ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੇ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਵਨਵਾਸ ਦੇ ਅੰਤ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਮਦਗਨੀ, ਭਾਰਦਵਾਜ, ਲੋਮਸ਼, ਦੇਵਰਾਤ, ਸ਼ਮੀਕ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਰਾਘਵ, ਹੁਣ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰ।" ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਸਨ, ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਵਸ਼ਕ ਸਮੱਗਰੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ—ਇੰਗੁਦੀ ਦੇ ਆਟੇ ਦੇ ਪਿੰਡ, ਬੇਰ ਅਤੇ ਆੰਵਲੇ ਦੇ ਫਲ, ਪੱਕਾ ਨਾਰਿਆਲ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੜੀਆਂ। ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਮਾਸ, ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ, ਇਹ ਸਭ ਰਾਮ ਨੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ।" ਜੋ ਮਨुष्य ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਆਹਾਰ ਨਾਲ ਪੂਸਕਰ ਵਣ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯज्ञ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਪੂਸਕਰ ਵਣ ਨੂੰ ਗਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪਵਿੱਤਰ ਨੈਨਾਂ ਵਾਲਾ ਹਿਰਨ, ਖਰਗੋਸ਼, ਕਾਲੀ ਸਬਜ਼ੀ, ਸ਼ਹਿਦ, ਚੰਗੇ ਨਿੰਬੂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੜੀਆਂ, ਪੱਕੇ ਕਪਿੱਥ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਲ ਲਿਆਉ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਬੇਰ ਅਤੇ ਇੰਗੁਦੀ ਦੇ ਡਾਲੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੜੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਇਕ ਵੱਡਾ ਝੋਂਪੜਾ ਬਣਾਇਆ। ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਭੋਜਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਯੋਗਿਕ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਦਿਨ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ, ਜਦ ਰਸੋਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਰਾਮ ਦੇ ਨਿਮੰਤਰਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਜਾਨਕੀ, ਜੋ ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਲੱਜਾ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਹਟ ਗਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ—ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ। ਰਾਮ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾ-ਸਮਝ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਸਾਰੇ ਵੇਦਿਕ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਅ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸੁੰਦਰ ਭਰਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਉਂ ਲੁਕ ਗਈ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਕੀ ਹੈ?" ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਵੀ ਕਾਰਣ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਲੁਕਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।" ਪਤੀ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 'ਤੇ, ਜਾਨਕੀ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਮੁੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸੁਣੋ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਅਜਬ ਚੀਜ਼ ਸੀ। ਰਾਮ, ਜਿਸ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪੂਜਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋ ਹੋਰ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਵੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਆਏ।" "ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪਾਸੋਂ ਹਟ ਗਈ। ਤੂੰ ਯਥਾ-ਵਿਧੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ। ਪਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛਾਲ ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?" "ਮੈਂ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਰਾਜਸੀ ਪਹਿਨਾਵੇ ਅਤੇ ਕਈਕੇਈ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਗਏ ਵਸਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਵਨ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵੋ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਕਦੋਂ ਇਹ ਵਨਵਾਸ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਰਾਘਵ? ਇਸੀ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਪਥ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਹ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਾਂ—ਜੋ ਭੋਜਨ ਦਾਸਾਂ ਦੇ ਦਾਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ? ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਭੋਜਨ ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦੇਖੀ ਸੀ?" "ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਮਰੀ ਦੇ ਪੰਖਾ ਨਾਲ ਠੰਡਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪਸੀਨੇ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?" "ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਦੁਖੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕੁੜੀ ਨੂੰ, ਵਨ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।" "ਇਹ ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਰਾਘਵ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਲੁਕ ਗਈ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਰਾਮ—ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੁਕਾਉਂਦੀ।" "ਸੱਚ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਪਥ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਅ ਦੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਬਠਾ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਉਗਿਆ, ਰਾਘਵਾਂ ਨੇ ਚਲਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਇੱਕ ਕੋਸ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਵੱਡੇ ਪੂਸਕਰ ਤੱਕ, ਰਾਘਵ ਪੂਸਕਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਰਹੇ। ਉਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ: "ਰਾਘਵ, ਤੈਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ! ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲਭ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਕਾਰਜ ਹੈ—ਦਿਵ੍ਯ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਜਾਨਕੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਵਨਵਾਸ ਦੇ ਅੰਤ ਵੱਲ, ਨਵੀਂ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ।