ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਦੇਵਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਰੀਤ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੀ ਆਸਰਾ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜ ਗੱਦੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਲੰਘ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਉਲੰਘਣ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਫੁਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਾਧਾ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਮੌਤ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰਾਖੀ ਲਈ ਆਏ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਗਏ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ ਤੂੰ ਸਦਾ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇਕ ਵਰ ਮੰਗਣ ਆਏ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।" ਇਸ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਅਚਾਨਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਫੁਲ ਗਿਆ? ਇਹ ਵਾਚਕ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।" ਤਦ ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸੂਰਜ, ਜੋ ਭਾਸਕਰ ਹੈ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ, ਮੇਰੂ, ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੇਰੂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਐਸਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਕਰ।'" ਸੂਰਜ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਲਾਂਦਾ। ਇਹ ਰਾਹ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਵਿਂਧਿਆ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਯ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸ਼ਰਮ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਵਿੰਧਿਆ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਗਸਤਯ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਂਧਿਆ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਰਸਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਵਾਂ, ਤੂੰ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹੀਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵਾਂ, ਫਿਰ ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੇ ਵਧੀ।" ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵੀ ਵਾਰੁਣੀ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਸਤਯ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਾਲੇਯ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਅਗਸਤਯ ਦੀ ਆਸ਼ਰਮ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਨਾਸ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਯ ਨੂੰ ਦੱਸੀ, ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਵਰ ਮੰਗਦੇ ਹੋ?" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਇਕ ਅਚੰਭਤ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਪੀਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਰ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਾਲੇਯ ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਾਂਗੇ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ।" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹੀ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਾਸਤੇ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਪੂਰਨ ਹੋਏ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ ਗਏ। ਮਨੁੱਖ, ਸੱਪ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਕਿਮਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਉਹ ਵੱਡਾ ਕਰਾਮਾਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚਦਾ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਛਲਦਾ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫੇਨ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਲਚਰ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੇਵਤੇ, ਅਗਸਤਯ, ਗੰਧਰਵ, ਮਹਾਨ ਸੱਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਫਿਰ ਵਾਰੁਣੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ ਆਖਿਆ, "ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਲਦੀ ਕਰ ਲਵੋ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪੀ ਲਿਆ। ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ: "ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਾਖਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਹੈਂ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੀ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ, ਮੁੱਖ ਗੰਧਰਵ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਫੁੱਲ ਵਰਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਾਲੇਯ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਡੇ, ਤੀਬਰ ਤੇ ਗੂੰਜਦਾਰ ਸਨ, ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਦਾਨਵ, ਜਿੰਨਾ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕ ਨਾ ਸਕੇ। ਉਹ ਦਾਨਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਕ ਛਿਨ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਜਲ ਗਏ ਸਨ, ਹੁਣ ਚਾਹੇ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਲੈਣ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ, ਕੰਨਕੀਆਂ ਤੇ ਬਾਜੂਬੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਦਾਨਵ, ਫੁੱਲਦੇ ਹੋਏ ਕਿੰਮਸ਼ੁਕ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।