ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਨਮ, ਮੌਤ ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਪਰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਿਆ—ਵੈਤਰਨੀ—ਦਾ ਜਿਕਰ ਆਇਆ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਿਆਨਕ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਡਰਾਵਣੀ ਵੈਤਰਨੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੈਤਰਨੀ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਵਸਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੇਸ਼ਵ (ਭਗਵਾਨ) ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ-ਸਰੂਪ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਵੈਤਰਨੀ ਦਰਿਆ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਭਗਵਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉੱਠਾ ਲਵੋ। ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੈਊ, ਉੱਚਾ, ਨਵਵੇਂ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਪਾਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉੱਠਾ ਲਵੋ; ਇਹ ਪੰਜ-ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਦੀਵਾ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਮੋਹ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸੰਸਾਰੀ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਸਰਵੋਤਮ ਭੋਜਨ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਇਆ, ਸਾਰੇ ਸੁਆਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ; ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਾਰਾਂ ਜਾਪ ਕਰਕੇ। ਸ਼੍ਰੀਯਹਕਾਂਤ (ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ) ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਦੇਣ; ਪੰਜ ਗਾਈਆਂ ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਥਣ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਨੰਦਾ ਨਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਢੰਗ ਨਾਲ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਅਰਘਯਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਾਤਾ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਸਿਹਤ ਤੇ ਲੰਬਾ ਵੰਸ਼ ਦਿਉ, ਹੇ ਨੰਦਿਨੀ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ, ਹੇ ਕਪਿਲਾ, ਮੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ। ਗਾਂਵਾਂ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਹੋਣ, ਗਾਂਵਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਣ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ। ਹੇ ਸੁਰਭੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਾਲੀ, ਮੰਗਲਮਈ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿਓ; ਸੁਰਭੀ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਸਭ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ, ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਗਾਂਵਾਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ; ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਨ, ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਨੂੰ ਨਮਨ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਨਮਨ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਗਿਆਨੀ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਨ; “ਪੰ, ਪਦਮਨਾਭ ਨੂੰ ਨਮਨ,” ਗਿਆਨੀ ਲੋਟਸ ਧਾਰਣ ਕਰਨ। “ਚੰ”—ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਚਕਰ-ਸਰੂਪ, ਚਕਰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; “ਸ਼ੰ”—ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੰਖ-ਸਰੂਪ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਨ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੂਤ, ਸ਼ੰਖ ਧਾਰਣ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਾਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਧਾਰਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ-ਹੋਤ੍ਰ (ਯਜਨ) ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹੈ, ਤੇ ਵੇਦ ਦਾ ਅਧ੍ਯਨ ਵੀ, ਤਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਤਪਤ ਚਿਨ੍ਹਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਣ ਕਰਨਾ ਵੀ। ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ ਨਾਲ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੋਪਿਕਾ-ਚੰਦਨ ਨਾਲ, ਚਿਨ੍ਹਾ ਧਾਰਣ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਚੰਡਾਲਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ, ਮ੍ਰਿਦੁ, ਉਰਧਵ-ਪੁੰਡ੍ਰ ਚਿਨ੍ਹਾ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਡਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ; ਚੰਡਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਲਸੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਦੂਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਮਿਲੀ ਤੁਲਸੀ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਜਗਤਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਰਤ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧੀ, ਸੁਖ, ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਕਥਾ—ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਉੱਚਾ ਵਰਤ—ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—even ਜੇ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਵਰਤ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਤੇ ਕਾਮ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵਸ਼ਰਮਨ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧ੍ਯਨ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਜੁੜਿਆ, ਛੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸ਼ੁਕਲ ਪਖ ਦੀ ਆਮਦ ‘ਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਮੁੱਕ ਗਈਆਂ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ—ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜਦ ਸਵੇਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਂਡੇ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਠਾਰਾਂ ਸੁਆਦਾਂ ਵਾਲੇ ਪਕਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਏ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਆਏ; ਉੱਤਮ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਘਯਾ, ਪਾਦਯਾ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਧੂੜ ਨਾਲ ਮਲਿਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਥ-ਮੂੰਹ ਧੋਏ; ਫਿਰ ਸਭ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਿੱਠੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ, ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਨ, ਦਾਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤ੍ਰ—ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ।