ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ! ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਉੱਚਾ ਵਰਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੋ। ਕਿਹੜੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਕਿਹੜੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਮਾਂ, ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੀਏ? ਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣਾ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਠੀਕ ਵਿਧੀ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ।" ਤਦ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਸੁਣੋ! ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਠੀਕ ਵਿਧੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੋ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਕੇ—'ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਮੈਂ ਭਲੇ ਦਿਨ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਹੋ'—ਦੰਤਧਾਵਨ (ਮੂੰਹ ਧੋਣ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵਰਤ ਲਓ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪਤਿਤ, ਚੋਰ, ਨਾਸਤਿਕ, ਦੁਸ਼ਚਰੀਤਰ, ਪਰ ਸੀਮਾ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਧਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਦੀ, ਤਲਾਬ, ਕੂਏ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਟੀ ਚੁੱਕੋ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹੋ: 'ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਚੱਲੇ, ਹੇ ਮਿੱਟੀ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਭੀ ਮੈਂ ਕੀਤਾ।' ਫਿਰ ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ: 'ਤੂੰ ਜਲ ਹੈਂ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈਂ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਪਸੀਨੇ ਜਾਂ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਮੰਤ੍ਰ ਕਹੋ: 'ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਸਰੋਵਰਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਤਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ।' ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ (ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਮੂਰਤੀ) ਬਣਾਓ, ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਸੋਨਾ ਲਓ। ਘਰ ਆ ਕੇ ਪੂਜਾ ਤੇ ਹੋਮ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਆਮਲਕੀ (ਆਵਲੇ) ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਕੋਲ ਜਾਓ। ਉਸ ਦਰਖ਼ਤ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਾਈ ਕਰੋ, ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ ਨਿਰਮਲ ਘੜਾ ਰੱਖੋ। ਘੜੇ ਨੂੰ ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਓ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧ ਪਾਓ, ਛਤਰੀ ਤੇ ਜੋੜੇ ਜੁੱਤੀ ਲਗਾਓ, ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੋ। ਘੜੇ ਦੀ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਹਾਰ ਪਾਓ, ਹਰੇਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਧੂਪ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿਓ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਦੀਵੇ ਲਗਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਘੜਾ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗੇ। ਉਸ 'ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਤ੍ਰ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਉਸ ਪਾਤ੍ਰ 'ਤੇ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੋ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ੋਕਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਿਨ ਦੇ ਘੁੱਟਣਾਂ 'ਤੇ, ਉਗ੍ਰ ਦੇ ਜੰਘਿਆਂ 'ਤੇ, ਤੇ ਦਾਮੋਦਰ ਦੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ। ਪਦਮਨਾਭ ਦੇ ਪੇਟ 'ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਧਾਰੀ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ, ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ 'ਤੇ, ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ। ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਗਲ੍ਹ 'ਤੇ, ਯਜ੍ਨਮੁਖ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ, ਦੁੱਖ ਮੁਕਤਿ ਦੇ ਨੱਕ 'ਤੇ, ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ। ਵਾਮਨ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਭਵਿਆਂ 'ਤੇ, ਤੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ 'ਨਮਸਕਾਰ' ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਹੈ ਪੂਜਾ ਮੰਤ੍ਰ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਫਲ ਤੇ ਭਕਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦਿਓ। ਫਿਰ, ਭਗਤੀ ਭਰਿਆ ਮਨ ਰੱਖ ਕੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰੋ—ਨਾਚ, ਗੀਤ, ਵਾਜੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਵਾਰਤਾ, ਤੇ ਸਤੁਤੀਆਂ ਗਾਓ। ਵੈਸ਼ਨਵ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਬਿਤਾਓ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹੋਏ ਘੜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਿਣਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਪ੍ਰਦੱਖਿਣਾ 108 ਜਾਂ 28 ਵਾਰੀ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਸਵੇਰੇ ਹਰਿ ਲਈ ਆਰਤੀ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਦੇ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੋੜਾ ਕੱਪੜਾ ਤੇ ਜੁੱਤੀ ਦਿਓ। 'ਕੇਸ਼ਵ, ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ'—ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਆਵਲੇ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰੋ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ, ਫਿਰ ਆਪ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜਿਤਨਾ ਫਲ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਸਭ ਯੱਗਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚਾ ਵਰਤ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ ਪਰ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਚਰਨ ਵਿੱਚ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਕੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਧੀ ਕੀ ਹੈ?" ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।" ਰਾਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ! ਮੈਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਵਰਤ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਸਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮ, ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ। ਤੇਰਾ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚਾ ਵਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ।" "ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ 'ਮੋਹਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ' ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।