ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਆਸ਼ੀਰ੍ਵਾਦਪਰਾਯਣਾਃ । ਗੋਤ੍ਰਿਣਾਂ ਬਾਂਧਵਾਨਾਂ ਚ ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਚ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਰੁਖਸਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੋਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੁੱਖੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾਣਾ ਖਵਾਇਆ।
ਦਤ੍ਤਮਨ੍ਨਂ ਤਦਾ ਤੇਨ ਭੋਜਨੇ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਤੁ ਕੁਟੀਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪਵਿष੍ਟੋ ਯਦਾ ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ। ਫਿਰ, ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਝੁੱਗੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾ ਵਾਰਿ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਪਾਦਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਂ ਕृਤਮ੍ । ਤਦਾ ਸ਼ੁਨੀ ਬਲੀਵਰ੍ਦੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮਭਾषਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਏ। ਫਿਰ, ਕੁੱਤੀ ਅਤੇ ਬਲਦ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਸ਼ृਣੁ ਕਾਂਤ ਵਚੋ ਮਹ੍ਯਂ ਯਾਦृਕ੍ਕृਤਵਤੀ ਵਧੂਃ । ਤਾਦृਸ਼ਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍
ਸੁਣੋ ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਕੁੜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਗਤਾਹਂ ਪੁਤ੍ਰਸਦ੍ਮਨਿ । ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਪਯਃ ਪਾਤੁਂ ਵਧ੍ਵਾ ਦृष੍ਟਂ ਨ ਤਤ੍ਪੁਨਃ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਖੜਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵਧੂ ਦੁੱਧ ਪੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਪੀਤਂ ਪਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਪੇਣ ਤਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਮਯਾ ਪੁਨਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੀਤਂ ਮਯਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਦृष੍ਟਂ ਵਧ੍ਵਾ ਤਦਾ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਦੁੱਧ ਸੱਪ ਨੇ ਪੀ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਇਹ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵਧੂ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ।
ਤੇਨ ਸਂਪਰ੍ਕਦੋषੇਣਕਟਿਰ੍ਭਗ੍ਨਾ ਚ ਮੇ ਸਦਾ । ਤੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਭੋ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਜਾਤਾਹਂ ਦੁਃਖਭਾਗਿਨੀ । ਭਗ੍ਨਾ ਕਟਿਸ਼੍ਚ ਸਂਜਾਤਾ ਹ੍ਯਾਹਾਰੋ ਨੈਵ ਰੋਚਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਕਮਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟੁੱਟੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ। ਟੁੱਟੀ ਕਮਰ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਬਲੀਵਰ੍ਦ੍ਦ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੁਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਮ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈ ਦਿਵਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤੁ ਭੋਜਨਮ੍
ਬਲਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ ਕੁੱਤੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ,
ਕਾਰਿਤਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਮਮ ਚਿਂਤਾ ਤੁ ਨੋ ਕृਤਾ । ਨੋਦਕਂ ਨ ਤृਣਂ ਚੈਵ ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਕੇਨਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਸਮਾਂ ਤਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ, ਕਦੇ ਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਨਾਂ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਨਾਂ ਘਾਹ ਹੀ।
ਅਨਾਹਾਰੋਹ੍ਯਹਂ ਪਾਪੀ ਬਦ੍ਧੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪਾਪਭਾਵਿਤਃ । ਪੂਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਜਾਤਂ ਸ਼ੁਨਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਪਾਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਪਿਛਲੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਕੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਤਦਾ ਦੇਵਿ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ । ਮਮਾਯਂ ਤੁ ਪਿਤਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਜ੍ਜਾਤੋ ਮਮ ਗृਹੇ ਪਸ਼ੁਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ: 'ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਹਨ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।'
ਇਯਂ ਤੁ ਜਨਨੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮਮ ਚੈਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਦੈਵਯੋਗਾਚ੍ਛੁਨੀ ਜਾਤਾ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍
'ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਕੁੱਤੀ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ।'
ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਸੌ ਵਿਪ੍ਰੋ ਨੈਵ ਨਿਦ੍ਰਾਮਵਾਪ ਸਃ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਚਿਂਤਾਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮਰਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਤ ਭਰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਉਹ ਰਾਤ ਭਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਾਨਾਧਰ੍ਮਪਰੋऽਹਂ ਚ ਮਮੈਵਂ ਚ ਕਥਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਵਿਚਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਤਤੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸੁਪ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਪੁਨਃ
'ਮੈਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ?' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ऋषੀਣਾਂ ਪੁਰਤੋ ਗਤਃ । ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਤਸ੍ਯ ਸੁਸ੍ਵਾਗਤਂ ਕृਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਸਾਫ਼ ਹੋਈ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਧੀਆ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਵਾਗਮਨਕਾਰਣਮ੍ । ਇਤਿ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰਣਾਮਮਕਰੋਤ੍ਤਦਾ
'ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣਾ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਾ ਕ੍ਰਿਯਾ । ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਪਿਤਰਸ੍ਤृਪ੍ਤਾ ਦੁਰ੍ਲਭਾਤ੍ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
'ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਏ। ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।'
ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਚ ਕृਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਭੋਜਿਤਾਃ । ਕੁਟੁਂਬਿਨਾਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਭੋਜਨਂ ਕਾਰਿਤਂ ਤਥਾ
'ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼ ਸੀ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਵਾਏ। ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ।'
ਭੋਜਨਾਨਂਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸ਼ੁਨੀ ਤਤ੍ਰ ਉਵਾਚ ਹ । ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਤੁ ਗृਹੇ ਹ੍ਯੇਕੋ ਬਲੀਵਰ੍ਦਸ੍ਤੁ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਭੋਜਨ ਮਗਰੋਂ, ਕੁੱਤੀ ਨੇ ਉਥੇ ਕਿਹਾ: 'ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਲਦ ਹੈ।'
ਤਂ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿਵਾਕ੍ਯਂ ਯਦ੍ਦਿਵਜ ਮਤ੍ਤਃ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਤ੍ । ਗृਹੇਸ੍ਥਿਤਂ ਦੁਗ੍ਧਭਾਂਡਮਹਿਨਾ ਦੂषਿਤਂ ਮਯਾ
'ਪਤੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ: ਘਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਗੰਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।'
ਦृष੍ਟਂ ਮੇ ਮਹਤੀ ਚਿਂਤਾ ਤਦਾ ਜਾਤਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਨੇਨ ਪਯਸਾ ਚੈਵ ਪਕ੍ਵਮਨ੍ਨਂ ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍
'ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਆ ਗਈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਬਣੇ—'
ਤਦਾਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮ੍ਰਿਯਂਤੇ ਭੋਜਨਾਤ੍ਤਤਃ । ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਤਤ੍ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਦੁਗ੍ਧਂ ਪੀਤਂ ਤਦਾ ਮਯਾ
'ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ ਮਰ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ, ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਉਹ ਦੁੱਧ ਆਪ ਪੀ ਲਿਆ।'
ਤਦਾ ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਵਧ੍ਵਾ ਵੈ ਤਯਾ ਮੇ ਤਾਡਨਂ ਕृਤਮ੍ । ਚਰਾਮਿ ਤੇਨ ਸਂਭਗ੍ਨਾ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ
'ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਘਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਤਸ੍ਯਾ ਦੁਃਖਂ ਤੁ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਵृषਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ੁਨੀਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸ਼ृਣੁ ਸ਼ੁਨਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਮ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਬਲਦ ਨੇ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਸੁਣੋ ਕੁੱਤੀ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਅਸ੍ਯਾਹਂ ਤੁ ਪਿਤਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਵੈ ਸ਼ੁਨਿ । ਅਦ੍ਯ ਵੈ ਭੋਜਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਮਨ੍ਨਂ ਤੁ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
'ਕੁੱਤੀ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।'
ਨ ਤृਣਂ ਨੋਦਕਂ ਚੈਵ ਮਮਾਗ੍ਰੇ ਸਂਨਿਵੇਦਿਤਮ੍ । ਤੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਮੇ ਦੁਃਖਂ ਜਾਤਂ ਬਹੁਤਰਂ ਤਦਾ
'ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਘਾਹ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ।'
ਏਤਤ੍ਕਥਾਨਕਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਿਦ੍ਰਾਮਵਾਪ ਨ । ਮਮ ਚਿਂਤਾ ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਜਾਤਾ ਵੈ ऋषਿਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਈ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸ਼ੀਲੋऽਹਂ ਕੁਸ਼ਲੋ ਵੇਦਕਰ੍ਮਣਿ । ਅਨਯੋਸ਼੍ਚ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਚਿਂਤਯਨ੍ । ਆਗਤਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਮਮਕष੍ਟਂ ਨਿਵਾਰਯ
ਮੈਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ऋषਿਰੁਵਾਚ- ਉਗ੍ਰਜਨ੍ਮਨ੍ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਯਤ੍ਕृਤਮ੍ । ਅਯਂ ਵੈ ਤੁ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਕੁਂਡਨੇ ਨਗਰੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਉਗ੍ਰਜਨਮ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੁਣ। ਇਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੰਡਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਮਾਸੇ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਚੈਵ ਪਂਚਮੀ ਯਾ ਸਮਾਗਤਾ । ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਤੇਨ ਨਾਜ੍ਞਾਤਂ ਪਿਤੁਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦਿਕਾਰਣਾਤ੍
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਆਈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਰਾਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।