ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਮੁੜ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪੱਕੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਆ। ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੇਰੀ ਦੂਜੀ ਸਾਥੀ ਸੀਤਾ ਹੈ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ ਤੇ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਸਨ, ਧਰਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਹੱਦ ਤੇ, ਪਰਮ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਰਾਮ ਨੇ ਅੱਠ ਭਾਂਤੀਆਂ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਗੰਧਹੀਨ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਕੰਬਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਤਿਕਾਰ ਪੂਰਵਕ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਫ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਗ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਣੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੀਸ ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚਲਾਕ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਲਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਦੇ ਕਮਲ ਸਮਾਨ ਚਰਨਾਂ ਨੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਦਸਸੀਸ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ ਸੀ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਪਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਦਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਹਰਾਇਆ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਫਲ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਨੇ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਭਾਗਾ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਢਾਹ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰਧਾਰੀ ਹੱਥ ਨੂੰ ਅਸਹਾਇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਪੀ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆਨ, ਵੰਸ਼ ਜਾਂ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਉਹ ਉਸਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਅਤੁੱਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਜੋਤਿ ਅਨੇਕ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਜਲਦਬਾਜੀ ਵਿਚ ਕਾਲਕੂਟ ਵਿਸ਼ ਪੀ ਲਿਆ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਮਹੇਸ਼, ਜਿਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਾਰੁਤ ਅਤੇ ਛੇ-ਮੁਖੀ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵਰਦਾਨ ਦਿਤੇ, ਅਤੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਜਬੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਧੂਮਵ੍ਰਤ ਨੇ ਤੀਬਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ, ਜਿਸਨੇ ਮਹਾਨ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਸੰਜੀਵਨੀ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਿਆ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਡਕਸ਼ ਦੇ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ, ਹਾਥੀ, ਬਾਂਦਰ ਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਵਾਲੇ ਗਣਾਂ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਸੰਖ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਚਮਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਲਦ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਗਗਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਨੇ ਇਕ ਸ਼ਾਂਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਯਮ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਚਾਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਪੁਰਸ਼ ਘਸੀਟ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੇਵਲ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਸੀ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਨਖ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸੀਸ ਨੂੰ ਜੋ ਨਵੇਂ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜਿਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਸ਼ਨ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ, ਆਸ਼੍ਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਉਹ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਰਮ ਗੁਰੂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਨ, ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਝੂਠੀਆਂ ਮਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।" ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ, ਬਲਦ-ਧਜਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਸੁਖ ਭੋਗਣਗੇ; ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ।" "ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੈਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸੀ ਵੇਲੇ ਵੇਖਣਗੇ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸੁਖੀ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਣਗੇ।" "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆਵੇਂਗਾ।" ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉਥੋਂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਬਿਨਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਂਬਾਹੁ ਰਾਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵਾਂਗਾ।" "ਮੈਂਨੂੰ ਜੀਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਸ਼ਰਮ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉੱਚੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ।" "ਮੈਂ ਕਿਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਹੈ?" ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਗਲ੍ਹ ਰੁਕ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕੰਮ, ਨਾ ਸੋਚ, ਨਾ ਬੋਲ ਨਾਲ ਕੋਈ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਛੁਹਦਾ ਹਾਂ—ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ? ਇਹ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਭਾਗਾਂ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਰਾਘਵ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਪ੍ਰਿਯੇ।" "ਤੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਿਤੰਭ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿਤ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਆਰਥ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ; ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਨਾ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ।" "ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਨਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਦੀ; ਪਿਆਰ ਫਾਇਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਲਈ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਰੇਵਾ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਕਕੁਤਸਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਦੀ ਦਾ ਸੰਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੁੜ ਮੁੜ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੰਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਗੁਹਾ ਨਾਲ ਸੰਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਧੰਨਵਾਨ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।