ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਸਤਪਮੀ ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਦਿਨ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੁੰਦਰ ਫਲ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕ ਮਿਠਾਸ ਭਰੀ ਹੰਡੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੋਵਾਂ ਸਤਪਮੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ—ਭਾਨੁ, ਅਰਕ, ਰਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੂਰਯ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਹਰੀ, ਸ਼ਿਵ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਵਿਭਾਵਸੁ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਵਰੁਣ—ਇਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਹਰ ਸਤਪਮੀ ਨੂੰ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਇਹ ਦਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਸੇ ਦੇਣਾ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਆਭੂਸ਼ਣ ਪਾ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਲਈ, ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੰਡੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਾਲਾ ਫਲ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸਤਵਾਂ ਫਲ-ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਅਨੰਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇਕੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਧੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਦੇ ਮਦਿਰਾ ਪੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਸਤਵਾਂ ਫਲ-ਦਾਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਸਤਪਮੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਅਨੰਤ ਆਯੁ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਮਪੰਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਧਵ ਮਾਸ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਾਫ਼ ਸਫੈਦ ਤਿਲ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਕਮਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ "ਸਾਵਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਜਲ ਹੰਡੀ ਤੇ ਚੀਨੀ ਦੀ ਹੰਡੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਫੈਦ ਵਸਤ੍ਰ, ਸਫੈਦ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਇਹ ਉਪਚਾਰ ਪੂਰਨ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਤਪਮੀ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਸਮਝ ਕੇ, ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਸਾਰ ਰੂਪ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਪੀ ਕੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਉਸ ਹੰਡੀ ਕੋਲ ਸੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸੂਰਜ ਸਤੋਤ੍ਰ ਜਪਦੇ ਹੋਏ ਪੁਰਾਣਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ ਲੰਘ ਜਾਣ, ਅੱਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਨਿੱਤਕਰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨੀ, ਘੀ ਤੇ ਖੀਰ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤੇਲ ਤੇ ਨਮਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਾਫ਼ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯ ਨਿਗ੍ਰਹ ਰਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਵਿਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਖੱਟ ਤੇ ਚੀਨੀ ਦੀ ਹੰਡੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਜਿੰਨਾ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਘਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਲਈ, ਹਜ਼ਾਰ, ਸੌ, ਦਸ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਇਕ ਨਿਸ਼ਕ (ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਦਰਾ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਮਲ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਾਪ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਬੂੰਦੇ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਾਵਲ, ਮੂੰਗ ਤੇ ਜੌ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਉਥੋਂ ਹੀ, ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ, ਜੋ ਅਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਚੀਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਤਵੀਂ ਚੀਨੀ ਵਾਲੀ ਤਾਰੀਖ, ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਗਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਸੁਗੰਧ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਨੂੰ ਕਮਲ ਸਤਪਮੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ ਜਾਪ ਨਾਲ ਹੀ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤਵੀਂ ਨੂੰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫੈਦ ਸਾਰਸੋਂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਤਿਲ ਦੀ ਹੰਡੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ ਰੱਖੋ। ਉਸ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟੋ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ—"ਕਮਲ-ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ। ਫਿਰ, ਦਿਨ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਜਲ ਹੰਡੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਆਭੂਸ਼ਣ ਦੇ ਕੇ, ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਗਾਂ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਜਦ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਲੰਘ ਜਾਣ, ਅੱਠਵੀਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ ਤੇ ਆਪ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਸ ਤੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸ਼ੁੱਧ ਭੋਜਨ ਕਰੋ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਸਤਪਮੀ ਨੂੰ, ਧਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧੋਖਾ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਧੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਅੰਤ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਨਾਲ ਸਜੀ ਖੱਟ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਭਾਂਡੇ, ਆਸਨ, ਦੀਵੇ ਆਦਿ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਮਲ ਸਤਪਮੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਸਮਪੰਨਤਾ, ਸੁੱਖ ਤੇ ਸੂਰਜ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਦੌਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੰਦਰ ਸਤਪਮੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।