ਪੁਰਾਣ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਦਿਤਯਸ਼ਯਨ ਨਾਮਕ ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੱਤਵੀਂ ਤਿਥੀ ਹਸਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਦਾ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਾਰੀਖ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਮਾਪਤੀ ਅਤੇ ਰਵੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਾਨੁ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀਏ। ਹਸਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੀਏ; ਚਿਤ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਟਖਣਿਆਂ ਉੱਤੇ; ਸਵਾਤੀ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋत्तਮ ਪਾਲਕ ਨੂੰ; ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਘੁੱਟਣਾਂ ਉੱਤੇ। ਇਉਂ ਹੀ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜੇਠ ਵਿੱਚ ਅਨੰਗ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਨੂੰ ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੂਰਵਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਸ਼ਾੜਾ ਵਿੱਚ ਤਵਸ਼ਟਰ (ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ) ਨੂੰ ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਨਮਸਕਾਰ; ਸ਼੍ਰਵਣ ਵਿੱਚ ਟੀਕ੍ਸ਼ਣਾਂਸ਼ੁ ਨੂੰ ਪੇਟ ਉੱਤੇ; ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰਤਨ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ। ਸ਼ਤਭਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਪੂਜੋ; ਪੂਰਵਭਾਦ੍ਰਪਦਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰਭਾਦ੍ਰਪਦਾ ਵਿੱਚ ਚੰਡਕਰ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਜੋਂ ਪੂਜੋ। ਰੇਵਤੀ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਮਨ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ; ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਵਿੱਚ ਨਖਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥ ਦੇ ਧਾਰੀ ਵਜੋਂ ਨਮਸਕਾਰ। ਭरणੀ ਵਿੱਚ ਗਲੇ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਵਜੋਂ; ਰੋਹਿਣੀ ਵਿੱਚ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਆਸਨ ਵਜੋਂ ਪੂਜੋ। ਮ੍ਰਿਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੀਭ ਨੂੰ ਪੁਰਾ ਦੇ ਸ਼ਤਰੂ ਵਜੋਂ; ਆਰਦ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਵਜੋਂ; ਪੁਨਰਵਸੂ ਵਿੱਚ ਨੱਕ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਵਜੋਂ ‘ਸਾਵਿਤ੍ਰ’ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੂਜੋ। ਪੁਸ਼ਯਾ ਵਿੱਚ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਕਮਲ-ਮੁਖ ਪ੍ਰਿਯ ਵਜੋਂ; ਏਲਾਕਾ ਵਿੱਚ ਵੇਦਿਕ ਦੇਹ ਧਾਰੀ ਵਜੋਂ; ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਵਜੋਂ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪੂਜੋ। ਪੂਰਵਫਾਲਗੁਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੋਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਜੋਂ; ਉੱਤਰਫਾਲਗੁਣੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜੋ। ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਪਾਸ਼, ਅੰਕੁਸ਼, ਕਮਲ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਖਪਰੀ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਚੰਦਨੁਮਾ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਯਾਸੁਰ, ਅਨੰਗ, ਪੁਰਾ, ਅੰਧਕ ਆਦਿਕਾ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੀਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਪੂਜ ਕੇ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜੋ; ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਤੇਲ, ਮਾਸ, ਨਮਕ ਜਾਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗ ਕੇ, ਪੁਨਰਵਸੂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਉੱਤੇ, ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਉੱਗੇ ਚਾਵਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤ, ਅੰਜੀਰ ਅਤੇ ਘਿਉ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ ਦਿਓ; ਸੱਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਜੋੜੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਦਿਓ। ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗੁੜ, ਦੁੱਧ, ਘਿਉ ਆਦਿ ਭਾਵਨਾ ਸਮੇਤ ਖਵਾਓ। ਅੱਠ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੀਜ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਅੱਠ ਅੰਗੁਲ ਚੌੜਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਬਣਾਓ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਲਾਲ ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਣ। ਇਕ ਸੁੰਦਰ, ਗੰਢ ਰਹਿਤ, ਉੱਤਮ ਗੱਦਿਆਂ, ਛਤਰੀਆਂ, ਨਰਮ ਚਾਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਛੋਣਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੇਜ ਬਣਾਓ। ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਪਾਟ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਛਤਰੀਆਂ, ਚਾਮਰ, ਆਸਨ, ਸ਼ੀਸ਼ਾ, ਭਾਂਡੇ, ਫਲ, ਕਪੜੇ, ਤੇਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਜਾਓ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਕਮਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਓ, ਅਤੇ ਇਕ ਪੀਲੀ ਗਾਂ, ਵਧੀਆ ਚਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਵਧੀਆ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ, ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਾਈ ਹੋਈ, ਬੱਚੜੇ ਸਮੇਤ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗ, ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਭਾਂਡ ਨਾਲ, ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਸਮੇਂ ਬਿਨਾ ਵਿਲੰਬ ਦੇ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਆਰਾਮ ਸਥਾਨ, ਹੇ ਸੂਰਜ, ਕਦੇ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਵਧੀਕਤਾ, ਧੀਰਜ, ਲੱਖਮੀ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸਦਾ ਵਧਦੇ ਰਹਿਣ। ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰਕ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਦੱਖਿਣਾ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਸੇਜ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿਓ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ-ਚੁੜ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਅਧਰਮੀ, ਛਲਕਪਟੀਆਂ, ਜਾਂ ਜੋ ਗਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੇਵ, ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਰਹੱਸ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਯੰਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਵੇਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਭੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਧਨ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਗ, ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਪੁਰਾਣੇ ਅਰਜੁਨ, ਕੁਬੇਰ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਇਹ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਸ਼ਵੱਥ, ਵਟ, ਉਦੁੰਬਰ, ਨੰਦੀਸ਼, ਜੰਬੂ ਅਤੇ ਬਿਲਵ ਨੂੰ ਯੋਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਇਕ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਦੰਦ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਟਹਿਣੀ ਬਣਾਓ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦਹੀਂ-ਚਾਵਲ, ਛਤਰੀਆਂ, ਝੰਡੇ, ਚਾਮਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਘੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਧਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਛਲ ਨਾ ਕਰੋ; ਜੇ ਕਰਿਆ ਤਾਂ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਵੱਡੀ ਵੰਸ਼-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਠੰਢੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵਰਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।" ਤਦ ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਖੂਟ ਪੁੰਨ ਤੇ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਇਹ ਰਾਜ਼ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਇੱਥੇ, 'ਰੋਹਿਣੀ-ਚੰਦਰ-ਸ਼ਯਨਾ' ਨਾਮਕ ਵਰਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ (ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ) ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਆ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗਾਏ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਰਾਈ ਮਿਲਾ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ 'ਆਪਿਆਯਸ੍ਵ' ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅੱਠ ਸੌ ਵਾਰੀ ਜਪੇ।