ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੇ ਘਰ ਮੰਗਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਤੂੰ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਮਲਵਾਟ ਵਰਗਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਾਤਾ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਜੋਤਿ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ; ਧੀਰਜ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਮਨ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਮੰਗੀ: “ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਿਓ।” ਇਹ ਮੈਰੇ ਯਜਨ ਲਈ ਮੰਗੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹੋਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਏਹੀ ਮੇਰੀ ਮੰਗ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੈਰ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪਕੜ ਲਏ ਹਨ, ਹੇ ਬਾਸਕਲ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਧਨ, ਨਾ ਹੀ ਮਾਲ; ਜਿਹੜਾ ਤੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਮੰਗਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ; ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ ਮੰਗਤਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਕਰ। ਤੂੰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਡਿਟੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜਣਿਆ, ਤੇਰਾ ਪਿਓ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ: ਆਪਣੇ ਯਜਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ। ਇਸ ਵਾਮਨ ਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਹੇ ਦਾਨਵ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਜੋ ਤੂੰ ਮੰਗਿਆ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਜੇ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਮੰਤਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਚਾਹੇ ਮੈਂ ਆਪ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਇਸ ਮਹਾਨਾਤਮਾ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੇ ਦਿਓ। ਫਿਰ ਬਾਸਕਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਇੰਦਰ, ਤੇਰਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ! ਤੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੰਗਲ ਮਿਲੇ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਖਰੀ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਇਹ ਭਾਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਈ ਜੰਗਾਂ ਤੋਂ ਥੱਕ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਖੀਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਹੱਥੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਾਨਵ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਵਸੁ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯਜਨਾਂ ਹੋਏ, ਦਾਨ ਤੇ ਵਰ ਦਿਤੇ ਗਏ। ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਾਮੁਚੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼, ਜੋ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਤੇ ਇੱਥੇ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਆਪ, ਜਦ ਉਹ ਗੋਡੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਵਜਰ ਪਕੜ ਕੇ, ਐਰਾਵਤ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਐਸਾ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀ ਗਿਣਤੀ ਹਾਂ? ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਂਗਾ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਪਰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ? ਇਹ ਪਤਨੀਆਂ, ਪੁੱਤਰ, ਗਾਂਵਾਂ, ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਹੈ—ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਿਆਸਤ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਜੇਕਰ ਸੱਕਰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਬਾਸਕਲੀ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪੂਰਖਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੰਗਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਹਿਚਕ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਲਾਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਮੰਗੀ। ਮੈਂ ਚੰਗੀਆਂ ਵਸੀਆਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਵਰਗ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਜ਼ਮੀਨ, ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਤੇ ਮੁੰਡੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ—all ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬੁੱਢੇ ਵੀ ਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਧਰਤੀ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਰੱਖ। ਜਦੋਂ ਬਾਸਕਲੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਦ ਉਸ਼ਨਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: “ਤੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਰਾਜਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈਂ। ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕੀ ਠੀਕ ਹੈ ਜਾਂ ਗਲਤ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਕਦੋਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਉਚਿਤ-ਅਨੁਚਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖੋ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਇਸੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਇਹ ਬੌਨਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ। ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਦੇ; ਤੇਰਾ ਪਿਓ ਇਸਦੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਪਿਓ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦਾ ਮਾਰਨਹਾਰ, ਤੇਰੇ ਕੁਟੰਬ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੇਰਾ ਨਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਸਦਾ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਰਮ ਨਾਲ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਬੌਨਾ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਇਸਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਦੇ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਮੱਖੀ ਦੇ ਪੈਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਤਾ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ। ਪਰ, ਆਪਣੇ ਅਚਾਰਯ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ: “ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਧਰਮ ਲਈ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਗੁਰੂ।