ਇਸ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਵਿੱਚ, ਗਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨੀਅਤ ਦਰਸਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ, ਚੁਤੜਾਂ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਾਪ ਲੱਗੇ। ਜੇ ਮੈਂ ਮੁੜ ਨਾ ਆਵਾਂ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਪ ਲੱਗੇ ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮੈਂ ਮੁੜ ਨਾ ਆਵਾਂ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਪ ਲੱਗੇ ਜੋ ਇਕ ਵਾਰੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਲੱਗੇ ਜੇ ਕੋਈ ਅਣਫਿੱਟ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਾਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਵੇਲੇ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਕੋਈ ਮਹਿਮਾਨ ਆਵੇ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗੇ। ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗੀ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਾਘ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਧੇਨੁਕਾ, ਤੇਰੇ ਇਹਨਾਂ ਵਾਅਦਿਆਂ ਤੇ ਸਾਡਾ ਭਰੋਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕਦੇ ਤੂੰ ਸੋਚੇਂ ਕਿ ਇਹ ਮੂਰਖ ਤੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਕੋਈ ਪਾਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਔਰਤਾਂ, ਵਿਆਹ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ, ਜਾਂ ਜਿੰਦਗੀ ਛੱਡਣ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਾਸਤਿਕ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਤੁਰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਜੋ ਚੁਟਕੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕਾ ਦੇਣਗੇ। ਝੂਠੀ ਤਰਕ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਤੁਰ ਲੋਕ ਕਈ ਵਾਰ ਝੂਠ ਨੂੰ ਸੱਚ ਵਾਂਗ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸਮਤਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਚੀ ਜਾਂ ਥੱਲੀ ਦਿਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਜਦ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਪਕਾਰਕ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਛੜਾ ਦੁੱਧ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਦੇਵੇ; ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਣ ਉਪਰੰਤ ਹੋਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੇਵਤੇ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੱਚਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਯਮ ਉਸ ਦੇ ਅਰਧ ਪੁੰਨ ਵੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਐਸੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਾ ਦੇਵੀਂ; ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰ।” ਨੰਦ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਇਹੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ! ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਧੋਖਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।” ਬਾਘ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਓ ਗਾਂ, ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ; ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚਾਟ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਭਰਾ, ਦੋਸਤ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ, ਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੱਚੜੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਉਹ ਗਾਂ ਚਲ ਪਈ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਾਂਪ ਰਹੀ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਆਹ ਭਰਦੀ ਹੋਈ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਪੈਰ ਵਿਚ ਕਾਦ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਬਣੇ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੜੇ ਦੀ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਉਸ ਵਲ ਦੌੜੀ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚੜੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਬੱਚੜਾ ਵੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, “ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੀ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਨਿਗਾਹ ਚਿੰਤਤ ਹੈ।” ਨੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਦੁੱਧ ਪੀ ਲੈ। ਪਰ ਇਹ ਤੇਰਾ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਆਖਰੀ ਤੇ ਵਿਰਲਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਵੇਰੇ ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਏਂਗਾ? ਪੁੱਤ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਲੈਣੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਭੁੱਖੇ ਤੇ ਪਿਆਸੇ ਬਾਘ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਪਏਗੀ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬੱਚੜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਜਾਵੇਂਗੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਰਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਨਾ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜੇ ਬਾਘ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹੀ ਮੁਕਾਮ ਮਿਲੇਗਾ ਜੋ ਮਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਮਾਂ, ਤੂੰ ਰਹਿ ਜਾ, ਉਹ ਵਾਅਦੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਰਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ? ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ, ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਰਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ। ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲੋਕ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਪਰਮ ਕਰਤਵ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਜੋ ਪੁੱਤ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।” ਨੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ; ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ, ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੌਤ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਦੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਆਖਰੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਸੇਵਾ ਕਰੀਂ। ਚਾਹੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਂ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਕਦੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਕੇ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੜੇ ਦੀ ਇਹ ਭਾਵੁਕ ਤੇ ਸੱਚੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਂ-ਪੁੱਤ ਦੇ ਪਿਆਰ, ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਰਮ ਕਰਤਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਈ।