ਪੁਰਾਣਕਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਭੇਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਧਾਨ ਜਿਸ ਨੇ ਰਚਿਆ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਪਰਮ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਨੇ ਯज्ञ ਦੀ ਅਗਨੀ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯज्ञ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੁੜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਪਿਤਾਮਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਗਮ ਹੈ, ਯज्ञ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਧਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਯज्ञ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਓਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਹਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਯज्ञ ਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਯज्ञ, ਯज्ञ ਬਣ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਪਰਮ ਪੂਜਨਯ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ; ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਯज्ञ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਯज्ञ ਕਰਤਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹਵ੍ਰਿਚਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਚਾਰਕਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯज्ञ ਦੀ ਰੀਤ ਸੁਣੀ। ਯज्ञ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਉਚਾਰਨ ਦੀ ਮਾਹਰਤਾ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਯज्ञ ਦੀ ਵਿਥੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਬਦ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਂ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਮੀਮਾਂਸਾ ਅਤੇ ਤਰਕ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ, ਰਾਜਨ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਆਹੁਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਦੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਹਨ, ਉਹ ਯজ্ঞ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੁਰੂ, ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਉੱਥੇ ਪੂਜੇ ਗਏ; ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ ਦਕਸ਼, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਪੁਲਹ, ਮਰੀਚੀ, ਅੰਗਿਰਾ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅਤ੍ਰੀ, ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਨਾਰਦ — ਇਹ ਸਭ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਗਿਆਨ, ਆਕਾਸ਼, ਪਵਨ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ; ਧੁਨੀ, ਸਪਰਸ਼, ਰੂਪ, ਰਸ ਅਤੇ ਗੰਧ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਬਦਲਾਅ, ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕਾਰਣ ਹੈ; ਚਾਰ ਵੇਦ — ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਅਥਰਵ — ਇਹ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਧੁਨੀ, ਸ਼ਬਦ-ਵਿਦਿਆ, ਨਿਰੁਕਤ, ਯज्ञ, ਅਤੇ ਛੰਦ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲਕੇ; ਆਯੁਰਵੇਦ, ਧਨੁਰਵੇਦ, ਮੀਮਾਂਸਾ, ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਇਤਿਹਾਸ ਸਮੇਤ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਵਿਦਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ; ਤਪ, ਯज्ञ, ਨਿਸ਼ਚਾ, ਅਤੇ ਸਵਾਂਸ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ: ਧਨ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ, ਵੈਰ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਨੰਦ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸੰਵਰਤ, ਬੁਧ, ਸ਼ਨੀ, ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਮਰੁਤ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਵੀ, ਭਾਰਤ, ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਸੂਰਜ ਤੇ ਸੋਮ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਾਯਤਰੀ, ਦੁৰ্গਤਾਰਣੀ, ਵਾਣੀ ਦੇ ਸਤ ਰੂਪ, ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨक्षਤਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਟੀਕਾ, ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਰਾਜਨ; ਪਲ, ਛਣ, ਘੜੀ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਅਰਧ-ਮਾਸ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯज्ञ ਵੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਦੇਵੀਆਂ: ਲਾਜ, ਯਸ਼, ਤੇਜ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਸਥਿਰਤਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਸੰਪੱਤਾ, ਆਚਰਨ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬੁਧਿ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਉਪਦੇਸ਼, ਪਰੰਪਰਾ, ਧੀਰਜ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਕਰਮ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਪਸਰਾ, ਜੋ ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵ ਮਾਤਾਵਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ: ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ, ਸ਼ਿਵੀ, ਸ਼ੰਕੁ, ਰਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕੁ। ਵੈਗਵਾਨ, ਕੇਤੁਮਾਨ, ਉਗ੍ਰ, ਸੋਗ੍ਰਾ, ਵਿਆਗ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ; ਪਰੀਘਾ, ਪੁਸ਼ਕਰਾ, ਸੰਬਾ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਬਲੀ, ਕੁੰਭ, ਸੰਹਰਦਾ, ਗਗਨਪ੍ਰਿਆ, ਅਨੁਹਰਦਾ, ਹਰਿਹਰ, ਵਰਾ, ਕੁਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਯੋਨੀਭਕਸ਼ਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ, ਲਿੰਗਭਕਸ਼ਾ, ਵੈਰੁਰੂ; ਨਿਹਪ੍ਰਭਾ, ਸਪ੍ਰਭਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਨਿਰੁਦਾਰਾ ਵੀ। ਏਕਚਕਰਾ, ਮਹਾਚਕਰਾ, ਦਵਿਚਕਰਾ, ਕੁਲ ਸੰਭਵਾ, ਸ਼ਰਭਾ, ਸ਼ਲਭਾ, ਕ੍ਰਪਥਾ, ਕ੍ਰਪਥਾ, ਅਤੇ ਕਰਥਾ। ਬ੍ਰਿਹਦਵੰਤੀ, ਮਹਾਜਿਹਵਾ, ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਮਹਾਧਵਨੀ, ਦੀਰਘਜਿਹਵਾ, ਉਰਕਨਯਨਾ, ਮ੍ਰਿਦਾਕਾਇਆ, ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦਾਪ੍ਰਿਆ। ਵਾਯੂ, ਗਰਿਸ਼ਟਾ, ਨਾਮੂਚੀ, ਸ਼ੰਬਰ, ਵਿਜ਼ਵਰਾ, ਵਿਭੂ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨਾ, ਚੰਦਰਹਰਤਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧਵਰਧਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਕਾਲਕਾ, ਕਾਲਕੰਤਾ, ਕੁੰਦਦਾ, ਯੁੱਧ ਪ੍ਰੀਤ, ਗਰਿਸ਼ਟਾ, ਵਰੀਸ਼ਟਾ, ਪ੍ਰਲੰਬਾ, ਨਰਕਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥੂ। ਇੰਦਰਤਾਪਨਾ, ਵਾਤਾਪੀ, ਕੇਤੁਮਾਨ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਗਰਵ, ਅਸੀਲੋਮਾ, ਸੁਲੋਮਾ, ਬਾਸ਼ਕਲੀ, ਪ੍ਰਮਾਦਾ ਅਤੇ ਮਦਾ। ਸ੍ਰਿਗਾਲ-ਮੁਖੀ, ਕੇਸ਼ੀ, ਸ਼ਰਦਾ, ਏਕਾਖ਼ਾ, ਰਾਹੂ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ-ਵਿਮੋਚਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਾਨਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਡੀ ਉਪਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ! ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਯज्ञ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਸਾਡੇ ਲਈ ਜੋ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਹਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ।