ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮਰਯਾਦਾ-ਪ੍ਰਸਥਿਤ ਰਾਜਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਵਾਸ ਮੂੰਹ ਦੇ ਮੌੜ 'ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਅੰਤ 'ਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵਰੁਣ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਚੰਦ੍ਰਯਾਨਾ ਕਰੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਾਂਦ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਇਹ ਚੰਦ੍ਰ ਵ੍ਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪस्या ਕਰਕੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਠਵੀਂ ਜਾਂ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਰੁਦ੍ਰ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਭਵਾਨੀ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਗੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪਵਨ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਫਾਗਣ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਘਰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਧਾਮਾ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸੰਧਿਆਂ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੋਖ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਦੂਜ ਨੂੰ, ਲੂਣ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਾਂਸੀ ਅਤੇ ਕਪੜਾ, ਉਪਹਾਰ ਸਮੇਤ, ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਮਾ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਖਾ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਨਰ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸ਼ਿਖੀ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੋ ਪਲਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰਥ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੌ ਯੁਗਾਂ ਤਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਅਸ਼ਵ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਹਾਥੀ-ਜੋੜੀ ਰਥ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੱਚ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤਕ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਕਰੀ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਖਾ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦਸ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਲੋੜੀ (ਦੀਵਾ) ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਵ੍ਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ, ਇਕ ਕੁੜੀ (ਕੰਨਿਆ) ਵਿਹਾਹ ਕਰਕੇ, ਇਕਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਦਾ ਦਾਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਾਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਿਲ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਹਾਥੀ, ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਸ਼ਠੀ ਵ੍ਰਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਸੌ ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਤਕ, ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਸ਼ਠੀ ਵ੍ਰਤ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਸੁਣ। ਸ਼ੁਧਤਾ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਇਸ ਲਈ, ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ, ਚਾਹੇ ਖਿੱਚਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਹੈ: "ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"; ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ। ਚੌਕ (ਚੌਕੜਾ) ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਗਿਆਨੀ ਇਸ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਵਿਸ਼ਨਵੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਦੇਵੀ; ਪਾਪ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਮੌਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ।" ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤੇਰੇ ਤੀਹ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਹਨ, ਜਾਹਨਵੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਨੰਦਿਨੀ, ਨਲਿਨੀ; ਦਕਸ਼ਾ, ਪ੍ਰਥਵੀ, ਸੁਭਗਾ, ਵਿਸ਼ਵਕਾਇਆ, ਸ਼ਿਵਾਸਿਤਾ। ਵਿਦਿਆਧਰੀ, ਸਦਾ ਦਇਆਲੂ, ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਾਦਿਨੀ; ਖੇਮਾ, ਜਾਹਨਵੀ, ਸ਼ਾਂਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਿ-ਪ੍ਰਦਾਇਨੀ। ਇਹ ਸੁਭ ਨਾਮ ਨ੍ਹਾਉਣ ਸਮੇਂ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਗੰਗਾ, ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੱਤ ਵਾਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਜਪਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਣੀ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਸਿਰ 'ਤੇ ਡਾਲੋ, ਤਿੰਨ, ਚਾਰ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਵਾਰ। ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮੰਤਰ ਜਪਦੇ ਹੋਏ: "ਓ ਧਰਤੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕੀਤੀ, ਵਸੁੰਧਰਾ।" "ਓ ਧਰਤੀ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਬੁਰਾ ਮੈਂ ਕੀਤਾ; ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸੌ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਰ (ਵਰਾਹ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਠਾਈ ਗਈ।" "ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੂਲ, ਧਰਮਵਾਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਉਠ ਕੇ, ਸਾਫ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਨਾਗਾਂ, ਗੰਧਰਵ-ਅਪਸਰਾ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਿਆਨਕ ਸਾਪ, ਸੁਪਰਨ, ਰੁੱਖ, ਜੰਭਕ ਪ੍ਰੇਤ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਬਦਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਜੋ ਜੀਵ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਾਪੀ ਕਰਮਾਂ 'ਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਪਾਣੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਉਪਵੀਤ, ਫਿਰ ਨਿਵੀਤ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਨਕ, ਸਨੰਦ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਸਨਾਤਨ, ਕਪਿਲ, ਆਸੁਰੀ, ਵੋਢੂ, ਅਤੇ ਪੰਚਸ਼ਿਖਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਫਲਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵ੍ਰਤ, ਦਾਨ ਤੇ ਸ਼ੁਧਤਾ ਦੀ ਮਹੱਤਾ, ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਵਿਧਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਵਰਣ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।