ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਵਹਿਮੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਲਾਲਚ, ਮਦ, ਵੈਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਉਥੇ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਦਰ-ਅਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੁਲਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਦ ਨਿਯਮਤ ਅਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਚਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਅਤੇ ਸੰਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਬਹੁਤ ਦਿਆਲੂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਗnihotra ਕਰਦੇ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ, ਭੈਣ ਜਾਂ ਧੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਦ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਅਪਮਾਨ ਜਾਂ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਸੁੱਕਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫ ਰਹੇ ਸਨ। ਭੋਜਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਦਾਨ ਲੈ ਲਵੋ। ਪਿੰਡ, ਚਾਵਲ, ਜੌ, ਭੋਜਨ, ਰਤਨ, ਸੋਨਾ, ਗਾਂਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮਾਸ ਨਾ ਪਕਾਓ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ।" ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਡਰਾਉਣਾ ਕੰਮ ਹੈ; ਸ਼ਹਦ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਲਲਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?" ਫਿਰ ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਰਥੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਦਸ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਧੰਝਾ-ਧਾਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਦਸ ਧੰਝਾ-ਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਾਚਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਦਸ ਨਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਾਜਾ। ਹਜ਼ਾਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਕਸਾਈ ਵੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਮਿਸ੍ਰਾ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਦਾਨ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾ, ਰਾਜਾ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮੰਤਰੀ ਉਥੇ ਆਏ ਤੇ ਉਡੁੰਬਰ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਭਰ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਛਿੜਕ ਦਿੱਤਾ। ਲੋਕ ਭੋਜਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਫਲ ਚੁੱਕ ਲਏ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਜਾਣ ਕੇ ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਨਾ ਲਵੋ। ਅਸੀਂ ਮੂਰਖ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੰਪੱਤੀ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵੈਕੁੰਠ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਅਸਲ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।" ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਲੱਛਾਂ-ਕੋਟੀਆਂ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੌਲਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਭਾਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ, ਚਾਵਲ, ਜੌ, ਸੋਨਾ, ਗਾਂਆਂ, ਅਰਤਾਂ ਵੀ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਤੋਖੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਧਨ ਦਾ; ਪਰ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਧਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਪੱਤੀਆਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਸੰਪੱਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਿੰਨਾ ਜਿਆਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਣੁਚਿਤ ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਤੇਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਰਾਜਗੀਰੀ ਨੂੰ ਤੋਲਿਆ; ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਗਰੀਬੀ ਰਾਜਗੀਰੀ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਧਨ ਇਕ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਹੈ।" ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਮੋਹ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ; ਧਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਧਰਮ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਿਆਗ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੁਦ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਮੋਖ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਨਾਲ ਵਾਲ ਅਤੇ ਦੰਦ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਧਨ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਸ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ। ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਕੰਨ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲਾਲਸਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ।" ਜਿਵੇਂ ਦਰਜ਼ੀ ਸੂਈ ਨਾਲ ਧਾਗਾ ਕੱਪੜੇ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਲਾਲਚ ਦੀ ਸੂਈ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਡੋਰ ਚਲਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸਿੰਗ ਵੱਧਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਲਾਲਚ ਅੰਤਹੀਣ ਹੈ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੌਣ ਸੰਤੋਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ? ਜੇਕਰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸੰਤੋਖੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚਮੜੇ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਚਮੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸੰਤੋਖ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ ਭੱਜਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੁਖ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਅਸੰਤੋਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ; ਸੰਤੋਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਹੈ।