ਸ਼ਤ੍ਰੌ ਮਿਤ੍ਰੇ ਚ ਤੇ ਦृष੍ਟਿਃ ਸਮਂਤਾਦ੍ਯਾਤਿ ਰਾਘਵ। ਧਰ੍ਮੇਣ ਸ਼ਾਸਨਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵ੍ਯਵਹਾਰਵਿਧਿਕ੍ਰਮੈਃ
ਰਾਘਵ, ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਯਸ੍ਯ ਰੁष੍ਯਸਿ ਵੈ ਰਾਮ ਮृਤ੍ਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯਾਭਿਧੀਯਤੇ। ਗੀਯਸੇ ਤੇਨ ਵੈ ਰਾਜਨ੍ਯਮ ਇਤ੍ਯਭਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਰਾਮਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ ਜੋ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚਾਸੌ ਮਾਨੁषੋ ਭਾਵੋ ਭਵਤੋ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ। ਆਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਪਰੋ ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕृਪਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੇਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਾਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਇਆ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ 'ਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਦੁਰ੍ਬਲਸ੍ਯ ਤ੍ਵਨਾਥਸ੍ਯ ਰਾਜਾ ਭਵਤਿ ਵੈ ਬਲਮ੍। ਅਚਕ੍ਸ਼ੁषੋ ਭਵੇਚ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਮਤੇषੁ ਮਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਰਾਜਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਬੇਸਮਝਾਂ ਲਈ ਸਮਝ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਾਕਮਪਿ ਨਾਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮਮ ਧਾਰ੍ਮਿਕ। ਭਵਤਾ ਤਤ੍ਰ ਮਂਤਵ੍ਯਂ ਯਥੈਤੇ ਕਿਲ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਧਾਰਮਿਕ ਜੀ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਵੀ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਮਝ।
ਯੋਸ੍ਮਨ੍ਨਾਥਃ ਸ ਪਕ੍ਸ਼ੀਂਦ੍ਰੋ ਭਵਤੋ ਵਿਨਿਯੋਜ੍ਯਕਃ। ਅਸ੍ਵਾਮ੍ਯਂ ਦੇਵ ਨਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਭਵਤਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਜੋ ਸਾਡਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ। ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ।
ਭਵਤੈਵ ਕृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍। ਮਮਾਲਯਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਤੁ ਗृਧ੍ਰੋ ਮਾਂ ਬਾਧਤੇ ਨृਪ
ਤੂੰ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਬਣਾਈ ਸੀ; ਪਰ ਹੁਣ, ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਗਿਧ ਜੋ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਵਾਨ੍ਦੇਵਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਵੈ ਨਰਪੁਂਗਵ। ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵੈ ਰਾਮਃ ਸਚਿਵਾਨਾਹ੍ਵਯਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪ ਬੁਲਾਇਆ।
ਵਿष੍ਟਿਰ੍ਜਯਂਤੋ ਵਿਜਯਃ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਰਾष੍ਟ੍ਰਵਰ੍ਧਨਃ। ਅਸ਼ੋਕੋ ਧਰ੍ਮਪਾਲਸ਼੍ਚ ਸੁਮਂਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ
ਵਿਸ਼ਟੀ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜਯ, ਸਿਧਾਰਥ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਰਧਨ, ਅਸ਼ੋਕ, ਧਰਮਪਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸੁਮੰਤ੍ਰ—
ਏਤੇ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਚਿਵਾ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਚ। ਨੀਤਿਯੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਇਹ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਹਨ; ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਨੀਤੀ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਤੇ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ।
ਸੁਸ਼ਾਂਤਾਸ਼੍ਚ ਕੁਲੀਨਾਸ਼੍ਚ ਨਯੇ ਮਂਤ੍ਰੇ ਚ ਕੋਵਿਦਾਃ। ਤਾਨਾਹੂਯ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪੁष੍ਪਕਾਦਵਰੁਹ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ, ਨੀਤੀ ਤੇ ਮੰਤਰੀ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ।
ਗृਧ੍ਰੋਲੂਕੌ ਵਿਵਦਂਤੌ ਪृਚ੍ਛਤਿ ਸ੍ਮ ਰਘੂਤ੍ਤਮਃ। ਕਤਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਭੋ ਗृਧ੍ਰ ਤਵੇਦਂ ਨਿਲਯਂ ਕृਤਂ
ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਧੀਆ ਨੇ ਗਿਧ ਤੇ ਉਲੂਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਝਗੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੁੱਛਿਆ: 'ਗਿਧਾ, ਦੱਸ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਤੇਰਾ ਘਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?'
ਏਤਨ੍ਮੇ ਕੌਤੁਕਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਦਿ ਜਾਨਾਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ। ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਗृਧ੍ਰੋ ਬਭਾषੇ ਰਾਘਵਂ ਸ੍ਥਿਤਂ
'ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਿਧ ਨੇ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਯਂ ਵਸੁਮਤੀ ਰਾਮ ਮਾਨੁषੈਰ੍ਬਹੁਬਾਹੁਭਿਃ। ਉਚ੍ਛ੍ਰਿਤੈਰਾਚਿਤਾ ਸਰ੍ਵਾ ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਮਦ੍ਗृਹਂ
'ਰਾਮਾ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਤਾਕਤਵਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਇਹ ਮੇਰਾ ਘਰ ਹੈ।'
ਉਲੂਕਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਮਂ ਪਾਦਪੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਾ। ਯਦੈਵ ਪृਥਿਵੀ ਰਾਜਂਸ੍ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਮੇ ਗृਹਂ
ਉਲੂਕ ਨੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਾ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਇਹ ਮੇਰਾ ਘਰ ਹੈ।'
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰਾਮੋ ਵੈ ਸਭਾਸਦ ਉਵਾਚਹ। ਨ ਸਾ ਸਭਾ ਯਤ੍ਰ ਨ ਸਂਤਿ ਵृਦ੍ਧਾ ਵृਦ੍ਧਾ ਨ ਤੇ ਯੇ ਨ ਵਦਂਤਿ ਧਰ੍ਮਂ1.37.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: 'ਉਹ ਸਭਾ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਵੱਡੇ ਉਹ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।'
ਨਾਸੌ ਧਰ੍ਮੋ ਯਤ੍ਰ ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਯਚ੍ਛਲਮਭ੍ਯੁਪੈਤਿ। ਯੇ ਤੁ ਸਭ੍ਯਾਃ ਸਭਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤੂष੍ਣੀਂ ਧ੍ਯਾਯਂਤ ਆਸਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਸਚ ਨਹੀਂ, ਓਥੇ ਧਰਮ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਸਚ ਠੱਗੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਸਚ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠ ਕੇ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ,
ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਨ ਬ੍ਰੁਵਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇऽਨृਤਵਾਦਿਨਃ। ਨ ਵਕ੍ਤਿ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਯਸ਼੍ਚ ਕਾਮਾਤ੍ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਤਥਾ ਭਯਾਤ੍
ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਮੌਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਲਾਲਚ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ,
ਸਹਸ੍ਰਂ ਵਾਰੁਣਾਃ ਪਾਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਤਿਮੁਂਚਂਤਿ ਤਂ ਨਰਂ। ਤੇषਾਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਪਾਸ਼ ਏਕਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਫੰਦੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਫੰਦਾ ਖੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਤੁ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਜਾਨਤਾ ਸਤ੍ਯਮਂਜਸਾ। ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਚਿਵਾ ਰਾਮਮੇਵਾਬ੍ਰੁਵਂਸ੍ਤਦਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਫ-ਸਾਫ ਸਚ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਉਲੂਕਃ ਸ਼ੋਭਤੇ ਰਾਜਨ੍ਨ ਤੁ ਗृਧ੍ਰੋ ਮਹਾਮਤੇ। ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਮਹਾਰਾਜ ਰਾਜਾ ਹਿ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ
ਉਲੂਕ ਰਾਜੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਧ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਬੁਧੀਮਾਨ। ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਰਾਜਮੂਲਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ। ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਰਾਜਾ ਨृਣਾਂ ਯੇषਾਂ ਨ ਤੇ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮ੍
ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੇਨ ਮੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਭਵਂਤਿ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਃ। ਸਚਿਵਾਨਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜੋ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਫੰਦੇ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ:
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਪੁਰਾਣਂ ਯਦੁਦਾਹृਤਂ। ਦ੍ਯੌਃ ਸਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਕਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾ ਸਪਰ੍ਵਤਮਹੀਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ: ਆਸਮਾਨ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਤਾਰੇ, ਪਰਬਤ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਦਰੱਖਤ,
ਸਲਿਲਾਰ੍ਣਵਸਂਮਗ੍ਨਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਂ। ਏਕਮੇਵ ਤਦਾ ਹ੍ਯਾਸੀਤ੍ਸਰ੍ਵਮੇਕਮਿਵਾਂਬਰਂ
ਜਲ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ, ਜਿੰਨੇ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਥਿਰ ਜੀਵ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ, ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ, ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੁਨਰ੍ਭੂਃ ਸਹ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਚ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਜਠਰਮਾਵਿਸ਼ਤ੍। ਤਾਂ ਨਿਗृਹ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਸਲਿਲਾਰ੍ਣਵਂ
ਫਿਰ ਧਰਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਲ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ।
ਸੁष੍ਵਾਪ ਹਿ ਕृਤਾਤ੍ਮਾ ਸ ਬਹੁਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨ੍ਯਪਿ। ਵਿष੍ਣੌ ਸੁਪ੍ਤੇ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਵੇਸ਼ ਜਠਰਂ ਤਤਃ
ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਂਭਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਸੁੱਤਾ ਰਿਹਾ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸੁੱਤਿਆਂ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ।
ਬਹੁਸ੍ਰੋਤਂ ਚ ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਯੋਗੀ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍। ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਂ ਪਦ੍ਮਂ ਹੇਮਵਿਭੂषਿਤਂ
ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਯੋਗੀ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਕਮਲ ਉੱਗ ਆਇਆ।
ਸ ਤੁ ਨਿਰ੍ਗਮ੍ਯ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯੋਗੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪ੍ਰਭੁਃ। ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਵਾਯੁਂ ਪਰ੍ਵਤਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹੀਰੁਹਾਨ੍
ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਯੋਗੀ ਬਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਪਰਬਤ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਤਦਂਤਰਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਮਾਨੁषਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰੀਸृਪਾਨ੍। ਜਰਾਯੁਜਾਣ੍ਡਜਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਸਰ੍ਜ ਸ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਫਿਰ, ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਰਿੰਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਜਿਹੜੇ ਜਣੇ ਜਾਂ ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਭ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ ਬਣ ਕੇ ਬਣਾਏ।