ਰਾਮ ਨੇ ਬੇਰ ਅਤੇ ਇੰਗੁਦੀ ਦੇ ਡਾਲੇ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝੋਪੜਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕਾਰ ਇੱਕ ਹਟ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਾਇਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਯੋਗਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦਿਨ ਦੇ ਅੱਧ ਵਜੇ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਕਵਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਾਧੂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਆ ਗਏ। ਉਹ ਆਏ ਹੋਏ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਫਟ ਗਈਆਂ, ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸ੍ਰਾਧ ਲਈ ਆਏ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ सके। ਰਾਮ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਸਾਰੇ ਵੇਦਕ ਕਰਮ, ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਧੀ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਭੋਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਿਭਾਈ ਗਈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰੀ ਪਿੰਡ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਜਦ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ। "ਸੁੰਦਰ ਭਰਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਏ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਉਂ ਲੁਕ ਗਈ? ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਤੇ ਕਾਰਨ ਬਿਨਾ ਦੇਰ ਦੱਸ।" "ਜੋ ਵੀ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਛੁਪਾ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹਸਦੀ ਪਵਿੱਤਰ one." ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਜਾਨਕੀ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਅੰਸੂਆਂ ਵਗਾ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖੀ, "ਸੁਣੋ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਅਸਚਰਜ ਸੀ; ਰਾਮ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਤਕਾਰਦੇ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।" "ਦੋ ਹੋਰ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਤਿੰਨ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨ।" "ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ, ਰਾਘਵ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਹਟ ਗਈ।" "ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛਾਲ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮਾ ਪਹਿਨਿਆ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ?" "ਮੈਂ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਰੇਸ਼ਮੀ ਪਹਿਨਾਵੇ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਕੈਕੇਈ ਲੈ ਗਈ, ਉਹ ਹੁਣ ਨਹੀਂ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ ਰਹੀ ਹਾਂ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਦੀ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।" "ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਸੰਘਾਰਕ; ਇਹ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਕਦੋਂ ਮੁਕੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਘਵ?" "ਰਾਮ, ਇਹੀ ਸੋਚ ਕੇ, ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸਪਥ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਹ ਭੋਜਨ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਾਂ—ਜੋ ਭੋਜਨ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ?" "ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਭੋਗ ਲਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵੇਖੀ ਗਈ ਸੀ?" "ਇਕ ਵਾਰੀ, ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਯਕ-ਪੁਛੀ ਪੱਖਾ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਖੜੀ ਸੀ; ਹੁਣ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪਸੀਨੇ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਤ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?" "ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਵਰਗ ਪਾ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ, ਇਕ ਦੁਖੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕੁੜੀ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪੀੜਤ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।" "ਇਹ ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਰਾਘਵ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਖੋ ਗਈ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਰਾਮ—ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਛੁਪਾਉਂਦੀ।" "ਸੱਚ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਛੁਹਦੀ ਹਾਂ;" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਆਰੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ, ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਠਾ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਗਲ ਲਾਈ; ਫਿਰ ਉਹ ਵੀਰ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਵੀ ਖਾਇਆ। ਉਹ ਰਾਤ ਉਥੇ ਰਹੇ; ਜਦ ਹਜ਼ਾਰ-ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਰਾਘਵਾਂ ਨੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਇੱਕ ਕੋਸ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਵੱਡੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੱਕ, ਰਾਘਵ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਟਿਕਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਸੁਣੀ: "ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸੀਸ! ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਿਰਲ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ।" "ਇਸ ਥਾਂ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਹੈ—ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਵੀਰ, ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਬਣਾਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਰਤ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਉੱਚੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ 'ਤੇ, ਵਰਤ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨ, ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਨਕਾ, ਸੁਪ੍ਰਭਾ, ਨੰਦਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਪੰਜ-ਧਾਰਾ ਨਦੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਨਚਰਿਆ ਪਿਤਰ-ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੋਂ ਜਲ ਜਲਦੀ ਲਿਆ।" "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਵਿਛੋਨਾ ਤੇ ਸੂਤਾ ਬਣਾਓ; ਜਦ ਰਾਤ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਅਸੀਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗੇ।" ਪਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਸੀਤਾ ਲਈ ਜਲ ਲਿਆ ਕੇ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ: "ਰਾਮ, ਮੈਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਨੌਕਰ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।" "ਇਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੀ ਹੋਈ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੈ; ਦੱਸ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?" "ਜਾਂ ਕੀ ਇਹ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲੇਗੀ? ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।