ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਵੇਚਣ ਲਈ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਖਰੀਦਦਾਰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਘਰ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਮਈ ਧੁਨੀਆਂ ਪਈਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ, ਉਹ ਧੁਨੀਆਂ ਸੁਣਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਥੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਥੇ, ਅੰਗਵਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗਣਿਕਾ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਹ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਲਵਣਾਚਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਵਿਛੌਨਾ ਭੇਟ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਹ੍ਰੀਕੇਸ਼ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ (ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ) ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ, "ਇਹ ਕਮਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਹ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।" ਇਉਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਜਾਗ ਪਈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਲਵਣਾਚਲ ਉੱਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਥੇ, ਅੰਗਵਤੀ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਛੌਨੇ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਚੜ੍ਹਾਏ। ਉਸਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਮਾਪ ਅਨਾਜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਤਿੰਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਏ ਹੋਏ ਪਤਲੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਉਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਫਿਰ ਅੰਗਵਤੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਭੋਜਨ ਖਾਓ।" ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਅਸੀਂ ਕੱਲ੍ਹ ਖਾਵਾਂਗੇ; ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਮੰਗਲ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਾਂਗੇ।" ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਖਿਆ, "ਦੇਵੀ, ਅਸੀਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੇ ਹਾਂ; ਤੇਰੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਰਾਤ ਜਾਗਦੇ ਰਹੇ। ਸਵੇਰੇ, ਅੰਗਵਤੀ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਛੌਨਾ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਪਹਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਪਿੰਡ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀਆਂ ਗਾਈਆਂ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਭੋਜਨ ਦੋਸਤਾਂ, ਸਾਥੀਆਂ, ਗਰੀਬਾਂ, ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਜੰਗਲੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਭਗਵਾਨ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਕਮਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਤੇਰੇ ਸੱਚ ਤੇ ਅਲੋਭ ਵਰਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ। ਚੌਥੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਰਥ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦਾ ਆਸ਼ਰਯ ਲੈ। ਇੱਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਣ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵੇਂਗਾ। ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਉਥੇ ਹੀ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪੁਸ਼ਪਵਾਹਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੁਬਾਰਾ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਇਹ ਵਰਤ ਅਭਿਆਸ ਕਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਦੇ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ, ਬਾਰਾਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਾਈਆਂ, ਮਧਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ, ਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੋਨਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਊਨਤਮ, ਪਰ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਪਹਿਲਾ ਦਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ, ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ। ਤੀਜਾ ਰੁਦ੍ਰ ਲਈ ਹੈ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਦਾਨ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਇਹ ਕਥਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਰ੍ਹੇ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਵਾਲ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਵਰਤ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਪ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੈ: ਜੇ ਕੋਈ ਘਰਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹਾ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਗਾਈ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਅੱਧਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦਾ ਚੱਕਰ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਕਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੈ; ਜੋ ਇੱਕ ਗਾਈ ਅਤੇ ਬਲਦ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਜੋ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਗਾਈ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਰੁਦ੍ਰ ਵਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਭੈ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਨੀਲਾ ਕਮਲ, ਚੀਨੀ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਤੇ ਬਲਦ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਫ਼ਤੇ-ਹਫ਼ਤੇ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਨੀਲ ਵਰਤ ਹੈ। ਆਸ਼ਾਢ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਜੋ ਭੋਜਨ ਦੇ ਬਰਤਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਆਨੰਦ ਵਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਦਹੀ, ਦੁੱਧ, ਘਿਉ ਤੇ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਕਪੜੇ ਤੇ ਰਸ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, "ਗੌਰੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ," ਆਖਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੌਰੀ ਵਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੁਸ਼ਯ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤ੍ਰੈਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਸ ਉਂਗਲਾਂ ਲੰਮਾ ਅਸ਼ੋਕ ਦਾ ਰੁੱਖ ਤੇ ਚੀਨੀ, ਕਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, "ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ," ਆਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਮ ਵਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖ ਨਾਸਕ ਹੈ; ਜੋ ਆਸ਼ਾਢ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਫਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਘਿਉ ਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਘੜਾ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਸੋਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਵਰਤ ਹੈ। ਜੋ ਹੇਮੰਤ ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ਿਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਾਲਗੁਣ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨਾ, ਦੋਵੇਂ ਸੰਧੀਆਂ ਤੇ, ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।