ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੀਲਾਵਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਸੋਨਾਰ, ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੇਵਕ, ਜੋ ਲੀਲਾਵਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸੋਹਣੇ-ਸੋਹਣੇ ਰੁੱਖ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਰੁੱਖ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਲੀਲਾਵਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੇਵਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਧੋਖੇ ਦੇ, ਦੁਜੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੋਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੀਲਾਵਤੀ ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਨਿਦੋਸ਼ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਸੋਨਾਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਰੀਬ ਸੀ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਵੈਸ਼ਿਆ ਕੋਲੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨਹੀਂ ਲਈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਭਾਨੁਮਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸਿਹਤ, ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨਾਜ ਦੇ ਪਹਾੜ ਆਦਿਕ ਭੇਟ ਕਰ। ਪુલਸਤਿਆ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨਾਜ ਦੇ ਪਹਾੜ ਆਦਿਕ ਭੇਟ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਭੇਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਛੁਹਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—even ਜੇ ਉਹ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਿਕ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਭੇਟ ਕਰੇ, ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ! ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਸੁਖ-ਸਮਪੰਨਤਾ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਆਦਮੀ ਲਈ ਸੰਸਾਰਿਕ ਡਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੀ ਹੈ?" ਪੂਲਸਤਿਆ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਭਗਤਿ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੁਪਤ ਹੈ।" "ਵਿਸ਼ੋਕਾ-ਦਵਾਦਸ਼ੀ" ਨਾਮਕ ਮੰਗਲਮਈ ਵ੍ਰਤ ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਤੇ ਸਯੰਮ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਦੰਦ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਜ ਕੇ, ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣਾ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਊਂ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਵਿਸ਼ੋਕਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਰਦਾ ਨੂੰ ਪਿੰਡੀਆਂ ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਘੁੱਟਣਾਂ ਤੇ, ਜਲਸ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਰਾਨਾਂ ਤੇ, ਕੰਧਰਪ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਤੇ, ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਕਮਰ ਤੇ, ਦਾਮੋਦਰ ਨੂੰ ਪੇਟ ਤੇ, ਵਿਪੁਲ ਨੂੰ ਪਾਸਲੀਆਂ ਤੇ, ਪਦਮਨਾਭਾ ਨੂੰ ਨਾਭੀ ਤੇ, ਮਨਮਥਾ ਨੂੰ ਦਿਲ ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਤੇ, ਮਧੁਭਿਦ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਗਲ੍ਹੇ ਤੇ, ਪਦਮਮੁਖਾ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਤੇ, ਅਸ਼ੋਕਨਿਧੀ ਨੂੰ ਨੱਕ ਤੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਤੇ, ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਤੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਭਵਾਂ ਤੇ, ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਿਨ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਧੂਪ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਬਣਾਕੇ, ਚੌਰਸ ਮੰਚ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਣਾਏ, ਜੋ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਰਤਨੀ ਲੰਬਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਮੰਚ ਚਿੱਟਾ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਉਚੀਆਂ ਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਮੀਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ। ਨਦੀ ਦੀ ਰੇਤ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੀ ਹੋਵੇ। ਮੰਚ ਉੱਤੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, 'ਦੇਵੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਆਦਿ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੀਏ। ਤੁਸ਼ਟੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੀਏ; 'ਹੇ ਵਿਸ਼ੋਕਾ, ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ।' 'ਸਮਪੰਨਤਾ ਲਈ ਦੁੱਖ ਮੁਕਤਤਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਮੁਕਤਤਾ ਹੋਵੇ।' ਫਿਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੀਏ। ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਨਾਲ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਰੱਖੀਏ। ਫਿਰ, ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਨਾਚ-ਗਾਣੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੀਏ, ਤੇ ਜਦ ਤਿੰਨ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਦੇ ਲੰਘ ਜਾਣ, ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਠ ਜਾਵੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਨੂੰ, ਵਸਤ੍ਰ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਜੋ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੇ—ਜੋ ਜਲ ਉੱਤੇ ਲੇਟੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਫਿਰ, ਗੀਤ-ਵਾਦਨ ਨਾਲ ਰਾਤ ਜਾਗੇ। ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਾਹਿਤ ਜੋੜੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਵਾਏ, ਕੰਜੂਸੀ ਨਾ ਕਰੇ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦਿਨ ਬਿਤਾਏ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਕਰੇ। ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਇੱਕ ਪਲੰਗ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਗੁੜ ਦੀ ਡਲ੍ਹੀ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਗਾਂ, ਤਕੀਆ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਕਵਰ, ਦਾਨ ਕਰੇ। 'ਜਿਵੇਂ, ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਦੀ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸੌੰਦਰਯ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤਤਾ ਸਦਾ ਰਹੇ।' 'ਜਿਵੇਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਦੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤਤਾ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਲਈ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਮਿਲੇ।' ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਪਲੰਗ, ਗੁੜ ਦੀ ਡਲ੍ਹੀ, ਗਾਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਭੇਟ ਕਰੇ, ਜੋ ਸਮਪੰਨਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੀਲੇ ਕਮਲ, ਕਰਵੀ, ਤਾਜ਼ਾ ਕੇਸਰ, ਕੇਤਕਾ, ਸਿੰਧੁਵਾਰਾ, ਚੰਬੇ ਅਤੇ ਪਾਟਲਾ ਦੇ ਫੁੱਲ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਭੇਟ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ।