਮ੍
ਅੱਠ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੁਹ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਵਾ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਿਰਿੰਚੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਰਾਮ ਉਵਾਚ। ਨਮਾਮਿ ਲੋਕਕਰ੍ਤਾਰਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸੁਰਾਰ੍ਚਿਤਮ੍। ਦੇਵਨਾਥਂ ਲੋਕਨਾਥਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਥਂ ਜਗਤ੍ਪਤਿਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ।
ਨਮਸ੍ਤੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਸੁਰਾਸੁਰਨਮਸ੍ਕृਤ। ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਨ੍ਨਾਥ ਹਰਿਪਿਂਗਲਲੋਚਨ
ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸਿੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਪਿੰਗਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ।
ਬਾਲਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵृਦ੍ਧਰੂਪੀ ਚ ਮृਗਚਰ੍ਮਾਸਨਾਂਬਰਃ। ਤਾਰਣਸ਼੍ਚਾਸਿ ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪ੍ਰਭੁਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਤੂੰ ਬੱਚਾ ਵੀ ਹੈਂ, ਵੱਡਾ ਬੁੱਢਾ ਰੂਪ ਵੀ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਮ੍ਰਿਗ ਛਾਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗ ਛਾਲ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਸਰਵੋਚ ਹੈਂ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਃ ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭਃ ਵੇਦਗਰ੍ਭਃ ਸ੍ਮृਤਿਪ੍ਰਦਃ। ਮਹਾਸਿਦ੍ਧੋ ਮਹਾਪਦ੍ਮੀ ਮਹਾਦਂਡੀ ਚ ਮੇਖਲੀ
ਤੂੰ ਹੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੋਖ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਦੀ ਕੋਖ ਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਸਮਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਸਿਧ, ਵੱਡਾ ਕਮਲ ਧਾਰੀ, ਵੱਡਾ ਦੰਡ ਧਾਰੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਮਰਬੰਧ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਕਾਲਸ਼੍ਚ ਕਾਲਰੂਪੀ ਚ ਨੀਲਗ੍ਰੀਵੋ ਵਿਦਾਂਵਰਃ। ਵੇਦਕਰ੍ਤਾਰ੍ਭਕੋ ਨਿਤ੍ਯਃ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਤਿਰਵ੍ਯਯਃ
ਉਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਹੀ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਦਾ ਬੱਚਾ ਵਰਗਾ, ਅਟੱਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਦਰ੍ਭਪਾਣਿਰ੍ਹਂਸਕੇਤੁਃ ਕਰ੍ਤਾ ਹਰ੍ਤਾ ਹਰੋ ਹਰਿਃ। ਜਟੀ ਮੁਂਡੀ ਸ਼ਿਖੀ ਦਂਡੀ ਲਗੁਡੀ ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਹੈ, ਹੰਸ ਉਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਹਰਾ ਤੇ ਹਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਮੂੰਡਾ, ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਲੱਕੜ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਭੂਤੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸੁਰਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭਾਵਨਃ। ਸਰ੍ਵਗਃ ਸਰ੍ਵਹਾਰੀ ਚ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਚ ਗੁਰੁਰਵ੍ਯਯਃ
ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਸਭ ਕੁਝ ਲੈ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਕਮਂਡਲੁਧਰੋ ਦੇਵਃ ਸ੍ਰੁਕ੍ਸ੍ਰੁਵਾਦਿਧਰਸ੍ਤਥਾ। ਹਵਨੀਯੋऽਰ੍ਚਨੀਯਸ਼੍ਚ ੴਕਾਰੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸਾਮਗਃ
ਉਹ ਕੰਡੇ ਵਾਲਾ ਕਮੰਡਲ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਚਮਚ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਹਵਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਓਂਕਾਰ ਰੂਪ, ਤੇ ਜੇਠੇ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚੈਵਾਮृਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੁਵ੍ਰਤਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਵ੍ਰਤਧਰੋ ਗੁਹਾਵਾਸੀ ਸੁਪਙ੍ਕਜਃ
ਉਹ ਮੌਤ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਵੀ, ਪਾਰਿਆਤ੍ਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀਆਂ ਨਿਯਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਮਰੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਸ਼੍ਚ ਬਾਲਸੂਰ੍ਯਨਿਭਸ੍ਤਥਾ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵਾਮਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਤ੍ਨੀਭ੍ਯਾਮੁਪਸੇਵਿਤਃ
ਉਹ ਅਮਰ ਹੈ, ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਸੋਹਣਾ, ਨਵੇਂ ਉੱਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰੂਪਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਜਟੀ ਲਬ੍ਧਨਿਸ਼੍ਚਯਃ। ਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਕਰਃ ਕਾਮੋ ਮਧੁਰ੍ਮਧੁਕਰਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਭਿਖਾਰੀ ਹੈ, ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਰੂਪ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਵਨਗਤ ਆਸ਼੍ਰਮੀ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤਥਾ। ਜਗਦ੍ਧਾਤਾ ਚ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਪੁਰੁषਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਉਹ ਵਨਵਾਸੀ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਜਗਤ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਧਰ੍ਮੋ ਭੂਤਭਾਵਨਃ। ਤ੍ਰਿਵੇਦੋ ਬਹੁਰੂਪਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯਾਯੁਤਸਮਪ੍ਰਭਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ, ਵੱਖਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
ਮੋਹਕੋਵਂਧਕਸ਼੍ਚੈਵਦਾਨਵਾਨਾਂਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਦੇਵਦੇਵਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮਾਙ੍ਕਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੋऽਬ੍ਜਜਟਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਦੇਵਤਾ, ਕਮਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਹਰਿਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਰ੍ਧਨੁਰ੍ਧਾਰੀ ਭੀਮੋ ਧਰ੍ਮਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂਵਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਦਾਡ਼ੀ ਹਲਕੀ ਪੀਲੀ ਹੈ, ਧਨੁਸ਼ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਣਤਂ ਰਾਮਂ ਕਰੇ ਗृਹ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਃ। ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇ ਦੇਹੇऽਵਤੀਰ੍ਣੋ ਵਸੁਧਾਤਲੇ
ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਰਾਮ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹੈ।'
ਕृਤਂ ਤਦ੍ਭਵਤਾ ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹਾਵਿਭੋ। ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵਾਮਨਂ ਦੇਵਂ ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ
'ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ। ਵਾਮਨ ਦੇਵ ਨੂੰ ਜਹਨਵੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ—'
ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਪੁਰੀਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸੁਰਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜਸ੍ਵ ਚ। ਵਿਸृष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਂ
'ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਜਾ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾ।' ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ।
ਆਰੂਢਃ ਪੁष੍ਪਕਂ ਯਾਨਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਧੁਰਾਂ ਪੁਰੀਮ੍। ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸਹਿਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਾਤਿਨਂ
ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਵੇਖਿਆ।
ਤੁਤੋष ਰਾਘਵਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਭਰਤਃ ਸ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਃ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਸ਼ਕ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਾਵਿਵਾਗਤੌ
ਮਹਾਨ ਰਘੁਨਾਥ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਭਰਤ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਇੰਦਰ ਤੇ ਉਪਿੰਦਰ ਵਾਂਗ ਆਏ।
ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਤਤੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਪਂਚਾਂਗਾਲਿਂਗਿਤਾਵਨਿਃ। ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਚਾਂਕਮਾਰੋਪ੍ਯ ਰਾਮੋ ਭ੍ਰਾਤਰਮਂਜਸਾ
ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚੁੰਮ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਲਿਆ।
ਭਰਤਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤਦਨਂਤਰਂ। ਉਪਵਿष੍ਟੋऽਥ ਰਾਮਾਯ ਸੋऽਰ੍ਘਮਾਦਾਯ ਸਤ੍ਵਰਂ
ਫਿਰ ਭਰਤ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਗਰੀਵ ਆਏ। ਬੈਠ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਚੁਸਤਾਈ ਨਾਲ ਰਾਮ ਲਈ ਅਰਘ ਲਿਆ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਚਾष੍ਟਾਂਗਂ ਰਾਘਵੇ ਤਦਾ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਤੋ ਰਾਮਂ ਸਰ੍ਵੋ ਵੈ ਮਾਥੁਰੋ ਜਨਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਥੁਰਾ ਵਾਸੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਵਰ੍ਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭੂਯਿष੍ਠਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮੇਨਂ ਸਮਾਗਤਾਃ। ਸਂਭਾष੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤੀਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨੈਗਮਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹ
ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਧ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮਿਲਿਆ।