ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਮਾਤਾ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਅੱਗ ਨੂੰ, ਜੋ ਜਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦੇਵੇ। ਜਦ ਇਹ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਅੱਗ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਮਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ। ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, "ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਕਾਇਮ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਕਦਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਵੇਖੋ।" ਉਸ ਦੀ ਨਿਯਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਇਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਕੁਆਰੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾਇਆ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਰਸਵਤੀ, ਇਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦੇ।" ਪਿਤਾ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਸ ਦੀ ਮਾਦਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਮਾਯੂਸ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਪਈ। ਉਸਦੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਂਸੂ ਭਰ ਆਏ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਣਿਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਚਿੱਟਾ ਖਿੜਿਆ ਕਮਲ, ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਰੋ ਨਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਮਾਣ ਮਿਲੇਗਾ। ਧੀਏ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦੇ।" ਪਿਤਾ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਭਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗੀ," ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਤੁਰ ਪਈ। ਫਿਰ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਡਰ ਨਾ ਕਰ।" ਉਸਨੇ ਡਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ। ਜਦ ਉਹ ਤੁਰਨ ਲੱਗੀ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ੰਖ, ਨਗਾਰੇ ਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜੀ। ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਤੇ ਚੰਨੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮੁਖ ਚੌਦਵੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ, ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਸਥਾਰਤ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਚਮਕ ਨੇ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਸਭ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਤੁਰ ਪਈ। ਜਦ ਉਹ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਮਿਲਾਂਗੀ; ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀ?" ਗੰਗਾ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜਦ ਵੀ ਤੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਆਵੇਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ। ਮੈਂ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਲੈਣ ਆਵਾਂਗੀ।" "ਫਿਰ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ, ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੱਸਦੀ ਰਹਿ। ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ, ਸਰਸਵਤੀ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ।" ਉੱਥੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਸੌਂ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇ ਕੇ ਜੋ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਤੁਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਮਿਲਣਾ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੀਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੀ।" ਇੰਝ ਹੀ, ਯਮੁਨਾ, ਗਾਇਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਸਰਸਵਤੀ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਚਿੱਤ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਦਰਿਆ ਬਣ ਗਈ ਤੇ ਉਤਤੰਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਪਲੱਖਾ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਉੱਥੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੋਤਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਆਈ। ਉੱਥੇ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਰੁੱਖ, ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਆਪਕ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕੁਟੀਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ; ਰੁੱਖ ‘ਤੇ ਫੁੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਰਸਵਤੀ, ਜੋ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਸੋਹਣੇ ਤੋਤਿਆਂ, ਚੰਬੇ, ਚਮਪਕ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਝੱਗ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਚੰਦ ਜਾਂ ਪਲੱਖਾ ਰੁੱਖ ਨਾਲ। ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗੀ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੈਨੂੰ ਸੜਨ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਅੱਗ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਅਣਛੱਡਣਯੋਗ ਹੈ।" "ਇਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਲਈ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਇੰਝ ਹੀ ਤੁਰ; ਤੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਂਗੀ।" ਫਿਰ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਸੁਵਰਣ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੱਗ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਸਵਤੀ, ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ; ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਹ ਦਰਿਆ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ। ਉੱਥੇ, ਸਰਹੱਦ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਉਤਰੀ; ਪੁਸ਼ਕਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸੀ।