ਮਹਾਨ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇਸ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਂਡਵਯ ਵਿਖੇ ਮਾਂਡਵੀ ਦੇਵੀ ਵਿਰਾਜ ਰਹੀ ਹੈ, ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਾਹਾ, ਵੇਗਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੰਡਾ, ਤੇ ਅਮਰਕੰਟਕ ਵਿੱਚ ਚੰਡਿਕਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੈ। ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿਖੇ ਵਰਾਰੋਹਾ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਰਾਵਤੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਦੇਵਮਾਤਾ, ਜੋ ਪਾਰਾਪਾਰਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜੀ ਹੈ। ਮਹਾਲਯਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਪਦਮਾ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਉੱਤੇ ਪਿੰਗਲੇਸ਼ਵਰੀ, ਕ੍ਰਿਤਸ਼ੌਚ ਵਿੱਚ ਸਿੰਹਿਕਾ, ਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੇ ਪਾਸ ਸ਼ੰਕਰੀ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ। ਉਤਪਲਾਵਰਤਕ ਵਿੱਚ ਲੋਲਾ, ਸਿੰਧੁਸੰਗਮ ਤੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ, ਸਿੱਧਵਨ ਵਿੱਚ ਉਮਾ, ਭਰਤਾਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਅਨੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਾਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼੍ਵਮੁਖੀ, ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤਾਰਾ, ਦੇਵਦਾਰੂਵਨ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਮেধਾ, ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੀਮਾ ਦੇਵੀ ਵੱਸ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਿਮਾਦ੍ਰ ਵਿੱਚ ਭੀਮਾ ਦੇਵੀ, ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਉੱਤੇ ਤੁਸ਼ਟੀ, ਕਪਾਲਮੋਚਨ ਤੇ ਸ਼ਰੱਧਾ, ਤੇ ਕਾਇਆਵਰੋਹਣ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ। ਸ਼ੰਖੋੱਧਾਰ ਵਿੱਚ ਧਵਨੀ, ਪਿੰਡਾਰਕ ਤੇ ਧ੍ਰਿਤੀ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਤੇ ਕਾਲਾ, ਅੱਛੋਦਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਿਦਾਇਨੀ, ਵੇਣਾ ਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇਵੀ, ਬਦਰੀ ਵਿੱਚ ਉਰਵਸ਼ੀ, ਉੱਤਰਕੁਰੂ ਵਿੱਚ ਔਸ਼ਧੀ, ਤੇ ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਤੇ ਕੁਸ਼ੋਦਕਾ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਹੇਮਕੂਟ ਉੱਤੇ ਮਨਮਥਾ, ਕੁਮੁਦ ਵਿੱਚ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨੀ, ਅਸ਼ਵੱਥ ਵ੍ਰਿਖਸ਼ ਹੇਠ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਦੇਵੀ, ਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾਲਯ ਵਿੱਚ ਖਜ਼ਾਨਾ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਗਾਯਤਰੀ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਉੱਤੇ, ਪਾਰਵਤੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾਣੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੁਖ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵੀ, ਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰੁੰਧਤੀ, ਤੇ ਰਾਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਲੋਤਮਾ ਕਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਿਤ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਕਲਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਇਹ ੧੦੮ ਉੱਤਮ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਤਾ ਭਾਵਪੂਰਵਕ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ੧੦੮ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਭੀ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁਗ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ੧੦੮ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਜਾਂ ਅੰਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਊ ਦਾਨ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਰਾਧ ਜਾਂ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ, ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਯਥੋਚਿਤ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਅਜੇਤ ਰਹੇਂਗਾ। ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਹੀ ਰਹੇਂਗਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮੇਰੀ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਯਜ্ঞ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਬੇਟਾ।" ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅੰਨਦਾਇਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਤੇਰੇ ਆਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਾਂਗੀ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਉਪਰੰਤ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਏ। ਜਦ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਗਾਯਤਰੀ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਜੋ ਕਹਿਣੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ, ਧਨ, ਅੰਨ, ਪਤਨੀਆਂ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਸੁਖ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਭੋਗ ਕੇ, ਆਖਿਰ ਮੁਕਤੀ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਪੁਲਸ੍ਤਯ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਯੱਗ, ਤਪ, ਦਾਨ, ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਵੇਦਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਇਸ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਡਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰਥ ਦਾ ਮੇਲਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਚਤੁਰਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸਮੇਤ, ਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਨ, ਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਜਿਆਂ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵੋ, ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਵੰਸ਼ਜ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਸ਼ੁਭ ਨਾਦ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰੋ। ਰਥ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਓ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰੋ। ਰਥ ਉੱਤੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਰਖ ਕੇ, ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਰਣ ਕਰੋ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸੂਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਵਾਓ। ਸਵੇਰੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਆੰਜਨ ਤੇ ਮਿਠਿਆਈਆਂ ਦੇਵੋ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਘੀ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਖੀਰ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿਓ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਿਮੰਤਰਣ ਦਿਓ, ਤੇ ਰਥ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਓ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰਥ ਉਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖਿੱਚਣ ਜੋ ਚਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ—ਰਿਗ, ਅਥਰਵ, ਸਾਮ ਤੇ ਯਜੁਰ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣਾਵਰਤ (ਸੱਜੇ) ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਓ। ਰਥ ਉਹ ਨਾ ਖਿੱਚੇ ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਸਿਵਾਏ ਇਕ ਸੇਵਕ ਦੇ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ, ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਰਥ-ਮੇਲੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਨ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਕਥਾ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।