ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਵਾਸ—ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ—ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਜਲਦੀ ਕਰ ਲਵੋ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ। ਫਿਰ, ਅਗਸਤ੍ਯ ਜੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪੀ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਸਤ੍ਯ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ: "ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਕ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਪਣੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਦੇਵ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ। ਉਹ ਦਾਨਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਤੇ ਗੱਜਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ੋਰ ਅੱਗੇ ਟਿਕ ਨਾ ਸਕੇ। ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਭਾਰੀ ਜੰਗ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਪਿੱਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜਲ ਗਏ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣੇ, ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਦਾਨਵ, ਵਿਖਰਿਆ ਹੋਏ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਬਚੇ ਹੋਏ ਦਾਨਵ, ਜੋ ਕਾਲਯਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਨ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤ੍ਯ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ: "ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ ਹੈ; ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਕਾਲਯਾ ਦੂਰੀ ਹੋ ਗਏ।" ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਜ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਭਰ ਦਿਓ; ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਫਿਰ ਛੱਡ ਦਿਓ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਅਗਸਤ੍ਯ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਹ ਪਾਣੀ ਤਾਂ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪਚ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਏ ਸੋਚੋ।" ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਭਰਨ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ, ਪਰਸਪਰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਲੋਕ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਪਰਤ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਲਏ। ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਸੋ ਕਰੋ। ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੁੜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਭਾਗੀਰਥ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਭਰ ਦੇਵੇਗਾ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ—ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ—ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਜੋ ਵੀ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਮੰਗ ਲਵੋ।" ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਤੀਰਥ ਕਰਦੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦਿੰਦੇ, ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣੰਤ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਅਰਘ, ਚੌਲ ਜਾਂ ਜੌਂ ਦੀ ਪਿੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ ਜਾਂ ਕੁੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਯਜਨ ਪਹਾੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਤੀਰਥ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਨ ਕਦੇ ਮੁਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਭੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਇੱਥੇ ਤੀਰਥ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਚ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜੰਮਦਾ।" "ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਪਾਪ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਤੀਰਥ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਅਗਸਤ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਗਸਤ੍ਯ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ। ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਗਸਤ੍ਯ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਇਹ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ: ਅਤ੍ਰਿ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਪੁਲਸਤ੍ਯ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ, ਅੰਗੀਰਸ, ਗੌਤਮ, ਸੁਮਤੀ, ਸੁਮੁਖ, ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਥੂਲਸ਼ਿਰਾ, ਸੰਵਰਤ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਰਦਨ।