ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਦੋਹਣਾ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕੋਈ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤਿੰਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਂ ਬਰਾਬਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਆਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਵਰਨਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਰੁੱਖ ਆਪ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਚ ਇਹ ਰੁੱਖ ਪਿੰਡ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਕ ਅਸ਼ਵੱਥਾ ਦਾ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਲੈਣਾ। ਇਹ ਇਕ ਰੁੱਖ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੂਣ ਕਰੇਗਾ। ਅਸ਼ਵੱਥਾ ਰੁੱਖ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਸ਼ੋਕਾ ਰੁੱਖ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਲੱਖਾ ਰੁੱਖ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖੀਰੀ ਰੁੱਖ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਨਾਰ ਰੁੱਖ ਪਤਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਵੱਥਾ ਰੁੱਖ ਰੋਗ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਲਾਸ਼ਾ ਰੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਣਤਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਭੀਤਕਾ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਕੋਲਾ ਰੁੱਖ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਦੀਰਾ ਰੁੱਖ ਸਿਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਨੀਮ ਦੇ ਪੌਦੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਪਟਾਲਾ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ। ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਤੇ ਕੁੰਦ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਟਿੰਮਟੀਡੀ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦਾਸ ਵਰਗ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੰਜੁਲਾ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਚੋਰ। ਚੰਦਨ ਤੇ ਜੈਕਫਰੂਟ ਰੁੱਖ ਪੁਣ ਤੇ ਸਮਪੱਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਚੰਪਕਾ ਰੁੱਖ ਭਾਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਰੀਰਾ ਰੁੱਖ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ। ਤਾਲਾ ਰੁੱਖ ਸੰਤਾਨ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਕੁਲਾ ਰੁੱਖ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰੀਅਲ ਰੁੱਖ ਕਈ ਪਤਨੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅੰਗੂਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਲਾ ਰੁੱਖ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੇਤਕੀ ਰੁੱਖ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਲਾਭ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਸਦਾ ਲਈ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਇਕ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ‘ਵਿਭੂਤੀ ਦੀ ਸੈਜ’ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਸਵਰਗ ਤੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਸੜ ਗਏ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਿੱਧਿਆ ਇਕ ਥਾਂ ਇਕੱਤਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਸਭ ਵਿੱਧਿਆ ਵੈਕੁੰਠ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਜਗਤ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਧਾਨਾ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ। ਕਮਲ-ਆਸਨ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ ਵੈਰ ਵਧ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤਪਤ ਆਕਾਰੀ, ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦੀ, ਰੂਪ ਉੱਭਰੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ। ਹਰੀ ਦੀ ਛਾਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪਰਚਾਵੇਂ ਨਾਲ ਸੜ ਗਈ ਸੀ, ਉਥੋਂ ਉਹ ਵਿਭੂਤੀ ਨਿਕਲੀ। ਇਹ ਵਿਭੂਤੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਤੱਕ ਤਰਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਦੱਖ ਨੇ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਤੇ ਪੀ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੱਖ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਂਗ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਠ ਰੂਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਸੱਤ ਸ਼ੁਭ ਪੌਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ: ਗੰਨਾ, ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਨਿਸ਼ਪਵ, ਸ਼ਾਲੀ ਚੌਲ, ਧਾਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਕੁਸੁੰਭ ਤੇ ਫੁੱਲ ਵੀ ਆਏ, ਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਲੂਣ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੱਖ ਨੇ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਪੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਲਲਿਤਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਮਾਲਿਕਾ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਤੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਭੂਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੋ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁਛਿਆ: "ਹੇ ਮੁਨਿ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਲਲਿਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ, ਤੇ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?" ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਜਦੋਂ ਵਸੰਤ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਉਸੇ ਦਿਨ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਸਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਮੰਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਭਗਵਾਨ ਤੇ ਭਗਵਤੀ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨ ਫਲਾਂ, ਦੀਵੇਂ, ਧੂਪ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਾਇ ਦੀ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਟਿਕੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਪਟਾਲਾ ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ, ‘ਸ਼ਿਵਾ’ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ, ਦੋਵੇਂ ਟਖਣਾਂ ਤੇ ਜਯਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਰੁਦ੍ਰ ਲਈ ‘ਤ੍ਰਯੰਬਕ’ ਤੇ ਭਵਾਨੀ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਾਪ ਕਰੋ, ਸਿਰ ਲਈ ‘ਰੁਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ’ ਤੇ ਗੁੱਟਾਂ ਲਈ ‘ਵਿਜਯਾ’। ਜੰਘਾਂ ਲਈ ‘ਹਰੀਕੇਸ਼’, ‘ਵਰ ਦਾਤਾ’ ਤੇ ਕਮਰ ਲਈ ‘ਈਸ਼ਾ’, ‘ਰਤੀ’ ਤੇ ‘ਸ਼ੰਕਰ’ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਪੇਟ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਲਈ ਕੋਟਵੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਤੇ ਮੰਗਲਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ। ਸਰਵਾਤਮਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਛਾਤੀਆਂ ਲਈ ਈਸ਼ਾਨੀ, ਗਲਾ ਲਈ ਵੇਦ ਆਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੁਦਨ, ਜਗਤਪਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਲਈ ਅਨੰਤਾ, ਹਰਾ ਲਈ ‘ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ’ ਤੇ ਕਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਲਈ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਵਿਭੂਤੀ ਦੇ ਆਸਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਮੂੰਹ ਲਈ ਸਵਾਹਾ ਤੇ ਸਵਧਾ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਲਈ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਸ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।