ਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸਰ੍ਵੇ ਨष੍ਟਾ ਜਲੇਚਰਾਃ। ਹਰਿਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਾਂਤੇ ਰਾਜਸੂਯਸ੍ਯ ਰਾਘਵ
ਯੁੱਧ ਮੁਕਣ 'ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਸਾਰੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਹਰੀਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ,
ਆਡੀਬਕਂਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍। ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਸਤ੍ਵਾਨਿ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤਾਨਿ ਵੈ
ਆਡੀਬਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ,
ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨਾਂ ਚ ਰਾਜਸੂਯੇ ਕ੍ਸ਼ਯਃ ਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਸ ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੁषਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਸੂਯ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਆਪਣੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਸੋਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਚ ਹਿਤਂ ਸੌਮ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਣਧਰ੍ਮਂ ਸਮਾਚਰ। ਭਰਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸਾਦਰਮ੍
ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਪੂਰਾ ਧਰਮ ਕਰ; ਭਰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਪ੍ਰੀਤੋਸ੍ਮਿ ਤਵ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਵਾਕ੍ਯੇਨਾਨੇਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਨ੍। ਨਿਵਰ੍ਤਿਤਾ ਰਾਜਸੂਯਾਨ੍ਮਤਿਰ੍ਮੇ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਮੇਰਾ ਮਨ, ਹੇ ਧਰਮ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਣਂ ਧਰ੍ਮਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜੇ ਚ ਵਾਮਨਮ੍। ਸ੍ਥਾਪਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਵੀਰ ਸਾ ਮੇ ਖ੍ਯਾਤਿਰ੍ਦਿਵਂ ਗਤਾ
ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਧਰਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੇ ਕਾਨਯਕੁਭਜ ਵਿੱਚ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਅਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਯਥਾ ਗਂਗਾ ਭਗੀਰਥਾਤ੍
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਭਗੀਰਥ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ।
ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ। ਕਥਂ ਰਾਮੇਣ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜੇ ਤੁ ਵਾਮਨਃ। ਸ੍ਥਾਪਿਤਃ ਕ੍ਵ ਚ ਲਬ੍ਧੋਸੌ ਵਿਸ੍ਤਰਾਨ੍ਮਮ ਕੀਰ੍ਤਯ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਕਾਨਯਕੁਭਜ ਵਿੱਚ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਿਆ? ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਤਥਾ ਹਿ ਮਧੁਰਾ ਚੈषਾ ਯਾ ਵਾਣੀ ਰਾਮਕੀਰ੍ਤਨੇ। ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਭਗਵਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਹृਤਾ ਕਰ੍ਣਸੁਖਾਵਹ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਨੁਰਾਗੇਣ ਤਂ ਲੋਕਾਃ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਾਘਵਮ੍। ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਕृਤਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਪਰਿਨਿष੍ਠਿਤਃ
ਲੋਕ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ, ਉਪਕਾਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਧਰ੍ਮੇਣ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ਼ਾਸਤਿ ਵੈ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਾਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾ ਰਾਜ ਇਕ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਚਾਹਤ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਸਵਂਤਃ ਪ੍ਰਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਵਾਸਾਂਸਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ। ਅਕृष੍ਟਪਚ੍ਯਾ ਪृਥਿਵੀ ਨਿਃਸਪਤ੍ਨਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦਲੇ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਕਪੜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਬਿਨਾ ਹਲ ਚਲਾਏ ਫਸਲ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਰਾਵਣੋ ਲੋਕਕਂਟਕਃ। ਸਪੁਤ੍ਰੋਮਾਤ੍ਯਸਹਿਤੋ ਲੀਲਯੈਵ ਨਿਪਾਤਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ: ਰਾਵਣ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪੂਰ੍ਣੇ ਧਰ੍ਮੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ। ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵੈ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬੁੱਧੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਸੀ; ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਯਚ੍ਚਕਾਰ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਕਮਨਾ ਨृਪ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਰਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਟਿਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਸਸ੍ਮਾਰ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰਂ ਤਂ ਕਥਂ ਰਾਜਾ ਵਿਭੀषਣਃ। ਲਂਕਾਯਾਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਿਵੇਂ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ।
ਗੀਰ੍ਵਾਣੇषੁ ਪ੍ਰਾਤਿਕੂਲ੍ਯਂ ਵਿਨਾਸ਼ਸ੍ਯ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਮਯਾ ਤਸ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਕਕਾਲਿਕਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਮਾਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਲੰਬਾ ਚਲੇਗਾ।
ਤਸ੍ਯਾਵਿਨਾਸ਼ਤਃ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਥਿਰਾ ਮੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ ਭਵੇਤ੍। ਰਾਵਣੇਨ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤ੍ਵਿਹ
ਉਸ ਦੀ ਅਟੱਲ ਮਹਿਮਾ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹੇਗੀ; ਰਾਵਣ ਨੇ ਇੱਥੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਸ ਲਈ ਕੀਤਾ।
ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਃ ਸ ਚ ਪਾਪਿष੍ਠੋ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯੇ ਮਯਾਧੁਨਾ। ਤਦਿਦਾਨੀਂ ਮਯਾਨ੍ਵੇष੍ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਭੀषਣਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਮੈਂ ਖੁਦ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਵਾਂ।
ਸਂਦੇष੍ਟਵ੍ਯਂ ਹਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਯੇਨ ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਸ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍। ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਲਾਹ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਦਾ ਟਿਕਾ ਰਹੇ; ਜਦ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਣਗਣ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਆਜਗਾਮਾਥ ਭਰਤੋ ਰਾਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍। ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਚਿਂਤਯਸੇ ਦੇਵ ਨ ਰਹਸ੍ਯਂ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਫਿਰ ਭਰਤ ਆਇਆ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ? ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਨਾ ਛੁਪਾਓ।'
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯੇ ਧਰਾਯਾਂ ਵਾ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇ ਵਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮ। ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਂਤਂ ਭਰਤਂ ਧ੍ਯਾਯਮਾਨਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
'ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ?' ਭਰਤ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਜਦ ਰਾਮ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ।
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਘਵੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਹਸ੍ਯਂ ਤੁ ਨ ਵੈ ਤਵ। ਭਵਾਨ੍ਬਹਿਸ਼੍ਚਰਃ ਪ੍ਰਾਣੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਰਾਘਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਾਹਰਲੇ ਜੀਵਨ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਅਵੇਦ੍ਯਂ ਭਵਤੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਮ ਸਤ੍ਯਂ ਵਿਧਾਰਯ। ਏषਾ ਮੇ ਮਹਤੀ ਚਿਂਤਾ ਕਥਂ ਦੇਵੈਰ੍ਵਿਭੀषਣਃ
'ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨ; ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਹੈ।'
ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਦ੍ਧਿਤਾਰ੍ਥਂ ਵੈ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਨਿਪਾਤਿਤਃ। ਗਮਿष੍ਯੇ ਤਦਹਂ ਲਂਕਾਂ ਯਤ੍ਰ ਚਾਸੌ ਵਿਭੀषਣਃ
'ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਅੱਜ ਲੰਕਾ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਹੈ।'
ਤਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਰੀਂ ਤਾਂ ਤੁ ਕਾਰ੍ਯਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍। ਆਲੋਕ੍ਯ ਸਰ੍ਵਵਸੁਧਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਮਹਾਰਾਜਂ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਭਾਤृਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਏਵਂ ਵਦਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੇ ਭਰਤਃ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਕੁਤਸਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਉਵਾਚ ਰਾਘਵਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਗਮਿष੍ਯੇ ਭਵਤਾ ਸਹ। ਏਵਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਿਹ ਤਿष੍ਠਤੁ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲਾਂਗਾ; ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਉਂ ਹੀ ਕਰੋ। ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਇੱਥੇ ਰਹੇ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਰਤਂ ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਂ ਚਾਹ ਵੈ ਪੁਰੇ। ਰਕ੍ਸ਼ਾਕਾਰ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਯਾਵਦਾਗਮਨਂ ਹਿ ਨੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਵੀਰ, ਸਾਡੀ ਵਾਪਸੀ ਤੱਕ ਤੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ।'
ਏਵਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਾਦਿਸ਼੍ਯ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਵੈ ਪੁष੍ਪਕਂ ਨृਪ। ਆਰੁਰੋਹ ਸ ਵੈ ਯਾਨਂ ਕੌਸਲ੍ਯਾਨਂਦਵਰ੍ਧਨਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਉਸ ਯਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।