ਦृष੍ਟਂ ਮੇ ਮਹਤੀ ਚਿਂਤਾ ਤਦਾ ਜਾਤਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਨੇਨ ਪਯਸਾ ਚੈਵ ਪਕ੍ਵਮਨ੍ਨਂ ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍
'ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਆ ਗਈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਬਣੇ—'
ਤਦਾਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮ੍ਰਿਯਂਤੇ ਭੋਜਨਾਤ੍ਤਤਃ । ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਤਤ੍ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਦੁਗ੍ਧਂ ਪੀਤਂ ਤਦਾ ਮਯਾ
'ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ ਮਰ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ, ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਉਹ ਦੁੱਧ ਆਪ ਪੀ ਲਿਆ।'
ਤਦਾ ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਵਧ੍ਵਾ ਵੈ ਤਯਾ ਮੇ ਤਾਡਨਂ ਕृਤਮ੍ । ਚਰਾਮਿ ਤੇਨ ਸਂਭਗ੍ਨਾ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ
'ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਘਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਤਸ੍ਯਾ ਦੁਃਖਂ ਤੁ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਵृषਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ੁਨੀਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸ਼ृਣੁ ਸ਼ੁਨਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਮ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਬਲਦ ਨੇ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਸੁਣੋ ਕੁੱਤੀ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਅਸ੍ਯਾਹਂ ਤੁ ਪਿਤਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਵੈ ਸ਼ੁਨਿ । ਅਦ੍ਯ ਵੈ ਭੋਜਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਮਨ੍ਨਂ ਤੁ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
'ਕੁੱਤੀ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।'
ਨ ਤृਣਂ ਨੋਦਕਂ ਚੈਵ ਮਮਾਗ੍ਰੇ ਸਂਨਿਵੇਦਿਤਮ੍ । ਤੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਮੇ ਦੁਃਖਂ ਜਾਤਂ ਬਹੁਤਰਂ ਤਦਾ
'ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਘਾਹ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ।'
ਏਤਤ੍ਕਥਾਨਕਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਿਦ੍ਰਾਮਵਾਪ ਨ । ਮਮ ਚਿਂਤਾ ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਜਾਤਾ ਵੈ ऋषਿਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਈ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸ਼ੀਲੋऽਹਂ ਕੁਸ਼ਲੋ ਵੇਦਕਰ੍ਮਣਿ । ਅਨਯੋਸ਼੍ਚ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਚਿਂਤਯਨ੍ । ਆਗਤਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਮਮਕष੍ਟਂ ਨਿਵਾਰਯ
ਮੈਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ऋषਿਰੁਵਾਚ- ਉਗ੍ਰਜਨ੍ਮਨ੍ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਯਤ੍ਕृਤਮ੍ । ਅਯਂ ਵੈ ਤੁ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਕੁਂਡਨੇ ਨਗਰੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਉਗ੍ਰਜਨਮ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੁਣ। ਇਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੰਡਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਮਾਸੇ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਚੈਵ ਪਂਚਮੀ ਯਾ ਸਮਾਗਤਾ । ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਤੇਨ ਨਾਜ੍ਞਾਤਂ ਪਿਤੁਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦਿਕਾਰਣਾਤ੍
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਆਈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਰਾਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਧਰ੍ਮੇਣ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਕ੍ਸ਼ਯਹੇਤੁ ਤਦਾਨਘ । ਤਯਾ ਚੈਵ ਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਭੋਜਨਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਤਿ-ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਚ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਪਾਪਿष੍ਠੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ । ਪ੍ਰਥਮੇऽਹਨਿ ਚਾਂਡਾਲੀ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘਾਤਿਨੀ
ਉਹ ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਮੰਦ-ਮਨੁੱਖ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰ ਬੈਠਾ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਚੰਡਾਲਣ ਦਾ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਣੀ।
ਤृਤੀਯੇ ਰਜਕੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਚਤੁਰ੍ਥੇऽਹਨਿ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ । ਤੇਨ ਪਾਪੇਨ ਸਾ ਜਾਤਾ ਸ਼ੁਨੀ ਸ੍ਵਗृਹਚਾਰਿਣੀ । ਬਲੀਵਰ੍ਦਸ੍ਤ੍ਵਯਂ ਜਾਤਃ ਕਰ੍ਮਣਾਨੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਉਹ ਧੋਬਣੀ ਬਣੀ; ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਕੁੱਤੀ ਬਣੀ। ਅਤੇ ਇਹ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ।
ਉਗ੍ਰਜਨ੍ਮੋਵਾਚ- ਵ੍ਰਤਂ ਦਾਨਂ ਤਥਾ ਯਜ੍ਞਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਵਾਮਮਸੁਵ੍ਰਤ । ਬ੍ਰੂਹਿ ਯੇਨ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਭਵੇਨ੍ਮਮ
ਉਗ੍ਰਜਨਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਸੁਵਰਤ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਯਜ, ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ऋषਿਰੁਵਾਚ- ਮਾਸੇ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਜਾਯਤੇ ऋषਿਪਂਚਮੀ । ਰਜਸਾ ਵਿਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਨਸ਼੍ਯਤੇ ਕਰਣਾਦ੍ਯਤਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਪੰਜਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਪ੍ਰਦਾਤ੍ਰੀ ਚ ਪਿਤॄਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਯਿਨੀ । ਨਦ੍ਯਾ ਕੂਪੇ ਤਡਾਗੇ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਤਥਾ
ਇਹ ਵਰਤ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਦਰਿਆ, ਕੂਏ, ਤਲਾਬ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ,
ਗੋਮਯਂ ਮਂਡਲਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕੁਂਭਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪਾਤ੍ਰਮृषਿਧਾਨ੍ਯੇਨ ਪੂਰਿਤਮ੍ 6.77.
ਗੋ-ਮਯ ਨਾਲ ਮੰਡਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਧਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਾਤਰ ਰੱਖੋ।
ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਸੂਤ੍ਰਂ ਚ ਸਹਿਰਣ੍ਯਂ ਫਲਂ ਤਥਾ । ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ऋषਯਃ ਸਪ੍ਤ ਸੁਖਸੌਭਾਗ੍ਯਦਾਯਕਾਃ
ਉਸ ਉੱਤੇ ਜਨੇਊ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਫਲ ਰੱਖੋ। ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
ਆਵਾਹਯਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪੂਜਨੀਯਾ ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਿਤੈਃ । ਨੈਵੇਦ੍ਯਮृषਿਧਾਨ੍ਯਂ ਚ ऋषਿਧਾਨ੍ਯਂ ਤੁ ਭੋਜਨਮ੍
ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਵਾਹਨ ਕਰਕੇ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਧਾਣਿਆਂ ਦਾ ਨੈਵੇਦਿਆ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਏਕਭਕ੍ਤੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮृषੀਣਾਮਰ੍ਚਨਂ ਤਦਾ । ਪੂਜਯੇਤ੍ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਇੱਕ ਹੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਨਿਰ੍ਵਾਪਂ ਸਘृਤਂ ਦੇਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸਂਯੁਤਂ ਤਦਾ । ਦੇਯਂ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਵਿਧਿਵਦृषੀਣਾਂ ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਘੀ ਵਾਲਾ ਨਿਰਵਾਪ, ਦਾਨ ਸਮੇਤ, ਚੜ੍ਹਾਓ। ਇਹ ਸਭ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।
ਕਥਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ਧੂਪਂ ਦੀਪਂ ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯਮਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੂਪ, ਦੀਵਾ, ਨੈਵੇਦਿਆ ਅਤੇ ਅਰਘ (ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ) ਚੜ੍ਹਾਓ।
ऋषਯਃ ਸਂਤੁ ਮੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਸਂਪੂਰ੍ਣਕਾਰਿਣਃ । ਪੂਜਾਂ ਗृਹ੍ਣਂਤੁ ਮਦ੍ਦਤ੍ਤਾਂ ऋषਿਭ੍ਯੋऽਸ੍ਤੁ ਨਮੋਨਮਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿਣ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਲਹਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਰਤੁਃ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸਸ੍ਤਥਾ । ਵਸਿष੍ਠਮਰਿਚਾਤ੍ਰੇਯਾ ਅਰ੍ਘਂ ਗृਹ੍ਣਂਤੁ ਵੋ ਨਮਃ
ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹਾ, ਕਰਤੁ, ਪ੍ਰਾਚੇਤਸ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਮਰੀਚੀ ਅਤੇ ਅਤ੍ਰੀ—ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਅਰਘ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਏਵਂ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ ਧੂਪੈਰ੍ਦੀਪੈਰ੍ਮਨੋਰਮੈਃ । ਪਿਤॄਣਾਂ ਜਾਯਤੇ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਕृਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧੀ ਧੂਪ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਰਜਸਾ ਦੋषਭਾਵਤਃ । ਕृਤਂ ਹ੍ਯੇਵਂ ਤੁ ਭੋ ਵਤ੍ਸ ਮੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਰਜੋਗੁਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਕਈ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ, ਪੁੱਤਰ, ਜਦ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਚ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਮੁਕ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪਿਤृਹੇਤਵੇ । ਤੇ ਗਤਾ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਰ੍ਗੇਣ ਆਸ਼ੀਰ੍ਵਾਦਪਰਾਯਣਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ऋषਿਪਂਚਮੀਵ੍ਰਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਤੇ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਭਾਗਿਨਃ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ਿਪੰਚਮੀ ਵਰਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਵਡਿਆਈ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ऋषਿਵ੍ਰਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਰ ਭੋਗਾਨ੍ਵਿਪੁਲਾਨ੍ਯਾਂਤਿ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਦਂ ਤੁ ਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰਿਸ਼ਿਵਰਤਮ ਦਾ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਪਤਿਨਾਰਦ। ਸਂਵਾਦੇ ऋषਿਪਂਚਮੀਵ੍ਰਤਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿਚ, ਉਮਾਪਤੀ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਪਚਪਚਾਸ਼ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ 'ਰਿਸ਼ਿਪੰਚਮੀ ਵਰਤ' ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।