ਪੁਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਸੁਸਜਜਤ ਇਕ ਖਟ (ਪਲੰਗ) ਦਾਨ ਕਰੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਇਕ ਬਲਦ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ। ਇਹ ਖਟ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸਜਾ ਕੇ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਇਕ ਸਾਲ ਲਈ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੋਰ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਆਦਿ ਸਮੇਤ, ਅਨਾਜ, ਗਹਿਣੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਨ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੰਜੂਸੀ ਜਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਮੰਗਲ ਖਟ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਤ ਫਲ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚਿਰਕਾਲ ਲਈ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਵਧੀਆ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਮੰਗਲ ਖਟ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੰਞਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਸੱਤ ਜਾਂ ਅੱਠ ਸਾਲ ਜਾਂ ਪੂਰੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਰੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਣੁ ਲੋਕ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਨਾਰੀ ਜਾਂ ਕੁਆਰੀ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਮਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਦਿਆਧਰ ਬਣ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਿਰਕਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਮਦਨ, ਸ਼ਤਧਨੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੇ ਪਵਨ ਅਤੇ ਨੰਦਿਨ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਜੀ ਯਜਨਾ ਭੂਮੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਕਿਉਂ ਰੱਖੇ? ਇਹ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਕਿਹੜਾ ਦੈਤ੍ਯ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਵਲੋਂ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ?" ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਅੱਗੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਵੈਕੁੰਠ, ਜਨਲੋਕ, ਤਪੋਲੋਕ ਅਤੇ ਮਹਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਇਸ ਯਜਨਾ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੈਰ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੇ? ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਪੁਲਸਤਯ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਭੀਸ਼ਮ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਜੀ ਪੱਥਰੀਲੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਤੇ ਯਜਨਾ ਪਹਾੜ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਵਰਗ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਏ ਸਨ। ਦਾਨਵ ਬਾਸਕਲੀ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਭੋਗ ਭੋਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੀਊਣ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਬੈਠਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਬਾਸਕਲੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।' ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਦਿਤੇ ਹੋਏ ਵਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਕਟ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ।" ਇੰਦਰ, ਸਾਰੇ ਅਮਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਆਸਰੇ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਵਿਪਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ: "ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੀ ਹੋ ਕਿ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਛੀਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਕੁਝ ਕਰੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਾਏ ਸੋਚੋ।" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਵੇਦਿਕ ਤੇ ਸਮਾਰਤ ਕਰਮ ਰੁਕ ਗਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਨੀ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਵੱਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਉਪਕਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਜੋ ਉਪਕਾਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ ਕਰਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬੁਰਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਾਲ ਚੰਗਿਆਈ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਸੌ ਵਾਰੀ ਟੁੱਟੇ, ਉਹ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਅਖੀਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਕੱਢੋ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਸ ਦੀ (ਬਾਸਕਲੀ ਦੀ) ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਪੈਰ ਧਰਣ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਕਟ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਚਾਵ ਲਈ ਕੀਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਕਰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।