ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਕ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਜੈ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਵਸੰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ: "ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਤੇ ਪਾਲਕ ਹੋ। ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਨਾ ਚਲਦਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨਾ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾ ਮਹਾਬਲੀ ਅਸੁਰ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਉਤਪਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਬਲੀ ਅਸੁਰ ਬਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਹੋਮ-ਯਗਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਵਾਲਾ ਅਸੁਰ ਜੰਭ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੋਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਐਸੇ ਅਨੇਕ ਅਗਣਿਤ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕੰਮ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਰਾ ਹੋ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਇਸ ਵੱਡੀ ਆਫਤ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਜੂਨਾਂ ਵਾਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਫਲ-ਫੂਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਖੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਹਵਨ ਤੇ ਪਿਤਰ-ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਰਭੀਕ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਹੁਣ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਡਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕੌਣ ਹਨ ਜੋ ਰਾਤੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ; ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਉਹ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਕਾਲਕੇਅ ਨਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਕੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਵਾਸ ਵਿੱਚ ਲੁੱਕ ਗਏ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਅਨੇਕ ਜਲ-ਚਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਤੀਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਣ। ਪਰ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕਣ ਕਰਕੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਟਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ, ਵਡੇ ਆਤਮਾਵਾਨ ਅਗਸਤਿਆ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਲੋਕ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ। ਦੇਵਤੇ, ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਅਗਸਤਿਆ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲੇ: "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪੀੜਿਆ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਬਣੇ ਸੀ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪਦਵੀ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਵਿਂਧਿਆ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਟੁੱਟਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਜੀਵ ਮੌਤ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਈ। ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਾਡਾ ਸਦਾ ਆਸਰਾ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਕ ਵਰ ਮੰਗਣ ਆਏ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵਰ ਦੈਨ ਵਾਲੇ ਹੋ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਅਚਾਨਕ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਿਆ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।" ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸੂਰਜ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਮੇਰੂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੇਰੂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਵੀ ਕਰ।' ਸੂਰਜ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਨਿਯਤ ਮਾਰਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਿਆ ਹੈ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਗਈ। ਤਦ ਉਹ ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।' ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਂਧਿਆ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਵਿਂਧਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਖਣ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਵਾਂ, ਤੂੰ ਵਧਣਾ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂ, ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਵਧੀ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਤੱਕ, ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲਕੇਅ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ।