ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ (ਸਰਸਵਤੀ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੀਣਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪੌੜੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਤ ਦਿਨ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਮਰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਤਿ ਉੱਚੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਸਵਤੀ ਉਥੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਰਗੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੁੰਦਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਨੰਦਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਦੇਵੀ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨਯੋਗ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਧਰਮ ਦੀ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਲ ਪੀਣ ਜਾਂ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੰਦਾ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ ਧਰਤੀ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਥੇ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਧਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਉਥੇ ਸਖ਼ਤੀ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਅੰਤ-ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁਰਸ਼, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਛਤ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਨੇੜੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਯਜਨਾ ਦੇ ਦੁਲਭ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਸਰਸਵਤੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਨਮ-ਮਰਨ ਆਦਿ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸੇਵੀ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਸਭ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਮੈਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਨੰਦਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਆਇਆ, ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੂਰਨ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਥੇ ਕਿਹੜੇ ਜਨੇਊ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਤ ਹੋਏ? ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਯਜ్ఞ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛੱਡੇ ਸਨ; ਉਥੇ, ਮਹਾਨ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਬਣਾਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਲਈ ਕੋਣ ਨੇ ਕੂੰਡ ਬਣਾਇਆ? ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਗਈ? ਤ੍ਰਿਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਉਥੋਂ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਫਿਰ ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਫਲ ਸੁਣੋ। ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਮਨ ਸੰਯਮਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਗਿਆਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਹੈ, ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਰੁਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੋ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੀ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਰਹਿਤ, ਸੱਚੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਵਰਗਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪਰਮ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਪਿਤਰ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ, ਅਨੇਕਾਂ ਤਪਸੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਆਸ ਤੇ ਮੁੱਖ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨੇਊ ਨਾਲ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਧਰਮ ਵਧੇਗਾ; ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅੰਗ ਨਾਲ ਜਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਰੂਪ ਲਈ ਤੈਰ ਉੱਠੇਗਾ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਤੀਰਥ ਦੀ ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦਾ ਘੇਰਾ ਹੈ, ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਵੇਗਾ। ਇਸਦੀ ਚੌੜਾਈ ਅੱਧੀ ਯੋਜਨ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਇੱਕ ਅੱਧੀ ਯੋਜਨ ਹੈ; ਇਹ ਤੀਰਥ ਦਾ ਮਾਪ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਿਰਫ਼ ਪੁਸ਼ਕਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ्ञ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਸਵਤੀ ਮੁੱਖ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ; ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਚੌਦਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਇਕੱਠ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੋ-ਦਾਨ ਯਜ्ञ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ। ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਾਨਵ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਇਹ ਤੀਰਥ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦਸ ਅਰਬ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ... (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)।