ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ (ਦਵਜਾ) ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗ ਅਤੇ ਅਸਲ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਥੇ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ, ਜੇਕਰ ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸ਼ੁਧਤਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ; ਸਾਂਖਿਆ, ਯੋਗ, ਵੰਸ਼, ਜਨਮ, ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ—all ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੇਅਦਬੀ ਨਾਲ ਤਪ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਤੇ ਪਾਣੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਮ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੀ ਗਲਤੀ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨੇਕੀ ਵਾਪਿਸ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖਪ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ, ਮੋਟਾ ਕੱਪੜਾ, ਇਕੱਲਾਪਣ, ਨਿਰਲਿਪਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ—ਇਹ ਸਭ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਚਰਿੱਤਰ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰ ਨੇਕੀ ਨਾਲ ਟਿਕਦੇ ਹਨ; ਗੁੱਸਾ ਡੋਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਰੁਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਠੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਰਲਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਗੁੱਸੇ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ, ਗੁਪਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸੰਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਧਰਮ ਦੀ ਇਹ ਸਿਖਿਆ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ ਹਨ। ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਧੀਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਗਲਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੋਚੇ ਕਿ ਧੀਰਤਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ; ਧੀਰਤਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।" ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਪ, ਹੋਮ ਜਾਂ ਪੂਜਾ—all ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਟੁੱਟੇ ਘੜੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ ਵਾਲੇ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਨਾਵ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਡਿਗਦਾ। ਹੁਣ, ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਸੁਣੋ: "ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਾਪਸੰਦ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਨਾ ਕਰੋ; ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝੋ; ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗ ਜਾਣੋ।" ਜਿਹੜਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਪਕਾਉਣਾ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਜੀਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ। ਜਿਹੜਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਤ ਨੇ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਉਪਦੇਸ਼ Śunaḥśakha ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਸਭ ਸੰਤਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਝੀਲ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਲੋਟਸ ਅਤੇ ਜਲ-ਕੁੰਭੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਉਥੇ ਉਤਰੇ, ਅਤੇ ਲੋਟਸ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਦੇ ਗੱਛੇ ਬਣਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਗੱਛੇ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੁੰਨ-ਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਇੱਕਠੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਟਸ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਗਾਇਬ ਹਨ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਨੇ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਲੋਟਸ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਕੱਟ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ?" ਫਿਰ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਨੇ ਕਸਮ ਖਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। Kaśyapa ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜਿਹੜਾ ਲੋਟਸ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਗੁਆ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘਾਤੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਝੂਠਾ ਗਵਾਹ ਬਣੇ, ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਪਖੰਡ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਮਾਸ ਖਾਏ, ਸਦਾ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।" "ਜਿਹੜਾ ਲੋਟਸ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪੈਸੇ ਲਈ ਕਰੇ," Kaśyapa ਆਖਦਾ ਹੈ। Vasiṣṭha ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਉਹ ਅਣ-ਧਰਮਿਕ ਸੰਭੋਗ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖੇ। ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਮਹਿਮਾਨੀ ਖਾਣਾ ਲੈਵੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਓਹਲੇ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਤੀ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਕੂਏ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ।" "ਜਿਹੜਾ ਲੋਟਸ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ," Vasiṣṭha ਆਖਦਾ ਹੈ। Bharadvāja ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਉਹ ਸਭ ਲਈ ਨਿਰਦਈ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰੇ।" "ਉਹ ਈਰਖਾ ਕਰੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ, ਜਿਹੜਾ ਲੋਟਸ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਕੇ ਜਵਾਬ ਮਿਲੇ; ਜਿਹੜਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ, ਉਹ ਖੁਦ ਮਾਰੇ ਜਾਵੇ।" "ਜਿਹੜਾ ਲੋਟਸ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਸ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ," Bharadvāja ਆਖਦਾ ਹੈ। Gautama ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਮਿਆਰੀ ਭੋਜਨ ਦੇਵੇ।" "ਉਹ ਸਦਾ ਸ਼ੂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਭੋਜਨ ਖਾਏ, ਜਿਹੜਾ ਲੋਟਸ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਢੀਂਡੋਰਾ ਪੇਟੇ, ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖੇ।" "ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨਪਸੰਦ ਭੋਜਨ ਇਕੱਲਾ ਖਾਏ।" Viśvāmitra ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਉਹ ਸਦਾ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸੰਭੋਗ ਕਰੇ।" "ਉਹ ਸਦਾ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰੇ।" "ਉਹ ਸਦਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ, ਮਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਾਫਰਮਾਨੀ ਕਰੇ।" "ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਸਮਝੇ, ਸਦਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਭੋਜਨ ਖਾਏ, ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰੇ।" "ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।" Jamadagni ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਉਹ ਜਨਮ ਦਰ ਜਨਮ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਨੌਕਰ ਬਣ ਜਾਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਸਮਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।