ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਮ੍ਰਿਗਵ੍ਯਾਧ, ਸ਼ਰਵ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਨਿਰ੍ਰਿਤਿ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਫਿਰ ਅਜੈਕਪਾਦ, ਅਹਿਰਬੁਧਨ੍ਯ, ਪਿਨਾਕੀ, ਅਜੇਯ ਭਵਾ, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਕਪਾਰਦੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਥੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਥੇ ਹੀ ਭਾਗ੍ਯਵਾਨ ਸਥਾਣੁ, ਭਗਾ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਮਾਰ, ਅੱਠ ਵਸੂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਾਰੁਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਤੇ ਸਾਧ੍ਯਾ ਵੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਥੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਮਹਾਨ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਾਸ੍ਯਪ, ਕੰਬਲ ਤੇ ਤਕ੍ਸ਼ਕ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਸੱਪ ਵੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਥੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਤਾਰਕ੍ਸ਼ਯ, ਅਰਿਸ਼੍ਟਨੇਮੀ, ਮਹਾਨ ਗਰੁੜ, ਵਾਰੁਣੀ, ਆਰੁਣੀ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਫਿਰ, ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਯਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਚਾਰਯ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਜਗਤਪਿਤਾ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਰਤਾ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋ। ਹੇ ਕਮਲਜਨਮ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਨਾਰਾਯਣ ਜੀ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਰਾਯਣ ਜੀ ਤੇ ਸਭ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ, ਸੁੰਦਰ ਲੋਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਧਾਗੀ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵਰਗੇ, ਚਮਕਦਾਰ, ਸਵੈੰਭੂ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਦਿ ਕਾਰਣ ਹਨ। ਉਹ ਸੁਚਿੱਤ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਅਤੁੱਟ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ—ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਹੀ ਗਤੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਅੰਤ। ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ਟਵਿਧ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪਰਮ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਜਨਮ ਮੌਤ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਜੋ ਕਠਿਨ ਵਰਤ ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਆਹਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਤਪਸਿਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਗਿਆਂ ਸਮੇਤ। ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਹਨੂੰ ਯਜਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ—ਚਮਕਦਾਰ, ਵਿਲੱਖਣ, ਪਰਮ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਭਾਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਛਰ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਹੈ। ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਥਾਇਤਵ ਲਈ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਉੱਤਮ ਭੇਟ, ਇਹ ਸਭ ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਪਰਮ ਕਰਤਾ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ; ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਯਜਨਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੁੜ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਨੰਤ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਕ ਹੈ, ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਵੇਂ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਸਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਦਾ ਜੀ, ਯਜਨਾ ਸ਼ਾਲਾ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਜੋ ਧਨਵਾਨ ਯਾਜਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਥੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਦੈਤੀਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖੜਾ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ, ਤੇ ਨਿੱਤ ਯਜਨਾ ਆਪ ਹੀ ਯਜਨਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਜਕਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ; ਭ੍ਰਿਗੁ ਆਦਿਕ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਰਮਕਾਂਡ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁ-ਚਾ ਸੰਪ੍ਰਦਾਯ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ; ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਕਰਮ ਸੁਣੇ। ਯਜਨਾ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਤੇ ਉਚਾਰਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਉੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਜੋ ਯਜਨਾ ਵਿਧੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਵਿਆਕਰਣ, ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ ਤੇ ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਸਨ। ਮੀਮਾਂਸਾ ਤੇ ਤਰਕ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਚਨ ਕੀਤੇ; ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਧੀਆ ਦਵਿਜਨ (ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ) ਨੂੰ ਜਪ ਤੇ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ; ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਉਸ ਯਜਨਾ ਸਥਲ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਉੱਤਮ ਆਚਾਰਯ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ, ਉਥੇ ਪੂਜੇ ਗਏ; ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਥੇ ਦਕ੍ਸ਼, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਪੁਲਹ, ਮਰੀਚੀ, ਉੱਤਮ ਦਵਿਜ, ਅੰਗਿਰਾ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅਤ੍ਰਿ, ਗੌਤਮ ਤੇ ਨਾਰਦ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਗਿਆਨ, ਆਕਾਸ਼, ਵਾਯੁ, ਜੋਤ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ; ਧੁਨੀ, ਸਪਰਸ਼, ਰੂਪ, ਰਸ ਤੇ ਗੰਧ—ਇਹ ਸਭ ਉਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਵਿਕਾਰ ਤੇ ਪਰਿਨਾਮ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਕਾਰਣ ਹੈ; ਚਾਰ ਵੇਦ—ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਤੇ ਅਥਰਵ—ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਧੁਨੀ, ਸ਼ਿਖਾ, ਨਿਰੁਕਤ, ਵਿਧੀ, ਛੰਦ, ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ; ਆਯੁਰਵੇਦ, ਧਨੁਰਵੇਦ, ਮੀਮਾਂਸਾ ਤੇ ਗਣਿਤ ਵੀ। ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਆਨ, ਇਤਿਹਾਸ ਸਮੇਤ; ਇਹ ਸਭ ਉਪਾਂਗ ਤੇ ਉਪਵੇਦਾਂ ਨਾਲ, ਵੇਦ ਸਜਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ, ਸਵੈੰ-ਪਰਿਚਿਤ ਦਾਦਾ, austerity (ਤਪ), ਯਜਨਾ, ਨਿਸ਼ਚਯ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ, ਜਿਵੇਂ ਧਨ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ, ਵੈਰਾਗ, ਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਆਨੰਦ, ਦਾਦਾ ਜੀ ਅੱਗੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।