ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਹ ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਤੁੱਲ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਾਨ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਸ ਡੋਣੇ ਤਿਲ ਹੋਣ, ਮੱਧਮ ਪੰਜ ਡੋਣਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਤਿੰਨ ਡੋਣਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਇਹ ਵਿਧੀ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ—ਵਿਸ਼ਕੰਭ ਆਦਿ—ਦੇ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਦਾਨ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਤਿਲ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮਸਰ, ਇਹ ਸਭ ਮਧੂ ਦੈਤ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀਦਾਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਨ ਤੇ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਾਧਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰ। ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਅਤੁੱਲ ਪਹਾੜ ਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਪਾਹ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਵਿਧੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਕਪਾਹ ਦਾ ਪਹਾੜ ਵੀਹ ਤੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਮ ਦਸ ਨਾਲ, ਤੇ ਨੀਵਾਂ ਪੰਜ ਨਾਲ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਘੱਟ ਧਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਧੋਖੇ ਦੇ, ਦਾਨ ਕਰੇ। ਸਭ ਕੁਝ ਅਨਾਜ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਇਹ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ: "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਵਰਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।" ਕਪਾਹ ਦੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੂੰ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਪਾਹ ਦਾ ਪਹਾੜ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਕ ਯੁਗ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਘਿਉਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉੱਤਮ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਘਿਉਂ, ਜੋ ਚਮਕ ਤੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਘਿਉਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਵੀਹ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਮ ਦਸ ਨਾਲ, ਤੇ ਨੀਵਾਂ ਪੰਜ ਨਾਲ। ਜੇ ਘੱਟ ਧਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੋ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਕੰਭ ਆਦਿ ਪਹਾੜ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਣ। ਘੜਿਆਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚਾਵਲ ਤੇ ਧਾਨ ਦੇ ਬਰਤਨ ਰੱਖਣੇ ਹਨ। ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਢੁੱਕਵਾਂ ਤੇ ਉੱਚਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਵੇ, ਗੰਨੇ, ਲੱਕੜੀਆਂ, ਫਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ ਅਨਾਜ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਹੋਮ ਹੋਣ। ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਹੋਕੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਘਿਉਂ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਰ ਭਾਗ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਚਮਕਦਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਘਿਉਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਸਾਨੂੰ ਘਿਉਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਘਿਉਂ ਦਾ ਉੱਚਤਮ ਪਹਾੜ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭਾਵੇਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਬਗਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਵਿਆ ਵਾਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਲਯ ਤੱਕ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਪਹਾੜ ਹਜ਼ਾਰ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਮ ਪੰਜ ਸੌ ਨਾਲ, ਤੇ ਨੀਵਾਂ ਤਿੰਨ ਸੌ ਨਾਲ। ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਅਨਾਜ ਦੇ ਪਹਾੜ ਬਣਾਏ ਜਾਣ। ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੀਰੇ ਤੇ ਗੋਮੇਦ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਨੀਲਮ, ਪੰਡਿਤ ਲਾਲ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਾਜਵਰਦ ਤੇ ਮੂੰਗੇ ਨਾਲ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਦਮਰਾਗ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ। ਹਰ ਚੀਜ਼ ਅਨਾਜ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਵਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਵਿਦਾਈ ਕਰੀ ਜਾਵੇ। ਆਚਾਰਯ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ: "ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਸਾਨੂੰ ਰੱਖ, ਹੇ ਮਹਾ ਪਹਾੜ। ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਜਨਾਰਦਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪੂਜਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖ, ਹੇ ਪਹਾੜ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਮਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸੱਤਾਂ ਦੀਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਤਿਆ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਭ ਠੱਠੇ ਉੱਤੇ ਵਿਦਯੁਤ ਵਾਂਗ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੋਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪਹਾੜ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਮ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਅੱਧਾ ਉਸ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ। ਜੇ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਵੀ ਵੀਹ ਪਲ ਜਿਤਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਹਾਇਕ ਪਹਾੜ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਏ ਜਾਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ refined ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਏ ਜਾਣ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਇੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ, ਸੋਨਾ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਵਿਧੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੀ ਹੋਣ। ਸਵੇਰੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪਹਾੜ ਆਚਾਰਯ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਪਹਾੜ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕਰਕੇ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਤੇ ਵਿਸ਼ ਵਿਹੀਣ ਹੋ ਕੇ, ਦਾਨ ਕਰੇ: "ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਮੰਤ੍ਰ, ਤੇ ਫਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਚਤ ਲੋਕ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਤੇ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।