ਹੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉਕਤ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤਨੁਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਚੌਥਾ ਚੌਕੜਾ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਹ ਸੋਲਾਂ ਯਜਮਾਨ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸਵੈੰਭੂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹਨਾਂ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਦੱਸਿਆ, ਤ੍ਰਿਸਾਮਾ ਅਤੇ ਅਧਵਰਯੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਚਛੰਸੀ। ਦੇਵਗਰਭਾ ਪੋਤ੍ਰ ਬਣੇ, ਅਗਨੀਧ੍ਰਾ ਦੇਵਲਾ ਹੋਏ। ਅੰਗਿਰਸ ਉਦਗਾਤਾ, ਪੁਲਹਾ ਪ੍ਰਤਿਉਦਗਾਤਾ ਬਣੇ। ਨਾਰਾਯਣ ਪ੍ਰਤਿਹਰਤਾ, ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਯ ਉਤ੍ਰ ਕਹਾਏ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਜੀ ਹੋਤ੍ਰ, ਵਸੀਠ ਮੈਤ੍ਰ ਬਣੇ। ਕ੍ਰਤੂ ਅੱਛਾਵਾਕ, ਗ੍ਰਾਵਸਤੁਤ ਚ੍ਯਵਨ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਅਧਵਰਯੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਬੀ ਪ੍ਰਤਿਠਾਤ੍ਰ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇਸ਼ਟ੍ਰ, ਸ਼ਾਂਸ਼ਪਾਇਨ ਉਨ੍ਨੇਤ੍ਰ, ਧਰਮ ਸਦੱਸਿਆ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੌਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਭਰਦਵਾਜ, ਸ਼ਮੀਕ, ਪੁਰੁਕੁਤਸ, ਯੁਗੰਧਰ, ਏਣਕ, ਤੀਰਨਕ, ਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੁਟਪਾ ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ। ਗਰਗ ਅਤੇ ਵੇਦਸ਼ਿਰਸ ਤ੍ਰਿਸਾਮਾ ਅਤੇ ਅਧਵਰਯੂ ਬਣੇ। ਕਣਵ, ਮਾਰਕੰਡ ਅਤੇ ਗੰਡੀ ਆਦਿ ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਹਂਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਰੁਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਮਨਵੰਤਰੀ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਸਨਾਨ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਹੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਦਾਨ, ਅਧਵਰਯੂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ, ਉਦਗਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਦਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਅਠਤਾਲੀ sacrificial ਪਸ਼ੂ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚੋਵੀ, ਤੀਜੇ ਨੂੰ ਸੋਲਾਂ ਸ਼ੁਭ ਗਾਂਵਾਂ, ਅੱਗੇ ਅੱਗੀਧ੍ਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਹੋਰ ਗਾਂਵਾਂ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ, ਦਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਜਾਰ ਭੋਜਨ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਸੰਪਤੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੈੰਭੂ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਯਜਕ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿ्णੁ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਆਖਿਆ ਕਿ, "ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲੈ ਆ। ਜਦ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੇਗੀ, ਉਹ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠੇ, ਤਰਕਯੁਕਤ ਅਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਜੀਭ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਤੂੰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਜਾ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਨੂੰ ਲੈ ਆ। ਜਦ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਵੇਂਗਾ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ, ਮਾਧਵ, ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲ।" "ਤੇਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੇ ਮੰਗਲ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਨੂੰ ਮਨਾਵੀਂ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਐਸੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਬਚਨ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕਹੀਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਐਸੇ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵਿ्णੁ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਵਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਠ ਖੜੀ ਹੋਈ ਤੇ ਵਿਣੁ ਨੇ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਵਿਣੁ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਸਭ ਜੀਵ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਹੋ, ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੋ। ਦਿਨ ਰਾਤ, ਹਰ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਬਚਨਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਪੁਤਰੀ, ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਲਵੋ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹੇ ਤੇ ਬੋਲੇ, "ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੋ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਪੈਰ ਛੁਹ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, "ਹੇ ਜਗਤ ਮਾਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਪੂਜਨਯੋਗ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਹਰਿ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਮਾਫ ਹੈ, ਹੇ ਅਚੁਤ। ਇਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇਗੀ।" "ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਇਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗੀ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇਰੀ ਹੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਦੇਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਉਹ ਫਿਰ ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ-ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ-ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਹੀ ਸਾਥੀ ਰਹੇਗੀ, ਵਿਵਾਹ-ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ। ਹੁਣ ਦੱਸ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ।" ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਤੁਰੰਤ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰੇ। ਜਲਦੀ ਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਥੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਜਾ। ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਸਤਰੀ, ਤੁਰੰਤ ਉੱਠੋ ਤੇ ਜਾਓ ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਾਮਹ ਹਨ।" ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਛੁਹ ਲਏ ਹਨ।" ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਉਸਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ। ਜਦ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੜੀ ਮਹਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ... ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਯਜਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਵਡੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਮੀਠੀ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਪਰਸਪਰ ਆਦਰ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ, ਵੈਦਿਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰੀ ਹੋਈ।