ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਪਰ, ਅਚਾਨਕ, ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਬੋਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਠਹਿਰ ਗਿਆ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਵੇਖੋ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੈਂ ਹੀ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਜੋ ਧਨ ਤੇ ਸੋਭਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ—ਕੀ ਇਹ ਪਵਨ ਹੁਣ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਖੁਦ ਹਵਾਵਾਂ ਹੀ ਵਿਗੜ ਗਈਆਂ ਹਨ? ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਭਟਕਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਸੋਚਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅਕਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਅਣਉਚਿਤ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਮੁੰਹੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ, ਲਗਾਤਾਰ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੌਨਾ ਜਨਮ ਲਿਆ—ਅਦਭੁਤ ਵਾਮਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਜਿਵੇਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਨਾਰਦਨ ਜਨਮ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਭਰੀ ਹਵਾ ਵਹੀ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਵੀ ਆਪਣੇ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਨਮ ਲਏ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਜਾਈ ਗਈ ਦੂੰਦਭੀਆਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਭਟਕਣਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਗੰਧਰਵ ਗਾਇਕੀ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਗਾਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦੂਤਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ। ਦੇਵੀਆਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ; ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਵਿਖਾਉਂਦੇ; ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਕਦੇ ਦੁੱਖ, ਕਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ। ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਸੁਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਨੱਚਦੇ, ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਨ ਜਗਤ ਵਿੱਚ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲਲਕ ਰੱਖਦੇ। ਉੱਥੇ, ਕੁਝ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!" ਚੀਕਦੇ, ਹੋਰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਘੁੰਝ ਰਹੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਚੁੱਪਚਾਪ ਜਨਮ, ਡਰ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਣ ਬਾਰੇ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦੇ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹਰ ਥਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਫਿਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਵਿਣੂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਵਾਮਨ, ਭਾਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਖਾਤਿਰ ਜਨਮ ਲਏ ਹਨ।" ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਹਨ, ਵਿਣੂ ਵੀ; ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹਨ; ਉਹ ਵੇਦ ਹਨ, ਯਜਨਾ ਹਨ, ਤੇ ਸੁਰਗ ਵੀ; ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਚਲਦੀ-ਫਿਰਦੀ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਵਿਣੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਹ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਆਪੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਰੰਗ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਆਪੇ ਉਤਪੰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵਾਮਨ ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਗੇ—ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਸੁਰਗ ਵਾਸੀ ਭਗਤ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਫਿਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਾਮਨ ਬਾਸਕਲ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲੇ; ਦੂਰੋਂ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਚਿੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ-ਸੰਵਰੀ; ਮਹਾਨ ਮਹਲਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਜਿਹੜੇ ਅੰਜਨਾ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ, ਦੇਵ-ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਤੋਂ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਹ ਘੋੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ گردਨਾਂ, ਛੋਟੀਆਂ ਕੰਨੀਆਂ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਨ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਸਤ, ਤੇ ਉਚੀਆਂ ਮੱਥਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਕਮਲ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਰਗਾ ਸੋਨੇ ਜਿਹਾ, ਚੰਨ ਵਰਗੀਆਂ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਚੁਟਕੀਆਂ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਬਾਸਕਲ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਗੁਣ, ਗਿਆਨ, ਕਲਾ ਜਾਂ ਹੁਨਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਮੇਲੇ ਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਿਵਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਖਤਮ ਕਰਦੇ। ਹਰ ਥਾਂ ਵੀਂਨਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਤੇ ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਦਾਨਵ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉੱਥੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਉੱਥੇ, ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖੇਡ ਰਹੇ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਦਾਨਵ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉੱਚਾਰਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਨ ਦੀ ਧੂਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਹਵਾ ਵਿਚ ਮਿੱਠੀ ਸੁਗੰਧ ਭਰ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਸੁਗੰਧਤ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਾਨਵ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਵੱਸ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਨਹੀਂ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਸੋਹਣਾ, ਨੀਤੀ ਤੇ ਉਲਟ ਨੀਤੀ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤ, ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਦੁਖੀ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ। ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਛੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਵੇਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਯਜਨਾ ਕਰਦਾ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਮੰਦ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਅਹਿੰਸਕ ਸੀ। ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਚੰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਅਜੇਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ। ਉਹ ਦਾਨਵ ਅਨਾਜ, ਧਨ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਰ ਸੀ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਦਾਨਵ ਨੀਚ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਨਾ ਕੋਈ ਗਰੀਬ, ਪੀੜਤ, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਸੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਮੂਰਖ, ਕੁਰੂਪ, ਅਭਾਗਾ ਜਾਂ ਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਅਡੋਲ ਮਨ ਵਾਲਾ ਵੇਖਿਆ।