ਜੋ ਕੋਈ ਕਮਲ ਦੀ ਜੜ ਚੁਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਰੋਟੀ ਖਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਚੋਰੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਰਹੇ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਹੀ ਕੂਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਚੋਰ ਨੂੰ ਉਹੀ ਲੋਕ ਮਿਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਕਮਲ ਦੀ ਜੜ ਚੁਰਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਲਈ ਨਿਰਦਈ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਈਰਖਿਆਲੂ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣੇ; ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗਾਲ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਗਾਲਾਂ ਮਿਲਣ; ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਪਵੇ। ਉਹ ਕਮਲ ਦੀ ਜੜ ਚੁਰਣ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਸ ਵੇਚੇ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜਦ ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ ਆਏ, ਉਹ ਘੱਟ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਬਣਾਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾਏ, ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੰਭ ਕਰੇ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲਵੇ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨਪਸੰਦ ਭੋਜਨ ਇਕੱਲਾ ਖਾਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਤੇ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਵਿਲਾਸਤਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਕਮਲ ਦੀ ਜੜ ਚੁਰਣ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖੇ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ; ਮੰਦੀ ਮੱਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸਮਝੇ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਭੋਜਨ ਖਾਏ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਰੁਚੀ ਰੱਖੇ। ਉਹ ਕਮਲ ਦੀ ਜੜ ਚੁਰਣ ਵਾਲਾ ਵੈਦ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਜਮਦਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਹ ਜਨਮ ਜਨਮਾਂਤ ਤੱਕ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਨੌਕਰ ਬਣ ਕੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਕਮਲ ਦੀ ਜੜ ਚੁਰਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਧਰਮਕਰਮ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਵੇ। ਸ਼ੁਨਹਸਖਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਹ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ, ਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਹੋ ਕੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੇ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਚ ਬੋਲੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਮ ਕਰੇ, ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡ ਚੁਰੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਹ ਦੋਹਰਾਵਾਂ (ਸੰਕਲਪ) ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਨਹਸਖਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ—ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਵਜੋਂ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡ ਚੁਰੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਨਹਸਖਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡ ਲੁਕਾਈ ਸੀ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ। ਧਰਮ ਦੀ ਗਲ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਵਾਸਵਾ ਸਮਝੋ। ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਲੋਭ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਟਲ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ। ਆਓ, ਅਕਾਸ਼ੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲ ਚਲੀਏ। ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਮਝ ਕੇ, ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ ਪੁਰੰਦਰ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ—ਜੋ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਮੱਧ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਉਸ ਵਰਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਰਿੰਚੀ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੱਕ ਟਿਕਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਭ ਆਏ, ਪਰ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਲੋਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸੇ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਜੋ ਕੋਈ ਰੋਜ਼ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਹ ਕਥਾ ਅਸਚਰਜ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਹੈ, ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੱਧ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਦੇ ਫਲ ਤੇ ਸੰਯਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਦਾ ਮੂਲ—ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਦੱਸੋ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਪੁਰਾਤਨ ਰਥੰਤਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਪੂਸਪਵਾਹਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਮਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੇ ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਤ ਦਵੀਪ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਸੀ। ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਟਾਪੂ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਟਾਪੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਥ, ਕਮਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦੈਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਸਪਵਾਹਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਮਲ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਲਾਵਣਯਵਤੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਈ, ਤੇ ਭਵ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਪਾਰਵਤੀ ਵਾਂਗ। ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ; ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਏ ਹੋਏ ਤੇ ਪੂਜਾ-ਯੋਗ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ—"ਇਹ ਅਟੱਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਰਾਣੀ, ਜੋ ਕਮਲਜਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ?" "ਮੇਰੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਮਲ-ਮਕਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਜੇਕਰ ਲੱਖਾਂ ਰਾਜੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦੀ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਨਾ ਤਾਰੇ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ; ਤਾਂ, ਹੋਰ ਜਨਮ, ਧਰਮ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ?" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸੋ, ਚਾਹੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ, ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ; ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ—'ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅਸਚਰਜ ਕਾਰਨ ਤੇ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।'" "ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਦਿਨ-ਦਿਨ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਬਣਿਆ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਵਾਸ਼ਨਾ, ਨਖ, ਤੇ ਗਹਣੇ ਸਭ ਮੰਦੇ ਸਨ। ਤੇਰੇ ਕੋਈ ਦੋਸਤ, ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਭੈਣ, ਜਾਂ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਭ ਸ਼ਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਧਰਤੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਹੀ ਗਈ।" "ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਿਆਨਕ ਸੁਕਾ ਪਿਆ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਤੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਫਲ ਜਾਂ ਖਾਣ-ਯੋਗ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਕਮਲ-ਭਰਿਆ ਝੀਲ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਤੂੰ ਉਥੋਂ ਬਹੁਤ ਕਮਲ ਲੈ ਕੇ, ਵੈਦਿਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।