ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਮਾਟੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਣਿਕ (ਰੂਬੀ) ਨਾਲ ਸਜਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ ਜੀ ਦੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ, ਭੌਮ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ। ਫਿਰ, ਅੰਗਣ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੇਸਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੇਵੇਂ (ਨੈਵੇਦ) ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਰੱਖਣੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਲ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਮਾਣਿਕ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਚਾਰ ਕੋਣਿਆਂ ਤੇ ਰੱਖਣੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਉਥੇ ਰੱਖਣੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਆਦਿ ਵੀ ਸਜਾਉਣੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ, ਕਾਂਸੇ ਦੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਬਾਲਟੀ ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਇਕ ਗਉ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਲਾਲ ਖੁਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਬਲਦ, ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪਤਲਾ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਪਤਲਾ, ਤਾਮੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਘੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕਰੇ ਜੋ ਸਾਮ-ਵੇਦ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਵਾਚਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਦਾਨ ਇੱਕ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਇਹ ਪਿਨਾਕੀ (ਸ਼ਿਵ ਜੀ) ਦੀ ਸ੍ਵੈਦ (ਪਸੀਨੇ-ਜਨਮ) ਪੂਜਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਚਿਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅਰਘ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਰਦਾਸ ਕਰੀਦੀ ਹੈ: "ਸੌੰਦਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਅਰਘ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਅਰਘ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਗਉ ਮਾਤਾ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਖਟਿਆ (ਬਿਸਤਰਾ), ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਪਰੋਕਤ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਖੁੱਟ ਪੁੰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਦੂਧ ਹੀ ਖਾਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਠ ਕੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਭਾਗ, ਅਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਗਤ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਤਾਂ ਦਵੀਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਰੁਦ੍ਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਤੂੰ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤਿਆ ਨੇ ਪੂਰਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੇਦ ਪੰਡਿਤ ਇਸ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹੀ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਹੈ? ਪੁਲਸ੍ਤਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨ, ਇਹ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਸੁਣੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਆਦਿਤਯ-ਸ਼ਯਨ ਪੂਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣ ਵਿਦਵਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਪਤਮੀ ਤਿਥੀ ਹਸਤਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਰਵੀਵਾਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤਾਰੀਖ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਉਮਾਪਤੀ ਅਤੇ ਰਵੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਇਸ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭਾਨੁ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਸਤਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ, ਚਿਤ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਟਖਣਾਂ, ਸ੍ਵਾਤੀ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਲੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਗੁੱਟਿਆਂ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਅਨੁਰਾਧਾ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਜੰਘਾਂ, ਜੇਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਕਮਰ, ਪੂਰਵਾਅਸ਼ਾਢਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਅਸ਼ਾਢਾ ਵਿੱਚ ਨਾਭੀ, ਸ੍ਰਵਣਾ ਵਿੱਚ ਪੇਟ, ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ, ਸ਼ਤਭਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ, ਪੂਰਵਭਾਦ੍ਰਪਦਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰਭਾਦ੍ਰਪਦਾ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹਾਂ, ਰੇਵਤੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਵਿੱਚ ਨਖ, ਭਰਣੀ ਵਿੱਚ ਗਲਾ, ਰੋਹਿਣੀ ਵਿੱਚ ਗਲ੍ਹਾ, ਮ੍ਰਿਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੀਭ, ਆਰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਦੰਦ, ਪੁਨਰਵਸੂ ਵਿੱਚ ਨੱਕ, ਪੁਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਮੱਥਾ, ਏਲਾਕਾ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਸਰੀਰ, ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਨ, ਪੂਰਵਫਾਲਗੁਨੀ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ, ਉੱਤਰਫਾਲਗੁਨੀ ਵਿੱਚ ਭੌਹਾਂ, ਆਦਿ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਾਸ, ਅੰਕੁਸ਼, ਕਮਲ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਖੋਪੜੀ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਗਯਾਸੁਰ, ਅਨੰਗ, ਪੁਰਾ, ਅੰਧਕ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਪੂਜੋ। ਇਸ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਲ, ਮਾਸ, ਲੂਣ ਜਾਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣ ਕਰਕੇ, ਪੁਨਰਵਸੂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਗੀਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥ ਚਾਵਲ, ਅੰਜੀਰ ਅਤੇ ਘਿਉ ਭਰ ਕੇ, ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਸੱਤਵੀਂ ਤਾਰਿਖ ਨੂੰ, ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵੀ ਦਿਓ। ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰਿਖ ਨੂੰ, ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਭਾਰਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗੁੜ, ਦੁੱਧ, ਘਿਉ ਆਦਿ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਬੀਜ ਵਾਲਾ, ਸੁੱਚਾ ਅਤੇ ਅੱਠ ਅੰਗੁਲ ਚੌੜਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ, ਜੋ ਮਾਣਿਕ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਵੇ, ਬਣਾਓ। ਫਿਰ, ਗੰਢ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ, ਤਕੀਆਂ, ਛਤਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਨਰਮ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਖਟਿਆ (ਬਿਸਤਰਾ) ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਫਲ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ।