ਗृਹੇ ਗਤਃ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਹृष੍ਟੋ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸੀਦ ਮੇ। ਏਵਮੇਵ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚ ਆਗਤ੍ਯ ਸ੍ਵੀਯ ਮਂਦਿਰੇ
ਘਰ ਆ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ — ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਿਂਡਪ੍ਰਦਾਨਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਧਾਨਤਃ। ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਤृਪ੍ਤਾ ਭਵਂਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਿਨਮ੍
ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਦष੍ਟਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਦਦਤਾਂ ਸ਼ਿਵ। ਨ ਚ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਵੈ ਨੀਚਾਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ ਕृਤਂ
ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਨੀਚ ਲੋਕ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਸ਼ਰਾਧ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਏਕਾਂਤੇ ਤੁ ਗृਹੇ ਗੁਪ੍ਤੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਿष੍ਯਤੇ। ਨੀਚਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਹਤਂ ਤਚ੍ਚ ਪਿਤॄਨ੍ਨੈਵੋਪਤਿष੍ਠਤਿ
ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਤੇ ਗੁਪਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਨੀਚ ਲੋਕ ਵੇਖ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਗੁਪ੍ਤਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍। ਪਿਤॄਣਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ
ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਾਧ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੱਖ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਗੌਰੀਭਕ੍ਤ੍ਯਾਧਿਕਾ ਯਾ ਤੁ ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਜ੍ਞਾਤਕ੍ਰਿਯਾ ਤੁ ਸਾ। ਰਾਜਸੀ ਮਨਸਾ ਜ੍ਞਾਤਾ ਜਨਾਨਾਂ ਕੀਰ੍ਤਿਦਾਯਿਨੀ
ਜੋ ਕਰਮ ਗੌਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਪ੍ਤਂ ਦਾਨਂ ਸਦਾ ਦੇਯਮਾਤ੍ਮਨੋ ਹਿਤਮਿਚ੍ਛਤਾ। ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਦृਸ਼੍ਯਤਾਮੇਤਿ ਦੀਯਮਾਨਂ ਜਨੈਰ੍ਭੁਵਿ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ ਚੁੱਪਚਾਪ ਦੇਵੇ; ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਤਤ੍ਤੁष੍ਟ੍ਯੈ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨੇਹ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍। ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਭੋਜਿਤੇ ਵਿਪ੍ਰੇ ਕੋਟਿਰ੍ਭਵਤਿ ਭੋਜਿਤਾ
ਜੋ ਭੋਜਨ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਰਜ਼ਾ ਲਈ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਵਨੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹਃ ਸਤ੍ਯਂ ਪੌਰਾਣਿਕਂ ਵਚਃ। ਤੀਰ੍ਥੇ ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਨੈਵ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ੇਤ ਕਥਂਚਨ
ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ; ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਅਨ੍ਨਾਰ੍ਥਿਨਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਭੋਜ੍ਯਂ ਤਂ ਮਨੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਸਕ੍ਤੁਭਿਃ ਪਿਂਡਦਾਨਂ ਚ ਸਂਯਾਵੈਃ ਪਾਯਸੇਨ ਵਾ
ਮਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲਾ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਸਤੂ, ਪਿੰਡ, ਸੰਯਾਵਾ ਜਾਂ ਖੀਰ ਹੋਵੇ।
ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਮृषਿਭਿਰ੍ਦृष੍ਟਂ ਪਿਣ੍ਯਾਕੇਨੈਂਗੁਦੇਨ ਵਾ। ਤਿਲਪਿਣ੍ਯਾਕਕੈਰ੍ਦੇਯਂ ਭਕ੍ਤਿਮਦ੍ਭਿਰ੍ਨਰੈਃ ਸਦਾ
ਇਹ ਕੰਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਿੰਯਾਕ ਜਾਂ ਇੰਗੁਦਾ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ; ਤਿਲ ਦੇ ਪਿੰਯਾਕ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਭੋਜਨ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਰ੍ਘ੍ਯਾਵਾਹਨਵਰ੍ਜਿਤਮ੍। ਸ੍ਵਧਾਂ ਤੁ ਗृਧ੍ਰਾਃ ਕਾਕਾ ਵਾ ਨੈਵ ਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਹਰਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਉਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਰਘ ਅਤੇ ਆਵਾਹਨ ਦੀ ਰਸਮ ਛੱਡ ਕੇ; ਗਿੱਧ ਜਾਂ ਕਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਤੈਰ੍ਥਿਕਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਦਂ ਪਰਮ੍। ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਭਕ੍ਤਿਰੇਵਾਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍
ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦਿਲੋਂ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਸ੍ਤੁष੍ਟਾਃ ਕਾਮਾਨ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਤੇ। ਪੁਤ੍ਰਂ ਪੌਤ੍ਰਂ ਧਨਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਕਾਮਾਨ੍ਯਾਨ੍ਮਨਸੇਚ੍ਛਤਿ
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤ, ਧਨ, ਅਨਾਜ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਚਾਹਤ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਾਰਾਧਿਤੋ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨृਣਾਂ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪਿਤਾਮਹਃ। ਅਕਾਲੇਪ੍ਯਥ ਕਾਲੇ ਵਾ ਤੀਰ੍ਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਦਾ ਨਰੈਃ
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੈਰੇਵ ਸਦਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍। ਪਿਂਡਦਾਨਂ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚਾਤਿਵਲ੍ਲਭਮ੍
ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਪਿਤਰੋ ਹਿ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਗੋਤ੍ਰਜਂ ਸਮੁਪਾਗਤਮ੍। ਆਸ਼ਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਂਤਸ੍ਸਲਿਲਂ ਚ ਤੇ
ਪਿਤਰ ਆਪਣੇ ਗੋਤਰੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਆਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਲਮ੍ਬੋ ਨੈਵ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨੈਵ ਵਿਘ੍ਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍। ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਸਨ੍ਤਤਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਸਦਾ ਕਾਲਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਕਦੇ ਵੀ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇਗੀ।
ਪਿਤਰਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਤਾਰਂ ਵृਦ੍ਧਿਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਤੇਨ ਤੇ ਸਨ੍ਤਤਿਚ੍ਛੇਦਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਹਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਪਿਤਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਵਲੋਂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਟੁੱਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਅਤਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ। ਗੁਣੋਤ੍ਤਰਂਤੁਯਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂਦ੍ਵਿਜੈਃਪਿਤृਪਰਾਯਣੈਃ
ਇਸ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਆਖਿਆ ਸੀ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਪਿਤਰ-ਭਗਤ ਦੁਜਾ-ਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਗृਹੇ ਵਾਪਿ ਸਂਕ੍ਰਾਂਤੌ ਗ੍ਰਹਣੇਪਿ ਵਾ। ਵਿषੁਵੇ ਅਯਨੇ ਚਾਪਿ ਜਨ੍ਮਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤੇ
ਤੀਰਥ, ਖੇਤ, ਘਰ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਗ੍ਰਹਣ, ਵਿਸ਼ੁਵ, ਅਯਨ ਜਾਂ ਜਨਮ-ਨਕਸ਼ਤਰ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਪੀੜਾ ਹੋਵੇ—
ਏਤਾਨ੍ਵੈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲਾਂਸ੍ਤੁ ਪੁਰਾ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੋਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕृਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਨ ਵੈ ਪੁਂਸਾਂ ਪੀਡਾ ਭਵਤਿ ਦੇਹਜਾ
ਇਹ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਆਖੇ ਸਨ; ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਤਦਾ ਪੁਤ੍ਰਕृਤਂ ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਯਜਤਿ ਦੁष੍ਕृਤਮ੍। ਯਥਾ ਨ ਭਵਿਤਾ ਪੀਡਾ ਗ੍ਰਹਚੋਰਨृਪਾਦਿਕਾਤ੍
ਫਿਰ, ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਾਰਾ ਮੰਦ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਜੋ ਗ੍ਰਹ, ਚੋਰ, ਰਾਜਾ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਪੀੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਦੁष੍ਕृਤਂ ਨਸ਼੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਤ੍ਰ ਚ ਗਤਿਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍। ਲਭਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਵਚੋ ਯਥਾ
ਸਾਰੇ ਮੰਦ ਕਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ।
ਕृਤੇ ਯੁਗੇ ਪੁष੍ਕਰਾਣਿ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਨੈਮਿषਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਚ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਕਲੌ ਗਂਗਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਰ ਝੀਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਸੀ; ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੁष੍ਕਰਃ ਪੁष੍ਕਰੇ ਵਾਸੋ ਦੁष੍ਕਰਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਤਪਃ। ਯਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤਦ੍ਯਾਤਿ ਲਾਘਵਮ੍
ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਉਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਹਲਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤੀਰ੍ਥਕृਤਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪਾਪਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ। ਸਾਯਂਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੁष੍ਕਰਾਣਿ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿ
ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੀਰਥ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਪੁਸ਼ਕਰ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਉਪਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਭਵੇਤ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਭਾਰਤ। ਸਾਯਂਪ੍ਰਾਤਰੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਪੁष੍ਕਰੇ ਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
—ਉਹ ਐਸਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ; ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕ੍ਰਤੂਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹਂ ਮਾਸਂ ਮਾਸਾਰ੍ਧਮੇਵ ਚ
—ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ, ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ, ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਹੀ ਰਹੇ—
ਯੋ ਵਸੇਤ੍ਪੁष੍ਕਰੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਪਰਮਾਂਗਤਿਮ੍। ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵਲੋਕਾਨਾਂਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋਪਰਿਸ੍ਥਿਤਃ
—ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹੈ।