ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰੰਦਰ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਤਪੱਸਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਮੁਖੀਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਦੈਤਿ ਰਾਜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਜੀਬ ਹੈ—ਇੰਦਰ ਖੁਦ ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖੀਆ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਇੰਦਰ ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਮਨ ਇਕੱਠੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।" ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਮੁਖੀਆ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੋ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਉਣ ਦਿਓ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਵਾਮਨ ਤੇ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਤੇ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਮੁਖੀਆ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਅੱਜ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕੁਝ ਮੰਗੇ—ਚਾਹੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇੱਛਾ—ਉਹ ਜੋ ਮੰਗੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਜਾਂ ਘਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਘਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਸ਼ਕ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਪੁੰਨ ਵੀ ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਯੱਗਾਂ ਜਾਂ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗਨਿਸ਼ਤੋਮ ਜਾਂ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਤੋਂ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਛੋਟੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਹੁਣ ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ, ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ।" "ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੋਚ ਨਾ ਆਵੇ; ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸਮਝ। ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਿਆ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੱਸ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਇਆ—ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਪਸ਼ਟ ਦੱਸ।" ਇੰਦਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈਂ, ਬਾਸਕਲ। ਤੇਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਹ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਮੰਗਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਰਾਸ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ; ਤੂੰ ਮੰਗਲ ਵਾਟ ਵਰਗਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਾਤਾ ਨਹੀਂ। ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ, ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ, ਧੀਰਜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ, ਤੇ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਇਹ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਮਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਸ਼੍ਯਪ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਵੋ।' ਮੇਰੇ ਯੱਗ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਹਵਨ ਕਰਾਂ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਹ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ, ਬਾਸਕਲ; ਮੈਂ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਸਕਾਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਵੀ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਮੰਗਣ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਜੋ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰ। ਤੂੰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਦਿਤੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ, ਇਸ ਯੱਗ ਲਈ, ਦੇ ਦੇ। ਪਰ, ਵਾਮਨ ਦੀ ਦੇਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਜੋ ਤੂੰ ਮੰਗਿਆ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਜੇ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਸਲਾਹਕਾਰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ।" "ਚਾਹੇ ਮੈਂ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵਾਂ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਵੇ—ਜੋ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਇਸ ਵਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।" ਬਾਸਕਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੰਦਰ, ਤੈਨੂੰ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸੁਭ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਣ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਸੋਚ। ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਕਈ ਜੰਗਾਂ ਨਾਲ ਥੱਕ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤਿਆ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਵਧੀਰੇ, ਸੱਕਰ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ, ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।" "ਇੱਥੇ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਵਸੂ, ਤੇ ਧਰਮ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੀ ਬਾਂਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸੈਂਕੜੇ ਯੱਗ ਹੋਏ, ਦਾਨ ਤੇ ਵਰਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਏ। ਤੂੰ ਹੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤੇ ਨਾਮੁਚੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ; ਪਹਿਲਾਂ, ਮਹਾਤੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼, ਜੋ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਦਾ ਵੀਰ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਤੇ ਇੱਥੇ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਨੂੰ ਵੀ, ਜਦ ਉਹ ਰਾਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਾਮਨ ਦੀ ਆਮਦ, ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਿਰਮਲ ਭਾਵਨਾ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਸਾਰੇ ਸੰਵਾਦ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ, ਵਿਆਖਿਆਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।