ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ- ਗਂਗਾਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪੁਨਰ੍ਵਦ ਮਹਾਮਤੇ । ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵੀਤਰਾਗਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਫਿਰ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕੀਦृਸ਼ਂ ਚੈਵ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਪ੍ਰਭੋ । ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਹਿਮਾ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਮਯਾ । ਤ੍ਵਮਾਦ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਸ਼੍ਚ ਸਨਾਤਨਃ
ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੋ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸਮਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਰਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ । ਸ਼ਰਤਲ੍ਪਗਤਂ ਭੀष੍ਮਂ ऋषਯੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਾਯਯੁਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਏ ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਤ੍ਰਿਰ੍ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਭृਗੁਃ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਲਹਃ ਕ੍ਰਤੁਃ । ਅਂਗਿਰਾਵਗੌਤਮੋऽਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਸੁਮਤਿਸ੍ਤ੍ਵਾਪੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਅਤ੍ਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹਾ, ਕ੍ਰਤੁ, ਅੰਗਿਰਾ, ਗੌਤਮ, ਅਗਸਤਿਆ, ਸੁਮਤੀ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਵੀ ਆਏ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਃ ਸ੍ਥੂਲਸ਼ਿਰਾਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਮਥਾਧਿਪਃ । ਰੈਭ੍ਯੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸਃ ਪਾਵਨਃ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਸਥੂਲਸ਼ਿਰਾ, ਸਰਵਜਨ, ਪ੍ਰਮਥਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਰੈਭਿਆ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਵਿਆਸ, ਪਾਵਨ, ਕਸ਼ਯਪ ਅਤੇ ਧਰੁਵ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਜਮਦਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯੋऽਥ ਗਾਲਵਃ । ਉਸ਼ਨਾਥ ਭਰਦ੍ਵਾਜਃ ਕ੍ਰਤੁਰਾਸ੍ਤੀਕ ਏਵ ਚ
ਦੁਰਵਾਸਾ, ਜਮਦਗਨੀ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਗਾਲਵ, ਉਸ਼ਨਸ, ਭਰਦਵਾਜ, ਕ੍ਰਤੁ ਅਤੇ ਆਸਤਿਕ ਵੀ।
ਸ੍ਥੂਲਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕਣ੍ਵੋ ਮੇਧਾਤਿਥਿਃ ਕੁਸ਼ਃ । ਨਾਰਦਃ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਧਨ੍ਵਾ ਚ੍ਯਵਨੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਸਥੂਲਾਖ੍ਸ਼, ਸਰਵਲੋਕਾਖ੍ਸ਼, ਕਣਵ, ਮੇਧਾਤਿਥਿ, ਕੁਸ਼, ਨਾਰਦ, ਪਰਵਤ, ਸੁਧਨਵਾ ਅਤੇ ਦਵਜਨ ਚਯਵਨ।
ਮਤਿਭੂਰ੍ਭੁਵਨੋ ਧੌਮ੍ਯਃ ਸ਼ਤਾਨਂਦੋਕृਤਵ੍ਰਣਃ । ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋऽਥ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ऋਚੀਕਸ਼੍ਚੈਵਮਾਦਯਃ
ਮਤਿਭੂ, ਭੁਵਨ, ਧੌਮਿਆ, ਸ਼ਤਾਨੰਦ, ਕ੍ਰਤਵ੍ਰਣ, ਜਾਮਦਗਨਯ, ਰਾਮ, ਰਚੀਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ।
ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਃ ਸਹਾਨੁਜਃ । ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਵਜ੍ਜਗਤ੍ਪੂਜ੍ਯਾਂਸ੍ਤੁ ਤੇਜਸਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾ-ਰੂਪ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਧਰਮਪੁਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਣਯੋਗ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਿਆ।
ਤੇ ਪੂਜਿਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸੁਖਾਸੀਨਾਸ੍ਤਪੋਧਨਾਃ । ਭੀष੍ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਕਥਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਦਿਵ੍ਯਧਰ੍ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਤਪ ਦੇ ਧਨ ਵਾਲੇ; ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਿਵ੍ਯ ਧਰਮ ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਕਥਾਂਤੇ ਤੁ ਤਤਸ੍ਤੇषਾਂ ऋषੀਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਭੀष੍ਮਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੇਦਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ
ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਮਾ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਕੇ ਦੇਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾਃ ਕੇ ਸ਼ੈਲਾਃ ਕੇऽਪਿਚਾਸ਼੍ਰਮਾਃ । ਸੇਵ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਿਭਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਿਤਾਮਹ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਕਿਹੜੇ ਪਹਾੜ, ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਆਸ਼ਰਮ ਹਨ? ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਪਿਤਾਮਾ।
ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ- ਅਤ੍ਰੈਵੋਦਾਹਰਂਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮ । ਸ਼ਿਲੋਂਛਵृਤ੍ਤੇਃ ਸਂਵਾਦਂ ਸਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਚ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਥੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ — ਜੋ ਸ਼ਿਲੋਁਚ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਧ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੈ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਿਦ੍ਧਃ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਮਸ੍ਤਾਂ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ । ਉਂਛਵृਤ੍ਤੇਃ ਸ਼ਿਬੇਰਾਜਨ੍ਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਇੱਕ ਸਿਧ ਪੁਰਸ਼, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ਿਬੀ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ, ਜੋ ਸ਼ਿਲੋਁਚ ਜੀਵਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਆਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਤਤ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ । ਰਾਗਦ੍ਵੇषਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਕੁਸ਼ਲੀ ਜ੍ਞਾਨਕਰ੍ਮਸੁ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਰਾਗ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ।
ਵੈष੍ਣਵੇषੁ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਿष੍ਣੁਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ । ਅਨਿਂਦਕੋ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਸਦਾ ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ, ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਵਿਧਾਰਕਃ । ਤ੍ਰਿਕਾਲਪੂਜਾ ਤਤ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸ਼੍ਰੀਕਂਠੇऽਨੁਰਤਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਤੱਤ-ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਦੇ ਭਗਤ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਵੇਦਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਵਿਦੁषੋ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਚਾਰਕਃ । ਵੇਦਪਾਠਵ੍ਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਾਤਿਥਿਪੂਜਕਃ
ਉਹ ਵੇਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਤੀਰ੍ਥਮਤਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿਲੋਂਛੇषੁ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਦਾ । ਚਤੁਰ੍ਵੇਦੇषੁ ਯਦ੍ਧ੍ਯਾਨਂ ਗੀਤਂ ਯਦ੍ਯਤ੍ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ
ਉਹ ਸ਼ਿਲੋਁਚ ਜੀਵਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲਾ, ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਗਾਇਆ, ਉਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ ਚ ਜਾਨਾਤਿ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਵਰੂਪਧृਕ੍ । ਨਾਨਾਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਵਿਸ਼ਦੋ ਹ੍ਯਵ੍ਯਯੇष੍ਟਮਤਿਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਦਾ ਸੀ — ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਧਿਆਨ ਤੇ ਗੀਤ ਹਨ — ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ, ਅਟੱਲ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਗਤੋऽਸੌ ਵੈ ਸ਼ਿਬੇਰ੍ਗृਹਮ੍ । ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਚ੍ਚੈਵ ਕृਤ੍ਵਾਤਿਥ੍ਯਂ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਸ਼ਿਬੀ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਿਬਿਃ ਸਂਪृਚ੍ਛਯਾਮਾਸ ਦੇਸ਼ਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਰਣਮ੍
ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਉਂਛਵृਤ੍ਤਿਰੁਵਾਚ- ਕੇ ਦੇਸ਼ਾਃ ਕੇ ਜਨਪਦਾਃ ਕੇ ਸ਼ੈਲਾਃ ਕੇऽਪਿ ਚਾਸ਼੍ਰਮਾਃ । ਪੁਣ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜਵਰ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਮਹ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਦੇष੍ਟੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਉਁਚ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼, ਕਿਹੜੇ ਲੋਕ, ਕਿਹੜੇ ਪਹਾੜ, ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ? ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਹ ਦੱਸੋ।
ਸਿਦ੍ਧ ਉਵਾਚ- ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਜਨਪਦਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ੈਲਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਚਾਸ਼੍ਰਮਾਃ । ਪੁਣ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਯੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ
ਸਿਧ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਦੇਸ਼, ਉਹ ਲੋਕ, ਉਹ ਪਹਾੜ, ਤੇ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਪਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਯਜ੍ਞੈਸ੍ਤ੍ਯਾਗੇਨ ਵਾ ਪੁਨਃ । ਗਤਿਂ ਤਾਂ ਨ ਲਭੇਜ੍ਜਂਤੁਰ੍ਗਂਗਾਂ ਸਂਸੇਵ੍ਯ ਯਾਂ ਲਭੇਤ੍
ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਯਜਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਜੀਵ ਉਹ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤਾਨਾਂ ਤਤ੍ਰ ਪਯਸਿ ਗਾਂਗੇਯੇ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਭਵਤਿ ਯਾ ਪੁਂਸਾਂ ਨ ਸਾ ਕ੍ਰਤੁਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਯਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਅਪਹृਤ੍ਯ ਤਮਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਯਥਾ ਭਾਤ੍ਯੁਦਯੇ ਰਵਿਃ । ਤਥਾਪਹृਤ੍ਯ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਭਾਤਿ ਗਂਗਾਜਲਾਪ੍ਲੁਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਥਾ ਵਿਪ੍ਰ ਤੂਲਰਾਸ਼ਿਰ੍ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਤਥਾ ਗਂਗਾਵਗਾਹਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਪਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਰੂਈ ਦਾ ਢੇਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਤੁ ਸੂਰ੍ਯਾਂਸ਼ੁਸਂਤਪ੍ਤਂ ਗਾਂਗੇਯਂ ਸਲਿਲਂ ਪਿਬੇਤ੍ । ਸ ਗੋਨੀਹਾਰਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪਾਵਕਾਦ੍ਧਿ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਗਰਮ ਹੋਇਆ, ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੋ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਪਾਦੇਨੈਕੇਨ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਸਂਪ੍ਲੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਂਗਾਯਾਂ ਯੋ ਨਰਃ ਸ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।