ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍। ਪ੍ਰਤੀਹਾਰਸ੍ਤਤੋ ਰਾਮਮਗਸ੍ਤ੍ਯਵਚਨਾਦ੍ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਫਿਰ, ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਆਵੇਦਯਾਮਾਸ ऋषੀਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਃ ਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰਮਿਵੋਦਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਦਿੱਤੀ। ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾਸੁਤ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤਾਦ੍ਯ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ। ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਭ੍ਯੁਦਯਂ ਤੇਦ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਰਘੁਨਂਦਨ
ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਅੱਜ ਦੀ ਸਵੇਰ ਸੁਹਾਵਣੀ ਹੈ। ਰਘੁਨੰਦਨ ਤੇਰੀ ਉਤਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਇਆ ਹੈ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦ੍ਵਾਰਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਤੇ ਨृਪ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਮੁਨੀਨ੍ਰਾਮਸ੍ਤਾਨ੍ਭਾਸ੍ਕਰਸਮਦ੍ਯੁਤੀਨ੍
ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਪ੍ਰਾਹ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਦਾ ਦ੍ਵਾਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ। ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤੁ ਤ੍ਵਯਾ ਦ੍ਵਾਰਿ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਅੰਦਰ ਲਿਆਉ। ਤੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਰਾਮਵਾਕ੍ਯਾਨ੍ਮੁਨੀਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਵੇਸ਼ਯਦ੍ਯਥਾਸੁਖਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਨ੍ਮੁਨੀਂਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕृਤਾਂਜਲਿ
ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਲਿਆਉਣ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਮੋऽਭਿਵਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਣਤ ਆਸਨੇषੁ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍। ਤੇ ਤੁ ਕਾਂਚਨਚਿਤ੍ਰੇषੁ ਸ੍ਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇषੁ ਸੁਖੇषੁ ਚ
ਰਾਮ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ।
ਕੁਸ਼ੋਤ੍ਤਰੇषੁ ਚਾਸੀਨਾਃ ਸਮਂਤਾਨ੍ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ। ਪਾਦ੍ਯਮਾਚਮਨੀਯਂ ਚ ਦਦੌ ਚਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪੁਰੋਹਿਤਃ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਬਿਛੇ ਹੋਏ ਆਸਨਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਬੈਠੇ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ, ਪੀਣ ਲਈ ਤੇ ਅਰਘ ਦੇਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਮੇਣ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪृष੍ਟਾ ऋषਯਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਤੇ। ਮਹਰ੍षਯੋ ਵੇਦਵਿਦ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਸਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਕੁਸ਼ਲਂ ਤੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਰਘੁਨਂਦਨ। ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਕੁਸ਼ਲਿਨਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮੋ ਹਤਵਿਦ੍ਵਿषਮ੍
ਤੇਰੀ ਹਰ ਥਾਂ ਖੇਰੀਅਤ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਘੁਨੰਦਨ। ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਹृਤਾ ਸੀਤਾਤਿਪਾਪੇਨ ਰਾਵਣੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਪਤ੍ਨੀ ਤੇ ਰਘੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਤਸ੍ਯਾ ਏਵੌਜਸਾ ਹਤਃ
ਰਾਵਣ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮੰਦ ਮਨ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੱਕ ਲਿਆ ਸੀ। ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਅਸਹਾਯੇਨ ਚੈਕੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਮ ਰਣੇ ਹਤਃ। ਯਾਦृਸ਼ਂ ਤੇ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਰਾਮਾ, ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਇਹ ਸਂਭਾषਿਤੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੂਤਾਃ ਸ੍ਮ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍। ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਵ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਜਾਤਾਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ
ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਆਏ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੁਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜੇ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਬਣ ਗਏ।
ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਧਾਤ੍ਤੇਦ੍ਯ ਕृਤਮਸ਼੍ਰੁਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਨਮ੍। ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਯਾਮਿਮਾਂ ਵੀਰ ਜਗਤ੍ਯਭਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਅੱਜ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਅਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪੂੰਝ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਿਸਚਿੰਤਤਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਵਰ੍ਧਸਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਜਯੇਨਾਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮ। ਦृष੍ਟਸ੍ਸਂਭਾषਿਤਸ਼੍ਚਾਸਿ ਯਾਸ੍ਯਾਮਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ਸ੍ਵਕਾਨ੍
ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਕਕੁਤਸਥਾ, ਤੂੰ ਜਿੱਤ ਤੇ ਅਤੁਟ ਸ਼ੌਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਗੱਲ ਕਰ ਲੀ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗੇ।
ਅਰਣ੍ਯਂ ਤੇ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਮਯਾ ਚੇਂਦ੍ਰਸ਼ਰਾਸਨਮ੍। ਅਰ੍ਪਿਤਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯੌ ਤੂਣੌ ਕਵਚਂ ਚ ਪਰਂਤਪ
ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਧਨੁਸ਼, ਦੋ ਅਖੁੰਨ ਤੂਣ ਤੇ ਵੱਡਾ ਕਵਚ ਸੌਂਪਿਆ ਸੀ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਭੂਯੋਪ੍ਯਾਗਮਨਂ ਕਾਰ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਮੇ ਮੇ ਰਘੂਦ੍ਵਹ। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਯੋਂਤਰ੍ਹਿਤਾऽਭਵਨ੍
ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਗਤੇषੁ ਮੁਨਿਮੁਖ੍ਯੇषੁ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰਃ। ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਿਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮੇ ਮੁਨਿਨੋਦਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖ ਨੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਦੱਸਿਆ।
ਭੂਯੋਪ੍ਯਾਗਮਨਂ ਕਾਰ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਮੇ ਰਘੁਨਂਦਨ। ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾऽਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਤੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਦੇਵਗੁਹ੍ਯਂ ਤੁ ਕਾਰ੍ਯਮਨ੍ਯਚ੍ਚ ਯਦ੍ਵਦੇਤ੍। ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਸੁਣਣੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਕੰਮ ਉਹ ਦੱਸੇ, ਉਹ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਕਰਿष੍ਯੇ ਨਿਯਤਂ ਧਰ੍ਮਂ ਧਰ੍ਮੋ ਹਿ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ। ਸੁਤਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ ਰਾਜ੍ਯਮਕਾਰਯਤ੍
ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਧਰਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਤਵ ਹੈ। ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਧੀਆ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਦਦਤੋ ਜੁਹ੍ਵਤਸ਼੍ਚੈਵ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਾਨ੍ਯੇਕਵਰ੍षਵਤ੍। ਪ੍ਰਜਾਃ ਪਾਲਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦ ਉਹ ਦਾਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਤੇ ਹਵਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਗਏ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਦਿਵਸੇ ਵृਦ੍ਧੋ ਜਾਨਪਦੋ ਦ੍ਵਿਜਃ। ਮृਤਂ ਪੁਤ੍ਰਮੁਪਾਦਾਯ ਰਾਮਦ੍ਵਾਰਮੁਪਾਗਤਃ
ਉਸੇ ਦਿਨ, ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਆਇਆ।
ਉਵਾਚ ਵਿਵਿਧਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ੍ਨੇਹਾਕ੍ਸ਼ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕਿਂਤੁ ਮੇ ਪੁਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਦੇਹਾਂਤਰੇ ਕृਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ: 'ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਸੀ?'
ਤ੍ਵਾਮੇਕਪੁਤ੍ਰਂ ਯਦਹਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਿਧਨਂ ਗਤਮ੍। ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯੌਵਨਂ ਬਾਲਂ ਪਂਚਵਰ੍षਂ ਗਤਾਯੁषਮ੍
'ਮੈਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਜਵਾਨੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੁਕ ਗਈ।'
ਅਕਾਲੇ ਕਾਲਮਾਪਨ੍ਨਂ ਦੁਃਖਾਯ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਕ। ਅਕृਤ੍ਵਾ ਪਿਤृਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਗਤੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
'ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਅਕਾਲ ਮਰ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।'
ਰਾਮਸ੍ਯ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਯੇਨ ਤੇ ਮृਤ੍ਯੁਰਾਗਤਃ। ਬਾਲਵਧ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਧ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧ੍ਯਾ ਚੈਵ ਰਾਘਵਮ੍
'ਰਾਮ ਦੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਆਈ। ਬੱਚੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।'
ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਸਭਾਰ੍ਯੇ ਤੁ ਮृਤੇ ਮਯਿ। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਰਾਘਵਃ ਸਰ੍ਵਂ ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
'ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।' ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁਣਿਆ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਂ ਰਾਮੋ ਵਸਿष੍ਠਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕਿਂ ਮਯਾਦ੍ਯ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਯਮੇਵਂ ਵਿਧੇ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੁਣ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?"
ਪ੍ਰਾਣਾਨਹਂ ਜੁਹੋਮ੍ਯਗ੍ਨੌ ਪਰ੍ਵਤਾਦ੍ਵਾ ਪਤੇਹ੍ਯਹਮ੍। ਕਥਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮਹਂ ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭਾषਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਾਂ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਕੂਦ ਜਾਵਾਂ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?