ਇਹ ਕਥਾ ਪੁਰਾਣਿਕ ਪਾਵਨ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਦੇ ਕਰਤਵ, ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਚਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਇਹ ਹੀ ਕਰਤਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿੰਗਾਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਖੱਟੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਤਿਆਗਣ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਕਦੇ ਆਪਣਾ ਆਸਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, "ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ! ਮੇਰਾ ਸਿੰਗਾਰ ਕਦੇ ਖਾਲੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਸਦਾ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜਾ-ਤਾਲ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ करनी ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਆਚਰਨ, ਜੋ ਪੁਰੁਹੁਤਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਦਾਨਵ ਨਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹਨ—ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਔਖਾ ਵ੍ਰਤ, ਜੋ ਸਤਕਾਰੀ ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀ ਨਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਧਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਕਾਰੀ ਨਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਨਾਰੀ ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦਮਈ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਹਣੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਉਣਗੇ, ਹੇ ਦਿਵਯ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ। ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਉਪਾਏ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਵਰਤਾਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦੁੱਖ, ਰੋਗ, ਡਰ ਜਾਂ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।" ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਪੱਖ ਦੀ ਦੂਜ ਨੂੰ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਧ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ। ਉਸ ਦਿਨ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਇਛਿਤ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਸੌ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਗਾਂ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" ਉਸ ਦਿਨ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਦਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ 'ਅਸ਼ੂਨਯਸ਼ਯਨਾ'—ਅਣਖਾਲੀ ਸਿੰਗਾਰ—ਵ੍ਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਜ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: "ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਧਾਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ।" ਅਰਦਾਸ ਕਰੀਦੀ ਹੈ, "ਮੇਰਾ ਘਰ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਧਰਮ, ਧਨ ਅਤੇ ਇਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ, ਹੇ ਪਰਮ-ਪੁਰਖ! ਅੱਗ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਦੇਵਤਾ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਣ।" "ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਣ, ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਨਾ ਆਵੇ; ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਹਰੀ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੇਰਾ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਦੇ ਟੁੱਟੇ ਨਾ; ਹੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ! ਮੇਰਾ ਸਿੰਗਾਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰਿਆ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰਾ ਸਿੰਗਾਰ ਕਦੇ ਖਾਲੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ! ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਘੰਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਘੰਟੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਾਜਾ-ਸਾਜਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੇਲ ਰਹਿਤ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੂਣ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਖਾਰ-ਰਹਿਤ ਭੋਜਨ ਚਾਰ ਵਾਰੀ ਤਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਸਾਥ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿੰਗਾਰ—ਖਾਣ-ਪਾਨ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਦੀਵੇ, ਜੁੱਤੇ, ਛਤਰੀ, ਪੰਖਾ, ਆਸਨ—ਸਜਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਫੈਦ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ-ਭਗਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਗਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਪਰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਾਂਝ ਹੋਵੇ। ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਨੂੰ ਆਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੰਗਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਭਾਂਡਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਅਤੇ ਜਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਜਲ-ਭਾਂਡਾ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਲਈ 'ਅਣਖਾਲੀ ਸਿੰਗਾਰ' ਵ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਰਲੋਭ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਭਗਤ, ਕਦੇ ਵੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੋਈ ਨਾਰੀ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਦੇ ਵਿਧਵਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜਦ ਤਕ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਹਨ; ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਕਦੇ ਵਿਘਨ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਸ਼ੂ, ਅਤੇ ਗਹਣੇ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸੌ ਕਲਪਾਂ ਲਈ, 'ਅਣਖਾਲੀ ਸਿੰਗਾਰ' ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਵੇਂ ਸਦਾ ਸਿਹਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਮਨ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ?" "ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚ ਭਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ?" ਇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" ਵੀਰੋਚਨ ਅਤੇ ਭਰਗਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਰੂਪ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਭਰਗਵ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ। "ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ, ਬਲਵਾਨ ਵੀਰੋਚਨ! ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁਭਤਾ ਪਾਓ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਹਾਸਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?" "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ!' ਕਿਹਾ—ਦੱਸੋ ਕਿਉਂ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਚਿਤ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਹੱਸਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ, ਦਕਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਜਦ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋਏ—" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਡਿੱਗੀ; ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ।" "ਉਹ, ਜੋ ਵੀਰਭਦ੍ਰਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਿਆਨਕ, ਕਈ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।" "ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਵੱਡੀ ਵਿਪਤਾ ਲਿਆਇਆ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾੜ ਥਮ ਗਈ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ।" "ਹੇ ਵੀਰਭਦ੍ਰਾ! ਤੁਸੀਂ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ; ਹੁਣ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚ ਬਣੋ। ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਨਗੇ।" "ਤੁਸੀਂ ਅੰਗਾਰਕਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੋਗੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਦੂਜਾ ਰੂਪ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੌਥ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੰਤਹੀਨ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਾਵਨ ਕਥਾ ਨਾਰੀ ਦੇ ਕਰਤਵ, ਵ੍ਰਤ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਅੰਗਾਰਕਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਚਿਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਆਨੰਦ, ਭਗਤੀ, ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।